رای وحدت رویه شماره ۳۱۸ مورخ ۱۳۹۱/۰۶/۱۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

کلاسه پرونده: ۷۲۶/۹۰

شاکی: حسن کیان

موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری

تاریخ رای: دوشنبه ۱۳ شهریور ۱۳۹۱

شماره دادنامه: ۳۱۸

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

گردش کار: آقای حسن کیان به موجب دادخواستی اعلام کرده است که شعب اول، سوم و چهارم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به اعتراض موسسه مطالعه و خلاقیت کودک و نوجوان به اقدام وزارت آموزش و پرورش در تعطیلی موسسه، آراء متناقض صادر کرده اند. نامبرده رفع تعارض و صدور رای وحدت رویه را خواستار شده است. مشروح آراء به قرار زیر است: الف: شعبه اول دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۸۹۰۹۹۸۰۹۰۰۰۴۱۵۱۱ با موضوع دادخواست موسسه مطالعات خلاقیت کودکان و نوجوانان با مدیرعاملی آقای حسن کیان به طرفیت آموزش و پرورش بندرعباس و به خواسته ابطال نامه شماره ۲۸/۴۷۳۱۶/۲۰ - ۱۳۸۸/۱۱/۱۴ به موجب دادنامه شماره ۸۹۰۹۹۷۰۹۰۰۱۰۱۰۹۸- ۱۳۸۹/۱۰/۰۶ مفاداً به شرح آینده به صدور رای مبادرت می کند: گردش کار: شاکی اعلام داشته است بر اساس بخشنامه وزارت علوم در سال ۱۳۸۲ که راه اندازی موسسات خدمات پژوهشی را بلامانع اعلام کرده است، موسسه مطالعات و خلاقیت کودک و نوجوان تاسیس شد و از سال ۱۳۸۷ رسماً فعالیت خود را آغاز کرد و آموزش و پرورش نیز پس از بازدید، فعالیت آن ر ا غیر آموزشگاهی تشخیص داد. لیکن اخیراً اداره آموزش و پرورش طی نامه معترضٌ به، دستور تعطیلی و انحلال موسسه مزبور را داده است و شاکی به این اقدام آموزش و پرورش معترض و تقاضای رسیدگی کرده است که پس از تبادل لوایح اداره طرف شکایت و به موجب لایحه ثبت شده به شماره ۹۰۲ - ۱۳۸۹/۰۳/۱۰ اعلام داشته است اداره طرف شکایت مجوزی برای فعالیت آموزش کودکان نداشته است، لیکن به آموزش کودکان ۵/۳ تا ۶ ساله اقدام می کند و از طرفی نمایندگی صادر شده برای شهر بندرعباس نبوده است لذا فعالیت موسسه در بندرعباس فاقد مجوز است و رد شکایت را تقاضا کرده است که این شعبه در وقت احتیاطی با توجه به بررسی اوراق و محتویات پرونده ختم رسیدگی را اعلام و به شرح آتی مبادرت به صدور رای می کند. رای دیوان نظر به این که به موجب ماده ۹ قانون تاسیس و اداره مدارس و مراکز آموزش و پرورش غیر دولتی مصوب سال ۱۳۸۷ آموزش و پرورش مرجع صدور مجوز تاسیس مراکز آموزش افراد زیر۲۰ سال و پیش دبستان است. حال آن که موسسه شاکی بر اساس آگهی تاسیس که تحت شماره ۶۸۸۹/ث/ح/۳۲/۸۷- ۱۳۸۷/۰۴/۰۸ در صفحه ۸ روزنامه رسمی کشور مورخ ۱۳۸۷/۰۴/۱۷ منتشر شده فعالیت آموزشی نداشته است. لذا نیاز به اخذ مجوز از آموزش و پرورش ندارد و از طرفی به دلالت نامه شماره ۱۵۵/۹۱۰۸۸- ۱۳۸۷/۱۱/۱۶ آموزش و پرورش منطقه ۲ تهران که پیرو بازدید از فعالیت موسسه شاکی صادر شده است موسسه مزبور فعالیت آموزشی نداشته و اداره طرف شکایت نیز دلیلی بر فعالیت موسسه در امور آموزشی ارائه نداده است، بنابراین خواسته شاکی وارد است و به ابطال نامه شماره ۲۸/۴۷۳۱۶/۲۰- ۱۳۸۸/۱۱/۱۴ رئیس اداره آموزش و پرورش ناحیه یک بندرعباس حکم صادر و اعلام می‌شود. رای دیوان قطعی است. ب: شعبه سوم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۳/۸۹/۲۳ با موضوع دادخواست موسسه مطالعه و خلاقیت کودک و نوجوان با مدیریت آقای حسن کیان به طرفیت آموزش و پرورش استان اصفهان به خواسته ابطال نامه شماره ۸۰۴۷۸/۱۲۰- ۱۳۸۸/۰۸/۲۵ به موجب دادنامه شماره ۱۳۵۵- ۱۳۸۹/۰۶/۲۷ مفاداً به شرح آینده به صدور رای مبادرت می کند: با توجه به اوراق و محتویات پرونده و مضمون لایحه دفاعیه طرف شکایت نظر به این که مطابق دفاعیات مشتکی عنه در جوابیه