رای شماره ۳۲۵۴ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۱۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۳۲۵۴
تاریخ دادنامه: ۱۴؍۱۲؍۱۴۰۰
شماره پرونده: ۰۰۰۱۳۳۶
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای ایمان قوامی فرد
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۱۲ تعرفه عوارض و خدمات محلی سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر اندیشه
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند ۱۲ تعرفه عوارض و خدمات محلی سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر اندیشه را خواستار شده است و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:
" به استحضار می رساند قسمت اخیر اصل ۱۷۰ قانون اساسی و نیز تبصره ماده ۸۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نظر به اینکه بند ۱۲ از مصوبه تعرفه بهای خدمات محلی مورد عمل برای سال ۱۴۰۰ شهرداری اندیشه مصوب شورای اسلامی شهر اندیشه پیرامون « بهای خدمات صدور استعلام» برخلاف قانون و خارج از حدود اختیار مرجع واضع تصویب گردیده است. با عنایت به اینکه وفق دادنامه های شماره ۳۱۸ الی ۳۲۰-۵؍۵؍۱۳۹۵، ۱۰۱۸-۱۷؍۶؍۱۳۹۶ و ۸۷۰-۲۶؍۷؍۱۳۹۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری عوارض نقل و انتقال املاک، مستحدثات و سرقفلی خلاف قانون تشخیص و ابطال گردیده اند و نیز طبق آراء شماره ۲۴۳-۱؍۴؍۱۳۹۵، ۵۴-۲۸؍۱؍۱۳۹۷ و ۳۵۰-۲۰؍۴؍۱۳۹۶ عوارض و بهای خدمات صدور استعلام ابطال گردیده است لذا وضع مجدد
آن خالی از اعتبار و وجاهت قانونی است. وفق مواد ۳۰۱ و ۳۰۳ قانون مدنی، مستوجب ضمان عین و منافع میباشد، لذا ابطال مصوبه موضوعه معنونه شورای اسلامی شهر اندیشه از زمان تصویب مستنداً به ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ مورد استدعاست. "
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
" ۱۲- نام عوارض: بهای خدمات صدور استعلام
در هنگام استعلام املاک محاسبه عوارض بر جواب استعلام از فرمول زیر استفاده میگردد.
۳ %. ۱ k. ۱ m. ۱ s
۳ %. ۲ k. ۲ m.۲ s
۱M= قیمت محلی زمین
۲ M = ارزش معاملاتی اعیان (که از اداره امور مالیاتی اخذ و لحاظ خواهد شد.)
۱ S = مساحت عرصه
۲ S= مساحت اعیان
۱ K= ضریب عرصه
۲ K= ضریب اعیان
ردیف
نوع کاربری
ضریب ۱ K
ضریب ۲ K
۱
مسکونی
۳۰ %
۱
۲
تجاری
۲؍۳
۶
۳
اداری
۵؍۲
۳
۴
صنعتی
۳
۵؍۱
۵
سایر
۲۰ %
۱
تبصره ۱: در خصوص محاسبه استعلام املاک دارای عرصه و اعیان: برای نوع کاربری عرصه برابر طرح جامع شهری و برای اعیانی نوع استفاده از ساختمان ملاک محاسبه خواهد بود.
تبصره ۲: در خصوص محاسبه اعیانی املاک سطح شهر ضوابط اجرایی در دفترچه ارزش معاملاتی (ماده ۶۴ قانون مالیات های مستقیم) لحاظ میگردد.- شهرداری اندیشه - رئیس شورای اسلامی شهر اندیشه - استانداری تهران "
در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست شهرداری اندیشه به موجب لایحه شماره ۹۴۳۳؍۱ - ۹؍۶؍۱۴۰۰ توضیح داده است که:
" به استحضار می رساند تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست های عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام میشود، طبق بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخابات شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ و آییننامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض مصوب ۷؍۷؍۱۳۷۸ هیات وزیران از جمله وظایف و مسئولیت های شورای اسلامی شهر محسوب شده و همچنین برابر تبصره ۱ ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۳۸۷ وضع عوارض محلی بر عهده شورای اسلامی شهر و بخش بوده که موظفند موارد را حداکثر تا ۱۵ بهمن ماه هر سال برای اجرا در سال بعد تصویب و اعلام عمومی نمایند. لذا با استناد به آراء شماره ۵۸۷-۲۵؍۱۱؍۱۳۸۳ و ۷۸۶- ۹؍۸؍۱۳۹۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری جمله حقوقی دیوانی بوده و غیر از جرایم مربوط به کمیسیون های ماده ۱۰۰ قانون شهرداری ها میباشد. مع الوصف بند ۱۷ تعرفه عوارض سال ۱۳۹۹ و ۱۶ تعرفه عوارض سال ۱۴۰۰ با ملحوظ قرار دادن موارد مطروحه فوق تهیه و تدوین گردیده که توسط شورای اسلامی شهر اندیشه تصویب و اعلام عمومی گردیده است. لذا رد شکایت شاکی از هیات عمومی دیوان عدالت اداری مورد استدعا میباشد. "
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴؍۱۲؍۱۴۰۰ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
با عنایت به اینکه شهرداری در رابطه با پاسخ به استعلامات مطروحه و مشخصاً استعلامات صورت گرفته در خصوص اراضی و املاک موظّف به پاسخگویی است و نمیتواند در ازای انجام تکلیف فوق اقدام به اخذ وجه از شهروندان نماید و هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز قبلاً و به موجب برخی از آرای خود و از جمله رای شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۳۰۲-۱؍۳؍۱۴۰۰ این هیات، وضع عوارض و بهای خدمات را از بابت ارائه پاسخ استعلام توسط شهرداری خلاف قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص داده، بنابراین بند ۱۲ تعرفه عوارض و بهای خدمات محلی سال ۱۴۰۰ شهرداری اندیشه که تحت عنوان بهای خدمات صدور استعلام به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود./
حکمتعلی مظفری
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری