رای شماره ۳۵۹ مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۰۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۳۵۹
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۰/۰۳/۰۴
شماره پرونده: ۹۹۰۱۷۰۵
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ۱- تعرفه عوارض حق الثبت شورای اسلامی شهر شهمیرزاد مربوط به سال ۱۳۹۸
۲- تعرفه عوارض حق الثبت شورای اسلامی شهر میامی مربوط به سال ۱۳۹۸
گردش کار: معاون حقوقی و نظارت همگانی سازمان بازرسی کل کشور به موجب نامه شماره ۱۰۸۸۵۴/۳۰۰-۳۱/۴/۱۳۹۹ اعلام کرده است که:
«شورای اسلامی شهر شهمیرزاد به موجب صفحه ۵ دفترچه بهای خدمات سال ۱۳۹۸ و شورای اسلامی شهر میامی بر اساس صفحه ۵۳ دفترچه تعرفه عوارض سال موصوف میزان ۸% عوارض حق الثبت اسناد رسمی و تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی را تجویز نموده است. در حالی که مصوبات مذکور به دلیل آنکه حق الثبت اسناد رسمی به عنوان عوارض محلی نبوده و می باید به خزانه دولت واریز گردد، مغایر با تبصره ۱ ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده و خارج از حدود اختیارات مراجع وضع کننده تشخیص و ابطال آن ها در هیات عمومی دیوان (به صورت فوق العاده و خارج از نوبت) مورد تقاضا میباشد.
شایان ذکر است، هیات عمومی دیوان عدالت اداری در مورد مشابه و به موجب رای شماره ۲۰۴-۹/۳/۱۳۹۶
مصوبات شوراهای اسلامی شهرهای ماهدشت و اراک را در این خصوص ابطال نموده است.»
متن تعرفه های مورد شکایت به شرح زیر است:
« الف: تعرفه عوارض حق الثبت شورای اسلامی شهر شهمیرزاد مربوط به سال ۱۳۹۸
عوارض حق ثبت اسناد رسمی
در محاضر ۸% حق الثبت تعیین میگردد.
ب: تعرفه عوارض حق الثبت شورای اسلامی شهر میامی مربوط به سال ۱۳۹۸
عوارض حق الثبت اسناد رسمی و تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی
ردیف عنوان تعرفه عوارض ماخذ و نحوه محاسبه عوارض توضیحات
۱ عوارض حق الثبت اسناد رسمی و تنطیمی در دفاتر اسناد رسمی معادل ۸% حق الثبت -
علی رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به شورای اسلامی شهرهای شهمیرزاد و میامی، تا زمان رسیدگی به پرونده در هیات عمومی دیوان عدالت اداری پاسخی از جانب شوراهای مذکور واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۴/۳/۱۴۰۰ با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
با توجه به اینکه براساس آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه شماره ۲۴۳-۱/۴/۱۳۹۵ این هیات، وضع عوارض برای نقل و انتقال املاک و اراضی با کاربری مسکونی و تجاری و سرقفلی و... در تمام اشکال آن توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص و ابطال شده است، بنابراین عوارض مربوط به حق الثبت اسناد رسمی و تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی از تعرفه عوارض سال ۱۳۹۸ شهرداری شهرهای میامی و شهمیرزاد که به تصویب شوراهای اسلامی شهرهای مذکور رسیده، خلاف قانون و خارج از اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود.
مهدی دربین - معاون قضایی دیوان عدالت اداری