رای وحدت رویه شماره ۳۴۲ مورخ ۱۳۸۸/۰۴/۲۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شماره دادنامه: ۳۴۲

تاریخ رای: یکشنبه ۲۱ تیر ۱۳۸۸

کلاسه پرونده: ۸۷/۶۱۵

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شکات: ۱- آقای سلطان علی شکاری ۲- علی زاده‌حسین ۳- امیر تاخیری ۴- سیدداود رضوی ۵- سیدرضا نعمتی پور ۶- سعید ترابیان ۷- عباس نژدکودکی ۸- غلامرضا فاضلی ۹- وهاب محمدزرنگی ۱۰- رضا شهابی ذکریا

موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعب ۸، ۹، ۱۹، ۲۰ و ۳۳ و شعبه دوم تشخیص دیوان عدالت اداری

مقدمه: الف- شعبه هشتم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۷/۱۶۴۲ موضوع شکایت آقای سطان علی شکاری به طرفیت سازمان کار و امور اجتماعی شمال غرب تهران به خواسته اعتراض به رای ۲۷۳۶۶ مورخ ۱۳۸۶/۰۵/۲۱ به شرح دادنامه شماره ۲۱۳۶ مورخ ۱۳۸۷/۰۱/۳۰ و پرونده کلاسه ۸۷/۵۰۴ موضوع شکایت آقای غلامرضا خانی به طرفیت سازمان کار و امور اجتماعی شهرستان ری به خواسته اعتراض به رای مورخ ۱۳۸۶/۰۲/۰۵ هیات حل اختلاف سازمان موصوف به شرح دادنامه شماره ۴۱۴ مورخ ۱۳۸۷/۰۱/۳۰ چنین رای صادر نموده‌اند، نظر به اینکه اولاً کلیه مقررات قانون کار در اصدار رای معترض‌عنه رعایت گردیده است. ثانیاً، شاکی اعتراض مستدل و موثری که متضمن نقض رای معترض‌عنه گردد، ارائه ننموده است. ثالثاً، در رای مذکور حقوق قانونی طرفین پرونده هیات مورد لحاظ قرار گرفته است. رابعاً، کلیه مقررات شکلی در جریان رسیدگی هیات صادرکننده رای رعایت گردیده است. خامساً، رای مذکور بر مبنای تحقیقات صورت گرفته و با لحاظ دفاعیات طرفین اصدار گردیده است، علیهذا حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام می‌گردد. ب- شعبه نهم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه‌های ۸۶/۲۵۳۸ و ۸۶/۲۵۴۳ موضوع شکایت آقایان ۱- غلامرضا فاضلی ۲- وهاب محمدی زرنگی به طرفیت سازمان کار و امور اجتماعی استان تهران به خواسته اعتراض به رای هیات حل اختلاف به شرح دادنامه‌های شماره ۳۱۹۵ و ۳۲۰۰ مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۲۸ چنین رای صادر نموه‌اند، با توجه به مفاد دادخواست تقدیمی و مدارک و مستندات ابرازی و ملاحظه جوابیه ارسالی، نظربه اینکه ادله موجهی که موجبات قانونی برای پذیرش ادعای شاکی را فراهم نماید، ارائه وتحصیل نگردیده است، از طرفی تخطی و تخلفی از مقررات و ضوابط مربوط در فعل مشتکی‌عنه مشهود و ملحوظ نمی‌باشد، از این حیث ایرادی بر اقدامات و تصمیمات سازمان طرف شکایت مترتب نیست. لذا دفاعیات واصله را مقرون به صحت تلقی و بنابه مراتب یاد شده شکایت مطروحه را غیر وارد تشخیص حکم به رد آن صادر و اعلام می‌نماید. ج- شعبه نوزدهم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۶/۱۰۲۰ موضوع شکایت آقای علی زاده‌حسین به طرفیت اداره کار جنوب تهران ری به خواسته اعتراض به رای هیات حل اختلاف مورخ ۱۳۸۶/۰۲/۱۵ به شرح دادنامه شماره ۲۰۹۵ مورخ ۱۳۸۷/۰۶/۲۷ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه رای معترض عنه براساس محتویات پرونده و سوابق امر و جهات و دلائل مقیده در آن صادر شده است و از طرف شاکی، اعتراض موثری نشده و دلیلی که نقض رای صادره را ایجاب نماید، ارائه نکرده است و بر کیفیت رای صادره از لحاظ شکلی نیز ایراد و اشکالی ملحوظ نیست، علیهذا شکایت مطروحه غیر وارد تشخیص و حکم به رد آن صادر می‌شود. د- شعبه بیستم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۶/۷۷۸ موضوع شکایت آقای نعمت اله امیرخانی به طرفیت اداره کار تهران به خواسته اعتراض به رای هیات حل اختلاف کار به شرح دادنامه شماره ۲۰۹۰ مورخ ۱۳۸۶/۰۷/۲۳ چنین رای صادر نموده است، از آنجا که هیات حل اختلاف رابطه کاری فیمابین کارگر و کارفرما را منطبق با ذیل ماده ۲۷ قانون کار نموده است و قطع رابطه کاری طرفین را اعلام نموده است که با مطالعه پرونده متشکله در اداره کار دلیلی که این انطباق وضعیت را توجیه نماید، ملاحظه نمی‌گردد، زیرا صدر ماده ۲۷ ترتیبات تذکرات کتبی و سپس اعلام نظر مثبت شورای اعلام کار را ملاک عمل قرار داده است که در مورد شاکی این پرونده تذکرات کتبی که اساس حفظ نظم کارگاه است، وجود ندارد. از طرفی به حکایت محتویات پرونده شغل شاکی راننده شرکت واحد و تخلف وی را ایجاد بی‌نظمی و اختشاش قید نموده‌اند، در حالی که به موجب حکم کارگزینی نامبرده فردی کم سواد و کارگر جایگاه سوخت است که به نظر می‌رسد با تذکر کتبی به نامبرده به فرض تخلف از ناحیه وی مشکل حل می‌شده است، علیهذا حکم به ورود شکایت شاکی صادر و اعلام می‌گردد. ه‌- شعبه دوم تشخیص دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۷/۱۹۷ موضوع تقاضای اعمال ماده ۱۶ قانون دیوان عدالت اداری توسط احد از قضات شعبه هجدهم نسبت به دادنامه شماره ۱۶۰۹ مورخ ۱۳۸۷/۰۱/۳۱ شعبه هجدهم مربوط به شکایت آقای یعقوب سلیمی به طرفیت اداره کار و امور اجتماعی شرق تهران به خواسته اعتراض به حکم رای هیات حل اختلاف مورخ ۱۳۸۶/۰۱/۲۱ به شرح دادنامه شماره ۲۱۲ مورخ ۱۳۸۷/۰۷/۲۱ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه به تصریح حکم مقنن در ماده ۲۷ قانون کار قطع رابطه کاری با ترتیبات خاص پیش‌بینی شده است که از جمله منوط به اعلام نظر نهایی مثبت شورای اسلامی کار می‌باشد که در مورد شاکی این پرونده چنین اعلام نظری وجود ندارد و در لایحه جوابیه سازمان طرف شکایت هیچ دفاعی در قبال ایراد شاکی از این حیث به عمل نیامده است. بنابراین تقاضای اعمال ماده ۱۶ قانون دیوان عدالت اداری از ناحیه قاضی صادرکننده دادنامه شماره ۱۶۰۹ مورخ ۱۳۸۷/۰۱/۳۱ شعبه ۱۸ دیوان عدالت اداری منطبق با ضوابط قانونی تشخیص و مستنداً به ماده ۱۰ قانون مرقوم حکم به نقض آن صادر و اعلام می‌دارد. اما در ماهیت امر و با عنایت به مراتب پیش گفته به لحاظ عدم رعایت ترتیبات قانونی ماده ۲۷ قانون کار شکایت شاکی موجه تشخیص و به لحاظ عدم هرگونه دفاع موثر از ناحیه سازمان طرف شکایت حکم به نقض رای مورخ ۱۳۸۶/۱۰/۲۱ هیات حل اختلاف اداره کار و آموزش فنی و حرفه‌ای شرق