رای وحدت رویه شماره ۳۷۴ مورخ ۱۳۸۹/۰۹/۰۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
تاریخ: ۱ آذر ۱۳۸۹
کلاسه پرونده: ۸۹/۵۷۸
شماره دادنامه: ۳۷۴
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: مدیرکل سازمان اموال و ا ملاک بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء بین دادنامه شماره ۹۱۲ مورخ ۱۲/۵/۸۸، در پرونده کلاسه ۱۷/۸۷/۷۰، صادره از شعبه ۱۷ دیوان عدالت اداری مبنی بر رد شکایت و دادنامه شماره ۲۹۱۰ مورخ ۲۵/۸/۸۸، در پرونده کلاسه ۲۵/۸۸/۱۵۷۰، صادره از شعبه ۲۵ دیوان عدالت اداری مبنی بر رد شکایت با دادنامه شماره ۱۹۴۴ مورخ ۱۷/۹/۸۸، در پرونده کلاسه ۱۷/۸۸/۱۱۸۸، صادره از شعبه ۱۷ دیوان عدالت اداری مبنی بر ورود شکایت و دادنامه شماره ۲۲۴۲ مورخ ۱۴/۱۱/۸۷، در پرونده کلاسه ۱۵/۸۷/۱۱۸۴، صادره از شعبه ۱۵ دیوان عدالت اداری مبنی بر ورود شکایت
گردشکار: مدیرکل سازمان اموال و املاک بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی طی درخواست تقدیمی به شماره ۵۳۸/۳/۷/۹۴ مورخ ۲۸/۱/۸۹، اعلام نموده است، شعب ۱۷، ۲۵ و ۱۵ دیوان عدالت اداری در رسیدگی به خواسته شکات مبنی بر الزام بنیاد مستضعفان به پرداخت حق بیمه آراء متناقضی صادر نمودهاند که به موجب آن آراء، شعبه ۱۷ دیوان طی دادنامه شماره ۹۱۲ مورخ ۱۲/۵/۸۸، با این استدلال که کارکنان بنیاد از ۱/۱۱/۶۱، مشمول قانون تامین اجتماعی قرار گرفتهاند، قرار رد شکایت شاکی را صادر نموده است و شعبه ۱۷ دیوان طی دادنامه شماره ۱۹۴۴ مورخ ۱۷/۹/۸۸، ضمن وارد دانستن شکایت، این نهاد را محکوم به پرداخت حق بیمه مشارالیه از ابتدای سال ۶۱ تا آخر سال ۶۸ نموده، صرف نظر از اینکه ادعای کارگر از تاریخ ۱/۲/۶۱ بوده است ولیکن در دادنامه شماره ۲۲۴۲ صادره از شعبه ۱۵ دیوان ضمن وارد دانستن شکایت، بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی را محکوم به پرداخت حق بیمه فاصله زمانی مذکور نموده است و در دادنامه شماره ۲۹۱۰ مورخ ۲۵/۸/۸۸، صادره از شعبه ۲۵ دیوان با این استدلال که شاکی میبایست بدواً به هیات های تشخیص و حل اختلاف اداره کار مراجعه نماید، حکم به رد شکایت شاکی صادر نموده است. لذا نظر به اینکه در دو مورد نخست احکام صادره از شعبه ۱۷ دیوان عدالت اداری دو حکم متناقض در موارد مشابه صادر گردیده در حالی که شعبه ۱۵ دیوان عدالت اداری حکم محکومیت این نهاد را به پرداخت حق بیمه صادر نموده است که با رای مذکور در بند یک این لایحه در تعارض و تضاد است. لذا بنابه مراتب معروض و نظر به اینکه تناقض در آراء متعدد صادره از شعبه ۱۷، ۲۵ و ۱۵، بعضاً موجب تضییع حقوق بیت المال یا کارگر خواهد بود، خواهان رسیدگی و ارجاع امر به هیات عمومی دیوان عدالت اداری جهت صدور رای وحدت رویه گردیده است. مشروح آراء به شرح زیر میباشد:
الف- شعبه بیست و پنجم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده کلاسه ۲۵/۸۸/۱۵۷۰، موضوع شکایت آقای میرصمد علیزاده، به طرفیت سازمان اموال بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی - سازمان تامین اجتماعی و به خواسته پرداخت حق بیمه و احتساب سنوات، طی دادنامه شماره ۲۹۱۰ مورخ ۲۵/۸/۸۸، چنین انشاء رای نموده است: شاکی در شرکت کشاورزی و باغداری فردوس تهران اشتغال به کار داشته که دارای ماهیت حقوق مستقل از بنیاد و مشمول مقررات قانون کار میباشد که بر این اساس طبق ماده ۱۵۷ قانون کار رسیدگی به شکایت شاکی بدواً میبایست در صلاحیت هیات های تشخیص و حل اختلاف اداره کار میباشد. بنابراین در وضعیت موجود شکایت شاکی قابلیت طرح در دیوان را ندارد و رد میگردد.