ارسالی و سایر اوراق موجود در پرونده، صلاحیت آموزش و پرورش بر اساس آیین‌نامه آموزشگاههای علمی آزاد مصوب ۱۳۸۴/۰۴/۲۸ و ۱۳۸۰/۰۹/۲۹ و تصویب نامه شماره ۴۸۳ - ۱۳۸۵/۰۵/۲۲ در مورد موسساتی است که فعالیت آموزشی دارند حال آن که مطابق مندرجات آگهی تاسیس موسسه شاکی مندرج در صفحه هشتم روزنامه رسمی مورخ ۱۳۸۷/۰۴/۱۷ فعالیت آن موسسه آموزشی نیست و نامه شماره ۱۵۵/۹۱۰۸۸- ۱۳۸۷/۱۱/۱۶ مدیریت آموزش و پرورش منطقه ۲ تهران که بر اساس بازدید از دفتر مرکزی موسسه به عمل آمده موید غیر آموزشی بودن فعالیت موسسه است. نامه های صادر شده از وزارت علوم تحقیقات و فناوری حتی در مواردی که اشاره به لغو مجوز موسسه دارد و مورد استناد طرف شکایت قرار گرفته است دلالت بر این دارد که حوزه فعالیت موسسه شاکی پژوهشی است و ربطی به صلاحیتهای قانونی آموزش و پرورش در نظارت بر فعالیتهای آموزشی آزاد ندارد. بنابراین سازمان آموزش و پرورش اصفهان به شرح نامه معترضٌ به با تخطی از حدود صلاحیتهای قانونی مبادرت به صدور نامه موصوف مبنی بر تقاضای پلمپ و تعطیلی موسسه از نیروی انتظامی کرده است. لذا به ابطال آن نامه حکم صادر و اعلام می‌شود. این رای به استناد ماده ۷ قانون دیوان عدالت اداری قطعی است. ج: شعبه چهارم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۴/۸۹/۳۵۶ با موضوع دادخواست موسسه مطالعات و خلاقیت کودک و نوجوان با مدیریت آقای حسن کیان به طرفیت اداره آموزش و پرورش منطقه ۵ تهران و به خواسته صدور حکم بر ادامه فعالیت موسسه و نقض نامه شماره ۱۵۳/۱۲۳۵۷۴-۱۳۸۸/۱۲/۱۱ به موجب دادنامه شماره ۱۶۲۲-۱۳۹۰/۰۵/۳۰ مفاداً به شرح آینده به صدور رای مبادرت می کند. در خصوص دادخواست شاکی به طرفیت خوانده دایر به صدور حکم بر ادامه فعالیت موسسه و نقض نامه شماره ۱۵۳/۱۲۳۵۷۴-۱۳۸۸/۱۲/۱۱ طرف شکایت در خصوص تعطیلی موسسه، با توجه به محتویات پرونده و ملاحظه لایحه طرف شکایت و توضیحات حضوری نماینده آن در این شعبه و با دقت در اوراق تقدیمی وی و ملاحظه بعضی پرونده های مطروح قبلی فیمابین و دادنامه های صادر شده در اینخصوص و با توجه به متن نامه شماره ۸۰۸/۳۱- ۱۳۸۲/۰۵/۰۶ مدیرکل دفتر امور پژوهشی و برنامه ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در تعریف واحدهای تحقیقاتی شامل گروه پژوهشی، مرکز تحقیقات، پژوهشکده، موسسه تحقیقاتی و پژوهشگاه که بر اساس تصمیم جلسه ۱۴۸ شورای عالی انقلاب فرهنگی با شرایط و ضوابط خاصی از جمله داشتن سه دکتر تمام وقت و یک پژوهشگر شاخص، راه اندازی و تاسیس و توسعه و گسترش آنها را اجازه داده است و فعالیتهای پژوهشی یا هر عنوانی با مفهوم مشابه را نیازمند بررسی کارشناسی آن دفتر دانسته است که با وصف مذکور تنها ثبت « موسسه» در اداره ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی مجوز فعالیتهای آموزشی و پژوهشی نمی تواند باشد، ضمن این که در حال حاضر مجوز رسمی برای « پژوهش» از مراکز ذی ربط ندارد و بازدیدهای کارشناسان حاکی از فعالیتهای آموزشی توسط موسسه شاکی است که از سوی وی هیچ گونه مجوز قانونی برای فعالیت آموزشی ارائه نشده است و از طرفی شرایط و ضوابط مربوط را نیز رعایت نکرده است الزام قانونی بر اجابت خواسته وجود ندارد. علی هذا شکایت غیر موجه تشخیص و به استناد ماده ۹ قانون تاسیس مدارس و مراکز آموزشی و مراکز پرورشی غیر دولتی مصوب ۱۳۸۷ و مواد ۷ و ۴۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۸۵ به رد دادخواست حکم صادر و اعلام می‌شود. رای دیوان قطعی است هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یاد شده با حضور روسا، مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد. پس از بحث و بررسی، با اکثریت آراء به شرح آینده به صدور رای مبادرت می‌کند.

