رای شماره ۳۴۵ مورخ ۱۳۹۹/۰۲/۳۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شماره دادنامه: ۳۴۵

تاریخ دادنامه: ۳۰؍۲؍۱۳۹۹

شماره پرونده: ۹۸۰۱۵۲۷

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: سازمان بازرسی کل کشور

موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمت هایی از تعرفه های عوارض سال های ۱۳۹۴ الی ۱۳۹۶ از مصوبات شورای اسلامی شهر بسطام

گردش کار: سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره ۶۰۲۳۳-۲۰؍۳؍۱۳۹۸ اعلام کرده است که:

" احتراماً مصوبات شورای اسلامی شهر بسطام در سالهای ۱۳۹۴ الی ۱۳۹۶ از جهت انطباق با قانون در این سازمان مورد بررسی قرار گرفت. شورای شهر یاد شده در سال ۱۳۹۴ اقدام به وضع عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری املاک پس از تصویب مراجع ذی صلاح و فروش پارکینگ و در سالهای ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ وضع عوارض بر واگذاری و جبران پارکینگ نموده و اخذ عوارض مذکور را به شهرداری تجویز کرده است در حالی که:

اولاً: قانونگذار به شرح تبصره ۵ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری در مورد عدم رعایت پارکینگ و یا کسری آن تعیین تکلیف نموده است.

ثانیاً: مستفاد از بند (الف) ماده ۱۷۴ قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران (قانون حاکم در زمان وضع مصوبه) در صورتی شهرداری مجاز به اخذ عوارض از املاک و اراضی می‌باشد که ارزش افزوده آن ناشی از اجرای طرح های مصوب باشد.

ثالثاً: هیات عمومی دیوان عدالت اداری در موارد مشابه به موجب دادنامه شماره ۵۶۴-۱۴؍۶؍۱۳۹۶ بندهای (ج) و (د) جدول تعرفه شماره ۶ مصوبه شورای اسلامی شهر محلات در خصوص «اخذ عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر

کاربری اراضی و املاکی که در کمیسیون ماده ۵ کاربری آنها به مسکونی و تجاری تغییر می کند» و به موجب دادنامه شماره ۶۱-۱۴؍۲؍۱۳۹۵ ماده ۱۶ تعرفه عوارض محلی مصوب شورای اسلامی شهر اردبیل را در خصوص «اخذ عوارض حذف و کسری پارکینگ هنگام صدور پروانه ساختمانی» ابطال نموده است.

بنا به مراتب مصوبات شورای اسلامی شهر بسطام در خصوص اخذ ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری املاک پس از تصویب مراجع ذی صلاح و فروش پارکینگ در سالهای ۱۳۹۴، ۱۳۹۵ و۱ ۳۹۶ مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات شورای شهر مذکور بوده و با توجه به دادنامه های صادره توسط هیات عمومی دیوان در موارد مشابه ابطال آنها در هیات عمومی دیوان (خارج از نوبت و به طور فوق العاده) مورد درخواست می‌باشد."

متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است:

" تعرفه عوارض محلی شهرداری بسطام در سال ۱۳۹۴

جدول محاسبات فروش تراکم و تبدیل به تجاری و پارکینگ (بلوک ۱۳۱)

تعداد وضعیت

واحد۱

واحد۲

واحد۳

تبصره: عوارض تراکم تا متراژ اولین سطح اشغال مجاز مسکونی و خدماتی قابل وصول نمی‌باشد ولیکن چنانچه مالک بیش از سطح اشغال مجاز اقدام به ساخت نماید مشمول پرداخت تراکم خواهد شد.

تبصره: چنانچه فروش پارکینگ جهت املاک واقع در معابر ۱۵ متر و بالاتر باشد با افزایش ضریب............. محاسبه می‌گردد.

تبصره ۱) در صورتی که بر اساس ضوابط احداث پارکینگ در یک ساختمان ضرورت داشته باشد، شهرداری حق دریافت عوارض حذف پارگینگ را ندارد. بنابراین چنانچه در نقشه ساختمانی تعداد پارکینگ مورد نیاز طبق ضوابط شهرسازی پارکینگ در نظر گرفته نشود صدور پروانه ساختمانی ممنوع می‌باشد. مگر در شرایط خاص که شامل ۶ بند ذیل می‌باشد:

۱-ساختمان در بر خیابانهای سریع السیر به عرض ۴۵ متر و بیشتر قرار داشته و دسترسی به محل اتومبیل رو نداشته باشد.

۲- ساختمان در فاصله یکصد متری تقاطع خیابانهای به عرض ۲۰ متر و بیشتر واقع شده و دسترسی به محل اتومبیل رو نداشته باشد.

۳- ساختمان در محلی قرار گرفته باشد که ورود به پارکینگ مستلزم قطع درختان کهن باشد که شهرداری اجازه قطع آن را نداده است.

۴- ساختمان در بر کوچه هایی قرار گرفته باشد که به علت عرض کم کوچه ،امکان عبور اتومبیل نباشد.

۵- ساختمان در بر معبری قرار گرفته باشد که به علت شیب زیاد، احداث پارکینگ در آن از نظر فنی مقدور نباشد.