ب- شعبه هفدهم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده کلاسه ۱۷/۸۸/۷۰، موضوع شکایت آقای محمد تقی عرب زاده بحری، به طرفیت تامین اجتماعی شعبه یک کرج ۲- بنیاد مستضعفان کرج (اداره کل اموال و املاک غرب استان تهران) و به خواسته الزام بنیاد به محاسبه و پرداخت حق بیمه به مدت ۴۰ ماه و الزام سازمان به قبول حق بیمه و منظور نمودن سابقه، طی دادنامه شماره ۹۱۲ مورخ ۱۲/۵/۸۸، چنین انشاء رای نموده است: نظر به اینکه اولاً مدیرکل اموال و املاک غرب استان تهران اعلام کرد، شاکی هیچ گونه پرونده پرسنلی در اداره کل ندارد. ثانیاً، مدیرکل تامین اجتماعی شهرستان های استان تهران اعلام کرد، کارکنان بنیاد مستضعفان از تاریخ ۱/۱۱/۶۱، مشمول قانون تامین اجتماعی قرار گرفتهاند. ثالثاً، سابقه شاکی از بهمن ماه سال ۶۱ جزو سوابق وی قرار گرفته است، بنابراین در مجموع خواسته شاکی مبنی بر احتساب سابقه و الزام به پرداخت حق بیمه قبل از ۱/۱۱/۶۱، قابل استماع نمیباشد، قرار رد شکایت صادر و اعلام میگردد.
ج- شعبه هفدهم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده کلاسه ۱۷/۸۸/۱۱۸۸، موضوع شکایت آقای سجاد پسندپور مراغی، به طرفیت سازمان تامین اجتماعی کرج - اداره کل اموال و املاک بنیاد مستضعفان کرج و به خواسته الزام سازمان به وصول حق بیمه از تاریخ ۱/۲/۶۱ تاکنون و بنیاد مستضعفان به واریز نمودن بیمه، طی دادنامه شماره ۱۹۴۴ مورخ ۱۷/۹/۸۸، چنین انشاء رای نموده است: سابقه شاکی از تاریخ ابتدای سال ۶۹ لغایت آخر مرداد سال ۸۸ جزو سوابق نامبرده محاسبه گردیده و لیست پرداخت حق بیمه و احتساب سابقه پیوست پرونده گردیده است. بنابراین شکایت در این قسمت تحصیل حاصل و سالبه به انتفاء موضوع میباشد و رای به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. ثانیاً، در مورد احتساب سابقه و واریز حق بیمه از ابتدای سال ۶۱ لغایت آخر سال ۶۸ با عنایت به اینکه مدارک پیوست دادخواست از جمله کارنامه سابقه پرداخت حق بیمه تنظیمی در تامین اجتماعی شعبه ۳ کرج حکایت از اشتغال به کار شاکی از سال ۶۱ لغایت آخر سال ۶۸ دارد و از طرفی عدم پرداخت حق بیمه توسط کارفرما رافع مسئولیت سازمان در قبال کارگر نمیباشد بنابراین شکایت مطروحه در این قسمت وارد تشخیص گردید و مستنداً به مواد ۱۴۸ قانون کار و ۳۶ قانون تامین اجتماعی و مواد ۱۳ و ۱۴ قانون دیوان رای به ورود شکایت و الزام بنیاد (شرکت وابسته بنیاد) به پرداخت حق بیمه و سازمان به قبول و پذیرش حق بیمه و احتساب مدت مرقوم جزء سوابق بیمهای شاکی صادر و اعلام میگردد. د- شعبه پانزدهم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده کلاسه ۱۵/۸۷/۱۱۸۴، موضوع شکایت آقای حسین فیلی اسکوئی به طرفیت سازمان