تهران و ارجاع به هیات همعرض را صادر و اعلام می‌دارد. و- شعبه سی‌وسوم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۶/۲۴۳۷ موضوع شکایت آقای ابراهیم مددی به طرفیت هیات حل اختلاف اداره کار شرق تهران به خواسته اعتراض به رای مورخ ۱۳۸۶/۰۱/۲۶ هیات حل اختلاف و درخواست نقض آن به شرح دادنامه شماره ۳۶۳ مورخ ۱۳۸۶/۰۳/۲۷ چنین رای صادر نموده است، با توجه به مجموع محتویات اوراق و پرونده ارسالی از اداره کار و ملاحظه اینکه در آراء صادره از هیات تشخیص و حل اختلاف به مدت سوابق و سنوات کاری شاکی و جزئیات مبلغ تعیین شده در رای اشاره نشده و نمایندگان شورای اسلامی شرکت کننده در جلسه از واحد محل کار شاکی نبوده‌اند، آراء صادره مخدوش و قابل نقض تشخیص گردید. لذا با استناد به مواد یک و ۱۳ و ۱۴ و ۷ قانون دیوان ضمن نقض رای معترض‌عنه حکم به ورود شکایت و رسیدگی مجدد در هیات همعرض با رعایت مفاد این دادنامه و سایر مقررات صادر و اعلام می‌گردد. ز- شعبه هشتم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۷/۵۸۲ موضوع شکایت آقای رضا شهابی ذکریا به طرفیت سازمان کار و امور اجتماعی شرق تهران به خواسته اعتراض به رای ۱۳۸۶/۰۲/۲۳ هیات حل اختلاف به شرح دادنامه شماره ۴۹۹ مورخ ۱۳۸۷/۰۱/۳۰ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه اولاً کلیه مقررات قانون کار در اصدار رای معترض‌عنه رعایت گردیده است. ثانیاً، شاکی اعتراض موثر و مستدلی که موجب نقض رای معترض‌عنه گردد به عمل نیاورده ثالثاً، در رای معترض‌عنه حقوق قانونی طرفین پرونده هیات در نظر گرفته شده است. رابعاً، کلیه مقررات شکلی در جریان رسیدگی هیات مورد لحاظ قرار گرفته است. خامساً، رای مذکور بر مبنای تحقیقات صورت گرفته و دفاعیات طرفین اصدار گردیده است، علیهذا حکم به رد شکایت مطروحه صادر و اعلام می‌گردد. ح- شعبه هجدهم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۶/۱۰۸۹ موضوع شکایت آقای سیدرضا نعمتی پور به طرفیت، اداره کار شمال غرب تهران به خواسته اعتراض به رای مورخ ۱۳۸۶/۰۲/۲۳ هیات حل اختلاف به شرح دادنامه شماره ۵۸۰ مورخ ۱۳۸۷/۰۱/۲۸ چنین رای صادر نموده است، با توجه به مفاد دادخواست تقدیمی و با بررسی سایر اوراق و محتویات پرونده و با عنایت به اینکه ایراد و اعتراض موثر و موجهی که موجب نقض رای معترض‌عنه گردد ابراز و ارائه نگردیده و رای صادره طبق موازین و مقررات قانونی صحیحاً انشاء گردیده و تخلفی از قوانین و مقررات در آن مشهود نمی‌باشد، فلذا دعوی مطروحه را غیر وارد تشخیص و حکم به رد آن اعلام می‌نماید. ت- شعبه هشتم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۶/۳۳۰۹ موضوع شکایت آقای عطاء باباخانی به طرفیت سازمان کار و امور اجتماعی شمال غرب تهران به خواسته، اعتراض به رای مورخ ۱۳۸۴/۰۴/۰۵ هیات حل اختلاف به شرح دادنامه شماره ۳۴۳۲ مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۲۸ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه اولاً کلیه مقررات قانون کار در اصدار رای معترض‌عنه رعایت