۶- در صورتی که وضع و فرم زمین زیر ساختمان به صورتی باشد که از نظر فنی نتوان در سطح طبقات احداث پارکینگ نمود.

تبصره ۲) شیب مقرر در بند ۵ بر اساس ضوابط طرح تفصیلی تعیین می‌گردد.

تبصره ۳) شهرداری موظف است درآمد حاصل از این تعرفه را به حساب جداگانه واریز و صرفاً در امر احداث پارکینگ عمومی هزینه نماید.

تبصره ۴) بر اساس رای قطعی شماره ۱۴۸۱-۱۴۷۷ مورخ ۱۲؍۱۲؍۸۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری نظر به اینکه قانونگذار به شرح تبصره ۵ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری تکلیف عدم رعایت پارکینگ و یا کسری آن را معین و.......... را بر اساس رای کمیسیونهای مقرر در آن ماده به پرداخت جریمه محکوم نموده و وصول عوارض در مورد عدم رعایت پارکینگ و یا کسری آن، خلاف هدف و حکم مقنن است.

تبصره: شهرداری به هیچ وجه غیر از مواردی که صراحتاً در قانون احداث پارکینگ منع شده استحقاق فروش بیش از ۲ پارکینگ را ندارد برای واگذاری پارکینگ در موارد منع شده با ۲۰ % افزایش نسبت به بهای پارکینگ در واحد ۲ محاسبه شود.

... پارکینگ

۱۵۰۰۰

۱۰۰۰۰

فروش نداریم

... پارکینگ

۱۰۰۰۰

۲۰۰۰۰

۳۵۰۰۰

شرح و موقعیت محل...

قیمت هر مترمربع (ریال

تعرفه عوارض محلی شهرداری بسطام در سال ۱۳۹۵:

جدول محاسبات واگذاری پارکینگ

تعداد وضعیت

واحد ۱

واحد۲

واحد۳

تبصره: عوارض تراکم تا متراژاولین سطح اشغال مجاز مسکونی و خدماتی قابل وصول نمی‌باشد ولیکن چنانچه مالک بیش از سطح اشغال مجاز اقدام به ساخت نماید مشمول پرداخت تراکم خواهد شد.

تبصره: چنانچه واگذاری پارکینگ جهت املاک واقع در معابر ۱۵ متر و بالاتر باشد با افزایش ضریب..... محاسبه می‌گردد.

تبصره ۱) در صورتی که بر اساس ضوابط احداث پارکینگ در یک ساختمان ضرورت داشته باشد، شهرداری حق دریافت عوارض حذف پارگینگ را ندارد. بنابراین چنانچه در نقشه ساختمانی تعداد پارکینگ مورد نیاز طبق ضوابط شهرسازی پارکینگ در نظر گرفته نشود صدور پروانه ساختمانی ممنوع می‌باشد. مگر در شرایط خاص که شامل ۶ بند ذیل می‌باشد:

۱-ساختمان در بر خیابانهای سریع السیر به عرض ۴۵ متر و بیشتر قرار داشته و دسترسی به محل اتومبیل رو نداشته باشد.

۲- ساختمان در فاصله یکصد متری تقاطع خیابانهای به عرض ۲۰ متر و بیشتر واقع شده و دسترسی به محل اتومبیل رو نداشته باشد.

۳- ساختمان در محلی قرار گرفته باشد که ورود به پارکینگ مستلزم قطع درختان کهن باشد که شهرداری اجازه قطع آن را نداده است.

۴- ساختمان در بر کوچه هایی قرار گرفته باشد که به علت عرض کم کوچه ،امکان عبور اتومبیل نباشد.

۵- ساختمان در بر معبری قرار گرفته باشد که به علت شیب زیاد، احداث پارکینگ در آن از نظر فنی مقدور نباشد.

۶- در صورتی که وضع و فرم زمین زیر ساختمان به صورتی باشد که از نظر فنی نتوان در سطح طبقات احداث پارکینگ نمود.

تبصره ۲) شیب مقرر در بند ۵ بر اساس ضوابط طرح تفصیلی تعیین می‌گردد.

تبصره ۳) شهرداری موظف است درآمد حاصل از این تعرفه را به حساب جداگانه واریز و صرفاً در امر احداث پارکینگ عمومی هزینه نماید.

تبصره ۴) بر اساس رای قطعی شماره ۱۴۸۱-۱۴۷۷ مورخ ۱۲؍۱۲؍۸۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری نظر به اینکه قانونگذار به شرح تبصره ۵ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری تکلیف عدم رعایت پارکینگ و یا کسری آن را معین و.......... را بر اساس رای کمیسیونهای مقرر در آن ماده به پرداخت جریمه محکوم نموده و وصول عوارض در مورد عدم رعایت پارکینگ و یا کسری آن، خلاف هدف و حکم مقنن است.

تبصره: شهرداری به هیچ وجه غیر از مواردی که صراحتاً در قانون احداث پارکینگ منع شده استحقاق واگذاری بیش از ۲ پارکینگ را ندارد برای واگذاری پارکینگ در موارد منع شده با ۲۰ % افزایش نسبت به بهای پارکینگ در واحد ۲ محاسبه شود.