اموال و املاک بنیاد مستضعفان و سازمان تامین اجتماعی و به خواسته الزام به پرداخت حق بیمه و به پذیرش آن و احتساب سابقه، طی دادنامه شماره ۲۲۴۲ مورخ ۱۴/۱۱/۸۷، چنین انشاء رای نموده است: شاکی به عنوان تکنیسین از ۱/۲/۵۹ در باغ مهرشهر مشغول به کار بوده و در تاریخ مزبور کلیه حقوق و مزایای قانونی ایشان محاسبه و پرداخت گردید و نهاد متبوع حق بیمه سهم کارفرما را نسبت به نامبرده به طور مستمر پرداخت نموده و سازمان تامین اجتماعی به وظایف قانونی خود در احتساب آن به عنوان حق بیمه کارمند اقدام ننموده و سازمان تامین اجتماعی به موجب لایحه دفاعیه شماره ۴۵۰۳۴ مورخ ۹/۱۱/۸۷، بدون دفاع ماهوی به طرح ایراد شکلی تحت عنوان اینکه خواسته شاکی قبلاً رسیدگی و منتهی به صدور دادنامه شماره ۲۰۳ مورخ ۲۵/۱/۸۷، امر مختومه تلقی گردیده و خواهان رد شکایت میباشد. علیهذا و به دلایل فوق الاشعار به ویژه آنکه اولاً دادنامه مورد استناد سازمان تامین اجتماعی به دلیل عدم ارائه مدارک کافی منتهی به صدور قرار رد شکایت گردید نه حکم قطعی تا از مصادیق امر مختومه تلقی شود. ثانیاً، با توجه به مفاد لایحه سازمان اموال و املاک بنیاد یکی از طرف های شکایت مبنی بر پرداخت حق بیمه شاکی و یا حداقل اعلام آمادگی جهت پرداخت آن در نتیجه شکایت شاکی وارد تشخیص و رای به ورود شکایت دایر بر الزام سازمان اموال و املاک بنیاد مستضعفان به پرداخت حق بیمه در فاصله زمانی مورد درخواست شاکی و نیز الزام سازمان تامین اجتماعی به پذیرش حق بیمه و احتساب سابقه صادر و اعلام میگردد.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
اولاً، تعارض آراء در مدلول دادنامه شماره ۹۱۲ مورخ ۱۲/۵/۱۳۸۸ صادره از شعبه هفدهم از یک طرف و دادنامه شماره ۲۲۴۲ مورخ ۱۴/۱۱/۱۳۸۷ صادره از شعبه پانزدهم و دادنامه شماره ۱۹۴۴ مورخ ۱۷/۹/۱۳۸۸ شعبه هفدهم محرز است. ثانیاً، نظر به اینکه به استناد بند (الف) ماده ۴ قانون تامین اجتماعی هرکس در مقابل دریافت مزد یا حقوق کار میکند، مشمول قانون تامین اجتماعی است و توافق بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی با سازمان تامین اجتماعی مبنی بر تحت پوشش قرار دادن کارکنان آن بنیاد از بدو تاسیس در تاریخ ۱/۱۱/۱۳۶۱ منافاتی با مواد ۷ و ۴۸ قانون تامین اجتماعی ندارد و نافی تکلیف سازمان تامین اجتماعی در انجام الزامات مندرج در ماده ۴ نخواهد بود. علیهذا دادنامههای شماره ۲۲۴۲ مورخ ۱۴/۱۱/۱۳۸۷ و ۱۹۴۴ مورخ ۱۷/۹/۱۳۸۸ صادره از شعب پانزدهم و هفدهم درحدی که متضمن این معنی است موافق اصول و موازین قانونی تشخیص میگردد. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازمالاتباع است.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری - مبشری