رای شماره ۳۵۴ مورخ ۱۳۷۹/۱۱/۲۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

کلاسه پرونده: ۱۰۶/۷۹

شماره دادنامه: ۳۵۴

تاریخ رای: یکشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۷۹

شاکی: آقای نجم‌الدین جهانی

موضوع: ابطال رای صادره یکصد و هشتاد و دومین جلسه شورای عالی برنامه‌ریزی مورخ ۲۴/۱۰/۱۳۶۸

مقدمه: شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته‌ است، اینجانب فارغ‌التحصیل رشته حقوق دانشگاه تبریز به استحضار می‌رساند که قبل از پذیرفته شدن در دانشگاه یک مدرک کاردانی (تربیت معلم) داشته‌ام و با توجه به آیین‌نامه آموزش دانشگاهی خاصه رای صادره یکصدوهشتادودومین جلسه شورای عالی برنامه‌ریزی مورخ ۱۳۶۸/۱۰/۲۴ از طریق معادل‌گیری نیازی به گذرانیدن مجدد دروس عمومی در دانشگاه نبوده است و از طرف دیگر نمرات دروس معادل گیری شده در معدل کل ملحوظ نشده است و همین امر باعث تنزل معدل کل بنده به نمره ۳۱/۱۳ شده که از نظر ادامه تحصیل و هم از نظر استخدامی باعث مشکلات و سردرگمی بنده شده است.رای یکصدوهشتادودمین جلسه شورای عالی برنامه‌ریزی مورخ ۱۳۶۸/۱۰/۲۴ با اصول ۲۸، ۴۰، (۴۳ بندهای ۵-۴-۲) و اصل ۱۳۸ قانون اساسی و اصل مسلم شرعی لاضرر و لاضرار فی‌الاسلام منافات دارد. با عنایت به مراتب ابطال رای مذکور مورد تقاضا است.مدیرکل حقوقی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۶۲۳۶/۷۵ مورخ ۱۳۷۹/۰۷/۱۶ مبادرت به ارسال تصویر لایحه دفاعیه شماره ۱۵۵۰/۱۸۳ مورخ ۱۳۷۹/۰۷/۰۴ دبیر شورای عالی برنامه‌ریزی نموده‌اند. در نامه مزبور آمده است، پذیرش واحدهای درسی در دانشگاه‌های پذیرنده از دانشجویانی که قبلاً درس یا دروسی را در موسسات دیگر خوانده‌اند منوط به سه شرط زیر است: دانشجو در موسسه قبلی از طریق سازمان سنجش آموزش کشور پذیرفته شده باشد (آزمون سراسری) برنامه‌ای که در آن موسسه اجراء شده است مصوب شورای عالی برنامه‌ریزی باشد. موسسه قبلی با مجوز دفتر گسترش آموزش عالی تاسیس و دانشجو گرفته باشد.دانشجویان مراکز تربیت معلم در سال‌های قبل از ۱۳۷۰ یکی یا هر سه شرط فوق را نداشتند و اگر داشتند اصولاً مشمول بخشنامه ۱۸۲ مورخ ۱۳۶۸/۱۰/۲۴ نمی‌شدند و با آنها طبق ماده ۶۳ فصل ۱۱ آیین‌نامه مصوب (پذیرش واحدها) عمل می‌شد پس این عزیزان شرایط بالا را نداشتند. ثانیاً با تشکیل گروه هماهنگی برنامه‌ریزی تربیت معلم و عضویت وزیر آموزش و پرورش در شورای عالی برنامه‌ریزی وزارت آموزش و پرورش مکلف شد که شرایط مراکز تربیت معلم را با شرایط سه‌گانه بالا تطبیق دهد.همزمان با بررسی‌های به دست آمده معلوم شد که دروس عمومی و دروس تربیتی که در مراکز تربیت معلم تدریس می‌شود در حد مطلوبی با ریز مواد دروس عمومی و تربیتی دانشگاه‌ها انطباق دارد لذا به پیشنهاد وزیر وقت آموزش و پرورش نظر کارشناس در وزارت مقرر شد، خارج از ضوابط آیین‌نامه مصوبه مبنی بر تطبیق دروس عمومی و تربیتی مراکز تربیت معلم یا دروس عمومی و تربیتی دانشگاه‌ها و پذیرش واحدها به صورت لایحه در دستور کار شورا قرار گیرد که عمل شد و مصوبه جلسه ۱۸۲ مورخ ۱۳۶۸/۱۰/۲۴ تصویب و به دانشگاه‌ها و همه موسسات آموزش عالی، آموزش و پرورش و مراکز تربیت معلم ابلاغ شد و تعداد زیادی از دانشجویان و فارغ‌التحصیلان مراکز تربیت معلم از آن بهره‌مند شدند.ثانیاً در متن مصوبه آمده است که دانشجویان اگر این دروس را در آموزش و پرورش گذرانده‌اند از گذراندن این دروس (پذیرفته شده) در دانشگاه معافند اصلاً صحبتی در مورد نمره نیست و علی‌الاصول نمراتی که دانشجویان در مراکز تربیت معلم گذرانده‌اند با نمرات دانشگاهی از یک سنخ نیستند بنابراین نمی‌توان آنها را با یک معیار و اعتبار با نمرات دانشگاهی جمع کرد.رابعاً به تدریج که وزارت آموزش و پرورش برنامه‌های خود را به تصویب می‌رسانید و مجوز دفتر گسترش را کسب می‌کرد، دانشجویان مراکز تربیت معلم همانند سایر دانشجویان دانشگاه‌ها مشمول ماده ۶۳ فصل ۱۱ آیین‌نامه می‌شدند تا برای ایجاد تسهیلات بیشتر برای این عزیزان پیشنهاد جدیدی در مورد پذیرش واحدهای مراکز تربیت معلم از طرف وزارت آموزش و پرورش به شورای عالی برنامه‌ریزی رسید و در جلسه ۲۸۸ مورخ ۱۳۷۳/۰۹/۱۳ تصویب شد که اکنون ملاک عمل است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت‌الاسلام‌والمسلمین اله‌وردی مقدسی‌فرد معاون قضایی دیوان و با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به ‌صدور رای می‌نماید.

رای هیات عمومی

اولاً با عنایت به این‌که فقهای محترم شورای نگهبان به شرح نظریه شماره ۱۶۱۱/۲۱/۷۹ مورخ ۱۳۷۹/۱۰/۲۸ به عدم مغایرت مصوبه یکصد و هشتاد و دومین جلسه شورای عالی برنامه‌ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با احکام اسلامی اظهارنظر نموده‌اند بنابراین موردی برای ابطال مصوبه مزبور در اجرای فراز اول ماده ۲۵ قانون دیوان عدالت اداری وجود ندارد. ثانیاً، مضمون و مفاد یکصد و هشتاد و دومین جلسه شورای عالی برنامه‌ریزی مورخ ۱۳۶۸/۱۰/۲۴ خارج از حدود اختیارات قانونی مرجع تصویب شناخته نشد.

معاون قضایی دیوان عدالت اداری - مقدسی فرد