رای هیات عمومی

اولاً: تعارض در آراء به شرح مندرج در گردش کار محرز است. ثانیاً: مطابق ماده ۹ قانون تاسیس و اداره مدارس، مراکز آموزش و پرورش غیر دولتی مصوب ۱۳۸۷/۰۵/۰۶، موسسان مدرسه یا مرکز پرورشی یا مرکز آموزشی غیر دولتی به اخذ مجوز رسمی از وزارت آموزش و پرورش موظف شده اند. همچنین در تبصره ماده مزبور، تنها مرجع صدور فعالیت آموزشگاههای علمی آزاد و زبان خارجی، برای آموزش افراد زیر بیست سال و مرکز آموزش پیش دبستانی برای کودکان چهار و پنج ساله وزارت آموزش و پرورش تعیین شده است. نظر به این که حسب محتویات پرونده های موضوع تعارض نمایندگیهای موسسه مطالعات و خلاقیت کودک و نوجوان مبادرت به فعالیتهای آموزشی کرده است و در این زمینه فاقد مجوز لازم قانونی بوده است، بنابراین دادنامه شماره ۱۶۲۲- ۱۳۹۰/۰۵/۳۰ شعبه چهارم دیوان عدالت اداری مبنی بر رد شکایت در حدی که متضمن این معنی است صحیح و موافق مقررات تشخیص می‌شود. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است.

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری- محمدجعفر منتظری