گردیده است. ثانیاً، شاکی اعتراض موثر و مستدلی که موجب نقض رای معترض‌عنه گردد به عمل نیاورده. ثالثاً، در رای معترض‌عنه حقوق قانونی طرفین پرونده هیات در نظر گرفته شده است. رابعاً، کلیه مقررات شکلی در جریان رسیدگی هیات مورد لحاظ قرار گرفته است. خامساً، رای مذکور بر مبنای تحقیقات صورت گرفته و دفاعیات طرفین اصدار گردیده است، علیهذا حکم به رد شکایت مطروحه صادر و اعلام می‌گردد. ی- شعبه بیستم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۶/۱۲۳۹ موضوع شکایت آقای داود نوروزی به طرفیت اداره کار و امور اجتماعی تهران به خواسته اعتراض به رای مورخ ۱۳۸۶/۰۴/۰۵ هیات حل اختلاف به شرح دادنامه شماره ۲۵۸ مورخ ۱۳۸۷/۰۲/۰۷ چنین رای صادر نموده است، با توجه به مفاد دادخواست تقدیمی و با بررسی سایر اوراق و محتویات پرونده و با عنایت به اینکه ایراد و اعتراض موثر و موجهی که موجب نقض رای معترض‌عنه گردد ابراز و ارائه نگردیده و رای صادره طبق موازین و مقررات قانونی صحیحاً انشاء گردیده و تخلفی از قوانین و مقررات در آن مشهود نمی‌باشد، فلذا دعوی مطروحه را غیر وارد تشخیص و مردود اعلام می‌نماید. ک- شعبه هجدهم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۶/۶۴۴ موضوع شکایت آقای عباس نژندکودکی به طرفیت اداره کار و امور اجتماعی شرق تهران به خواسته نقض رای مورخ ۱۳۸۶/۰۱/۱۹ هیات حل اختلاف به شرح دادنامه شماره ۲۷۵ مورخ ۱۳۸۷/۰۱/۲۸ چنین رای صادر نموده است، با ملاحظه مفاد دادخواست تقدیمی و بررسی محتویات پرونده ۳۰ برگی و پاسخ مورخ ۱۳۸۶/۰۶/۱۱ اداره کار نظر به اینکه شکایت شاکی متکی و قائم به دلیل نیست و اعتراض در حدی که موجبات نقض رای معترض‌عنه را فراهم نماید، نمی‌باشد و ۹ مورد مذکور در لایحه تقدیمی موثر در مقام نیست و چون رای مطابق موازین و با رعایت مقررات و تشریفات قانونی صادر گردیده و خالی از اشکال و عاری از ایراد تشخیص می‌گردد و تخلفی از مقررات در آن مشهود نگردید، علیهذا دعوی مطروحه را غیر وارد دانسته حکم به رد آن صادر می‌نماید. ل- شعبه نوزدهم دیوان در رسیدگی به کلاسه پرونده‌های ۸۶/۶۳۵، ۶۸۷ موضوع شکایت آقای سعید ترابیان به طرفیت سازمان کار و امور اجتماعی شرق تهران هیات حل اختلاف شعبه یک به خواسته اعتراض به رای هیات حل اختلاف مورخ ۱۳۸۰/۰۱/۲۷ به شرح شماره دادنامه‌های ۱۱۵۴-۱۱۵۳ مورخ ۱۳۸۷/۰۴/۱۵ چنین رای صادر نموده است، نظر به اینکه رای معترض‌عنه براساس محتویات پرونده و ملاحظه سوابق و مفاد شکایت مطروحه و پاسخ سازمان خوانده وجهات و دلایل مقیده در آن صادر گردیده و از طرف شاکی اعتراض موثری به عمل نیامده و بر کیفیت رسیدگی و اعمال مقررات قانونی ایرادی در آن مشهود نیست و دلیلی که نقض رای معترض‌عنه را ایجاب نماید ارائه و ابراز نگردیده است، علیهذا شکایت مطروحه وارد تشخیص و حکم به رد آن صادر واعلام می‌گردد. م- شعبه هجدهم دیوان در رسیدگی به کلاسه پرونده ۸۶/۶۴۳ موضوع شکایت آقای سیدداود رضوی به طرفیت اداره کار و امور اجتماعی شرق تهران به خواسته نقض رای مورخ ۱۳۸۶/۰۲/۱۵ هیات حل اختلاف به شرح دادنامه شماره ۲۷۴ مورخ ۱۳۸۷/۰۱/۲۸ چنین رای صادر نموده است، باملاحظه مفاد دادخواست تقدیمی و بررسی محتویات پرونده ارسالی مشتمل بر ۳۸ برگ و پاسخ مورخ ۱۳۸۶/۰۶/۱۱ اداره کار و نظر به اینکه شکایت شاکی متکی و قائم به دلیل نیست و موارد ۹ گانه مندرج در لایحه تقدیمی موثر در مقام نیست و اعتراض در حدی که موجبات نقض رای معترض‌عنه را فراهم نماید نمی‌باشد و رای مطابق موازین و با رعایت مقررات و تشریفات قانونی صادر گردیده و خالی از اشکال و عاری از ایراد تشخیص می‌گردد و تخلفی از مقررات در آن مشهود نگردید، علیهذا دعوی مطروحه را غیر وارد دانسته حکم به رد آن صادر می‌نماید. ن- شعبه هشتم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۷/۱۸۶۵ موضوع شکایت آقای امیر تاخیری به طرفیت سازمان کار و امور اجتماعی شمال غرب تهران به خواسته اعتراض به رای صادره از هیات حل اختلاف سازمان مذکور به شرح دادنامه شماره ۱۹۲۷ مورخ ۱۳۸۷/۰۱/۳۰ چنین رای صادر نموده است، در خصوص شکایت شاکی به طرفیت سازمان کار و امور اجتماعی شمال غرب تهران نظر به اینکه از طرف شاکی اعتراض موثر و مستدلی که موجب نقض رای معترض‌عنه گردد به عمل نیامده و از طرفی کلیه مقررات شکلی در اصدار رای مورد لحاظ قرار گرفته و توجهاً به محتویات پرونده اداره کار و تحقیقات صورت گرفته رای معترض‌عنه متضمن نقض قوانین و مقررات نبوده علیهذا حکم به رد شکایت مطروحه صادر و اعلام می‌گردد. هیات عمومی دیوان در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علی‌البدل تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید.

رای هیات عمومی

الف- تعارض در مدلول دادنامه‌های فوق‌الذکر محرز به نظر می‌رسد. ب- طبق ماده ۲۷ قانون کار مصوب ۱۳۶۹ فسخ قرارداد کار به اراده کارفرما منوط به احراز قصور کارگر مشمول قانون کار در انجام وظایف محوله و یا نقض آیین‌نامه‌های انضباطی کارگاه پس از تذکرات کتبی کارفرما و اعلام نظر مثبت شورای اسلامی کار و اخراج کارگر به تجویز ماده ۱۶۵ قانون کار نیز موکول به احراز علل و جهات موجه بر اساس شرایط و مدارک و مستندات معتبر به تشخیص هیات حل اختلاف کار است. نظر به اینکه اسناد و مدارک و گزارشات و مفاد لوایح جوابیه و سایر محتویات پرونده‌های فوق‌الذکر مفید احراز تحقق و اجتماع شرایط قانونی مذکور نیست، بنابراین آراء مراجع حل اختلاف کار مبنی بر اخراج شاکیان از خدمت به لحاظ عدم رعایت قوانین و مقررات موضوعه در خصوص مورد به تجویز بند ۲ ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۸۵ قابل نقض بوده است و دادنامه شماره ۲۰۹۰ مورخ ۱۳۸۶/۰۷/۲۳ شعبه بیستم و دادنامه شماره ۳۶۳ مورخ ۱۳۸۷/۰۴/۱۵ شعبه سی‌وسوم و دادنامه شماره ۲۱۲ مورخ ۱۳۸۷/۰۷/۲۱ شعبه دوم تشخیص دیوان که متضمن این معنی است، موافق اصول و موازین قانونی تشخیص داده می‌شود. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۸۵ برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است.

معاون قضایی دیوان عدالت اداری - رهبرپور