رای شماره ۴۵ مورخ ۱۳۷۱/۰۴/۱۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

کلاسه پرونده:۱۸۷/۷۰

شماره دادنامه:۴۵

تاریخ رای: سه شنبه ۱۶ تیر ۱۳۷۱

شاکی: اداره اوقاف و امور خیریه ساری

موضوع: ابطال موارد ۸ و۹ ماده ۱۷ آیین‌نامه اجرایی مربوط به معافیت موقوفات عام و موسسات خیریه و انجمن‌های اقلیت مذهبی مصوب ۱۳۴۶ و صور تجلسه مشورتی شماره ۱۷/۱۲۹۳-۱۲/۹/۶۰ شورای عالی مالیاتی

مقدمه: شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است: به استناد بند ۸ ماده ۲ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۴۵ موقوفات عام که درآمد آن به مصرف تحقیقات علمی وفنی و... می‌رسد بدون هیچ‌گونه قید وشرطی از پرداخت مالیات بر درآمد معاف می‌باشد. نظر به این‌که ادارات دارایی از موقوفات معنون بااستفاده از مقررات مواد۸ و۹ و۱۷ آیین‌نامه اجرایی مربوط به معافیت موقوفات عام و موسسات خیریه و انجمن‌های اقلیت مذهبی مصوب ۱۳۴۶ و صور تجلسه مشورتی شماره ۱۷% ۱۲۹۳-۱۲/۹/۶۰ شورای عالی مالیاتی(این صورتجلسه در وزارت امور اقتصادی و دارایی موجود است) برای سال‌های مالیاتی قبل از اجرای قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۶۶ که قابل اجراء از اول سال ۱۳۶۸ می‌باشد مالیات مطالبه می‌نماید و موارد فوق‌الذکر و صورتجلسه مشورتی یاد شده تابع اصل قانون و حکم کلی معافیت مالیاتی موقوفات نمی‌باشد و خارج از مفهوم قانون و خلاف اطلاق و مدلول آن است و صلاحیت نقض قانون را ندارد و حتی تعهدات ماده ۳۵ و بند الف ماده ۳۶ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۴۵ که در مقام بیان انجام یک وظیفه انشاء شده نمی‌تواند معافیت مالیاتی را در صورت تخلف از انجام وظیفه مزبور لغو نماید. مستنداً به بند پ ماده ۱۱ قانون دیوان عدالت اداری تقاضای ابطال مواد ۸ و ۹ و ۱۷ آیین‌نامه اجرایی مربوط به معافیت موقوفات عام و موسسات خیریه و انجمن‌های اقلیت مذهبی مصوب ۱۳۴۶ و صورتجلسه مشورتی شماره ۱۷/۱۲۹۳- ۱۲/۹/۶۰ شورای عالی مالیاتی می‌گردد. با انجام تبادل لایحه نماینده قضایی وزارت امور اقتصادی و دارایی طی نامه شماره ۱۷۰۶- ۹۱ مورخ ۲۰/۳/۷۱ در پاسخ اعلام داشته‌اند: الف. چون طبق ماده ۱۷ آیین‌نامه شماره ۳۰/۲۹۱۲۱- ۱۵/۱۲/۴۶ معافیت موقوفات عام مصوب ۲۴ بهمن ۱۳۴۶ و اصلاحیه‌های بعدی تا سال ۱۳۵۱ شرط استفاده از معافیت موضوع بند ۸ ماده ۲ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه ۱۳۴۵ و اصلاحیه‌های بعدی آن در هر سال مالی رعایت شرایط و ترتیبات مقرر در ماده ۱۷ آیین‌نامه یاد شده می‌باشد بنابراین عدم ارسال صورتحساب درآمد و هزینه موقوفات و مفاصاحساب مربوط از طرف اداره اوقاف به مثابه عدم رعایت ترتیبات مقرر در ماده ۹ آیین‌نامه بوده و مورد نمی‌تواند برای همان سال از معافیت برخوردار باشد. ب. با عنایت به رای وحدت رویه شماره ۳۷ و ۳۸ و ۳۹ مورخ ۱۰/۷/۶۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری مبنی بر این‌که دعوی دولت و ارگان‌های وابسته به آن علیه دولت در شعب دیوان عدالت اداری قابل طرح نیست و نیز با توجه به شق الف بند ۱ ماده ۱۱ قانون دیوان عدالت اداری که مقرر می‌دارد شکایات اعتراضات و تظلمات واحدهای دولتی علیه یکدیگر در هیچ مورد قابل طرح و رسیدگی در شعب دیوان عدالت اداری نیست بناء «علیهذا» استدعای رد شکایت شاکی و اصدار حکم شایسته را دارم.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا عباسی‌فرد و با حضور روسای شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی وانجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید.

رای هیات عمومی

مواد ۸ و ۹ و ۱۷ آیین‌نامه اجرایی مربوط به معافیت موقوفات عام و موسسات خیریه و انجمن‌های اقلیت مذهبی از پرداخت مالیات که در سال ۱۳۴۶ به تصویب کمیسیون مجلس شورای ملی سابق رسیده بالحاظ مرجع تصویب در حکم مقررات آمره تلقی و لاجرم قابل طرح در هیات عمومی دیوان عدالت اداری نخواهد بود. بنابراین نظریه مشورتی شماره ۱۷/۱۲۹۳- ۱۲/۹/۶۰ شورای عالی مالیاتی نیز که بر اساس مادتین ۹- و ۱۷. آیین‌نامه یاد شده اعلام گردیده است مغایرتی با مقررات نداشته و شکایت مردود است.

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری- محمد رضا عباسی‌فرد