پارکینگ مسکونی

......

.....

واگذاری نداریم

پارکینگ تجاری

......

.....

.....

پارکینگ سایر کاربریها

.....

.....

.....

تعرفه عوارض محلی شهرداری بسطام در سال ۱۳۹۶:

جدول ذیل ملاک عمل در نحوه محاسبه واگذاری پارکینگ به املاک در تمامی بلوکهای سطح شهر بسطام (بلوک ۱ الی ۳۲) در سال ۱۳۹۶ می‌باشد:

جدول محاسبات واگذاری پارکینگ

تعداد وضعیت

واحد ۱

واحد۲

واحد۳

تبصره: عوارض تراکم تا متراژاولین سطح اشغال مجاز مسکونی و خدماتی قابل وصول نمی‌باشد ولیکن چنانچه مالک بیش از سطح اشغال مجاز اقدام به ساخت نماید مشمول پرداخت تراکم خواهد شد.

تبصره: چنانچه واگذاری پارکینگ جهت املاک واقع در معابر ۱۵ متر و بالاتر باشد با افزایش ضریب............. محاسبه می‌گردد.

تبصره ۱) در صورتی که بر اساس ضوابط احداث پارکینگ در یک ساختمان ضرورت داشته باشد، شهرداری حق دریافت عوارض حذف پارگینگ را ندارد. بنابراین چنانچه در نقشه ساختمانی تعداد پارکینگ مورد نیاز طبق ضوابط شهرسازی پارکینگ در نظر گرفته نشود صدور پروانه ساختمانی ممنوع می‌باشد. مگر در شرایط خاص که شامل ۶ بند ذیل می‌باشد:

۱-ساختمان در بر خیابانهای سریع السیر به عرض ۴۵ متر و بیشتر قرار داشته و دسترسی به محل اتومبیل رو نداشته باشد.

۲- ساختمان در فاصله یکصد متری تقاطع خیابانهای به عرض ۲۰ متر و بیشتر واقع شده و دسترسی به محل اتومبیل رو نداشته باشد.

۳- ساختمان در محلی قرار گرفته باشد که ورود به پارکینگ مستلزم قطع درختان کهن باشد که شهرداری اجازه قطع آن را نداده است.

۴- ساختمان در بر کوچه هایی قرار گرفته باشد که به علت عرض کم کوچه ،امکان عبور اتومبیل نباشد.

۵- ساختمان در بر معبری قرار گرفته باشد که به علت شیب زیاد، احداث پارکینگ در آن از نظر فنی مقدور نباشد.

۶- در صورتی که وضع و فرم زمین زیر ساختمان به صورتی باشد که از نظر فنی نتوان در سطح طبقات احداث پارکینگ نمود.

تبصره ۲) شیب مقرر در بند ۵ بر اساس ضوابط طرح تفصیلی تعیین می‌گردد.

تبصره ۳) شهرداری موظف است درآمد حاصل از این تعرفه را به حساب جداگانه واریز و صرفاً در امر احداث پارکینگ عمومی هزینه نماید.

تبصره ۴) بر اساس رای قطعی شماره ۱۴۸۱-۱۴۷۷ مورخ ۱۲؍۱۲؍۸۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری نظر به اینکه قانونگذار به شرح تبصره ۵ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری تکلیف عدم رعایت پارکینگ و یا کسری آن را معین و.......... را بر اساس رای کمیسیونهای مقرر در آن ماده به پرداخت جریمه محکوم نموده و وصول عوارض در مورد عدم رعایت پارکینگ و یا کسری آن، خلاف هدف و حکم مقنن است. بنابراین شهرداری به هیچ وجه غیر از مواردی که صراحتاً در قانون احداث پارکینگ منع شده استحقاق واگذاری بیش از ۲ پارکینگ را ندارد برای واگذاری پارکینگ در موارد منع شده با ۲۰ % افزایش نسبت به بهای پارکینگ در واحد ۲ محاسبه شود.

پارکینگ مسکونی

......

.....

واگذاری نداریم

پارکینگ تجاری

......

.....

.....

پارکینگ سایر کاربریها

.....

.....

.....

طرف شکایت علیرغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ گونه پاسخی ارسال نکرده است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۳۰؍۲؍۱۳۹۹ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

با توجه به اینکه در آراء متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض برای کسری، حذف یا عدم تامین پارکینگ در مصوبات شوراهای اسلامی شهرها، مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص و ابطال شده است، بنابراین تعیین عوارض برای پارکینگ تحت عنوان جدول محاسباتی فروش پارکینگ یا واگذاری پارکینگ در سالهای ۱۳۹۶، ۱۳۹۵، ۱۳۹۴ از تعرفه عوارض شهر بسطام از مصوبات شورای اسلامی بسطام به دلائل مندرج در رای شماره ۹۷ الی ۱۰۰-۱۶؍۲؍۱۳۹۲ و رای شماره ۵۷۳-۱۴؍۶؍۱۳۹۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال می‌شود.

محمدکاظم بهرامی- رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری