رای وحدت رویه شماره ۴۷ مورخ ۱۳۷۹/۰۲/۱۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
کلاسه پرونده: ۱۳۲.۷۸
شماره دادنامه: ۴۷
تاریخ: ۱۱ اردیبهشت ۱۳۷۹
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: دفتر حقوقی وزارت امور اقتصادی و دارائی
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعب دوم و سوم هیات تجدیدنظر دیوان عدالت اداری
مقدمه: الف - ۱- شعبه شانزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۹۴۲.۷۲ موضوع شکایت آقای غلامحسین حسینی به طرفیت وزارت امور اقتصادی ودارائی - هیات حل اختلاف به خواسته اعتراض به مالیات سالهای ۶۱ لغایت ۱۳۶۷ به شرح دادنامه شماره ۹۷۸ مورخ ۱۳۷۴.۱۰.۱۴ چنین رای صادرنموده است.... در مورد مالیات سالهای ۶۴ و ۶۵ و ۶۶ و ۶۷ نیز با توجه به اینکه طبق اعلام نماینده قضایی مشتکی عنه در جلسه ۱۳۷۴.۸.۱۵ به لحاظتوافق وزارت امور اقتصادی و دارائی با شورای مرکزی اصناف بدون صدور اوراق تشخیص مالیاتی مورد رسیدگی و رای واقع شده است و نظر به اینکهتوافق مذکور نمیتواند رافع تکلیف قانونی مشتکی عنه در اصدار اوراق تشخیص و همچنین مسقط حق اعتراض شاکی بوده باشد و از طرفی رایمالیاتی سال ۱۳۶۴ بر مبنای گزارش مالیاتی شماره ۲۲۰۴ مورخ ۱۳۶۸.۶.۲۳ و برگ تشخیص مورخ ۱۳۶۸.۶.۲۳ و بدون توجه به مقررات ماده ۱۵۷قانون مالیاتهای مستقیم و شمول مرور زمان صادر گردیده و برای همین سال ۶۴ نیز برگ قطعی مالیاتی بر مبنای توافق مارالذکر صادر گردیده استعلیهذا مالیات مربوط به سال ۱۳۶۴ نیز مشمول مرور زمان بوده و اصدار رای مبنی بر مطالبه مالیات سال مذکور فاقد مستند قانونی است و نظر به اینکهتوافق فوق الاشعار نیز در سال ۱۳۶۸ صورت گرفته است علیهذا حکم به ورود شکایت شاکی و طرح موضوع را در هیات عمومی همعرض و جانشینصادر و اعلام میدارد. ۲- شعبه سوم هیات تجدیدنظر در رسیدگی به پرونده کلاسه ت۲۰۴.۷۶.۳ موضوع تقاضای تجدیدنظر وزارت امور اقتصادی ودارائی نسبت به دادنامه شماره ۹۷۸ مورخ ۱۳۷۴.۱۰.۱۴ صادره از شعبه ۱۶ دیوان عدالت اداری در پرونده کلاسه ۹۴۲.۷۲ به طرفیت غلامحسینحسینی به شرح دادنامه شماره ۲۴۸ مورخ ۱۳۷۶.۵.۸ اعتراض وزارت امور اقتصادی و دارائی را وارد تشخیص و با فسخ دادنامه بدوی شکایت ردمیشود. ب: ۲- شعبه شانزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۶۵۵.۷۶ موضوع شکایت آقای رمضان صداقت به طرفیت اداره امور اقتصادی و دارائیآمل به خواسته ابطال اوراق قطعی مالیاتی مورخ ۱۳۷۶.۲.۲۸ به شرح دادنامه شماره ۲۶۷۱ مورخ ۱۳۷۶.۱۲.۸ چنین رای صادر نموده است، برابرمقررات قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۶۶ (از جمله مواد ۱۱۷ و ۲۳۹ و ۱۵۶) برای مطالبه مالیات اصدار برگ تشخیص الزامی است و توافق بااتحادیه نیز بدون اصدار برگ تشخیص قانونی نمیباشد و از طرفی توافق مشتکی عنه با اتحادیه نمیتواند نافی حق اعتراض مودی بوده باشد علیهذا حکم به ورود شکایت شاکی و طرح موضوع در هیات حل اختلاف موضوع ماده ۲۱۶ قانون مارالذکر صادر و اعلام میگردد. ۲- شعبه سوم هیاتتجدیدنظر در رسیدگی به پرونده کلاسه ت ۱۴۴.۷۷.۳ موضوع تقاضای تجدیدنظر وزارت امور اقتصادی و دارائی نسبت به دادنامه ۲۶۷۱ مورخ۱۳۷۶.۱۲.۸ صادره از شعبه شانزدهم دیوان عدالت اداری درپرونده کلاسه ۶۵۵.۷۶ به طرفیت رمضان صداقت به شرح دادنامه شماره ۵۶۹ مورخ۱۳۷۷.۵.۶ دادنامه بدوی را عینا" تایید نموده است. ج: ۱- شعبه ششم در رسیدگی به پرونده ۸۳۰.۷۵ موضوع شکایت آقای عباس ملک شاه میران بهطرفیت دارائی به خواسته اعتراض نسبت به محاسبه و تعیین مالیات عملکرد سال ۱۳۷۴ به شرح دادنامه شماره ۱۷۱۳ مورخ ۱۳۷۶.۱۲.۲۵ چنین رایصادر نموده است، برگ تعیین مالیات بر اساس تبصره ۶ ماده صد قانون مالیاتهای مستقیم و با جلب نظریه اتحادیه مربوط تنظیم و منجر به صدور برگمالیات قطعی گردیده است با توجه به اینکه مالیات تعیین شده بر اساس نظریه اتحادیه مربوطه انجام گرفته و رئیس اتحادیه صنف نقاشان اتومبیل طینامه مورخ ۱۳۷۵.۱۱.۲۰ اعلام داشته که با بررسیهای به عمل آمده مالیات تعیین شده غیرعادلانه بوده است حتی مساحت مغازه شاکی چهل متر بوده که بیش از هشتاد متر نوشته شده است با عنایت به نقض تحقیقات در تشخیص و تعیین مالیات بر اساس ماده ۲۳۷ قانون مالیاتهای مستقیم شکایتشاکی وارد تشخیص و حکم به نقض رای مالیات قطعی مربوط به عملکرد سال ۱۳۷۵ شاکی و رسیدگی مجدد در مجمع همعرض با تحقیقات کافیصادر و اعلام میگردد. ۲- شعبه دوم هیات تجدیدنظر رسیدگی به پرونده کلاسه ت۲۸۰.۷۷.۲ موضوع تقاضای تجدیدنظر وزارت امور اقتصادی ودارائی نسبت به دادنامه شماره ۱۷۱۳ مورخ ۱۳۷۶.۱۲.۲۵ صادره از شعبه ششم دیوان در پرونده کلاسه ۸۳۰.۷۵ به طرفیت آقای عباس ملک شاهمیران به شرح دادنامه شماره ۸۰۲ مورخ ۱۳۷۷.۶.۱۶ دادنامه بدوی را عینا" تائید نموده است. د: ۱- شعبه شانزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه۲۰۰۳.۷۶ موضوع شکایت آقای علی دهقانیان به طرفیت اداره کل امور اقتصادی و دارائی تبریز به خواسته اعتراض به برگ مالیات قطعی مورخ۱۳۷۶.۳.۲۰ در مورد مالیات مشاغل سال ۱۳۷۵ چنین رای صادر نموده است نظر به اینکه برگ قطعی مورد شکایت به استناد تبصره ۶ ماده ۱۰۰ قانونمالیاتهای مستقیم (توافق مشتکی عنه با اتحادیه مربوط) صادر گردیده است و توافق اتحادیه نمیتواند نافی حقوق قانون مودی و مسقط حق اعتراضاو بوده باشد علیهذا حکم به ورود شکایت و ابطال برگ مالیات قطعی فوق الاشعار و طرح پرونده در هیات حل اختلاف صادر و اعلام میدارد. ۲-شعبه دوم هیات تجدیدنظر در رسیدگی به پرونده کلاسه ت۵۶۵.۷۷.۲ موضوع تقاضای تجدیدنظر وزارت امور اقتصادی و دارائی نسبت به دادنامهشماره ۴۹۶ مورخ ۱۳۷۷.۳.۲۸ صادره از شعبه شانزدهم دیوان در پرونده کلاسه ۲۰۰۳.۷۶ به طرفیت آقای علی دهقانیان به شرح دادنامه شماره ۹۹۶مورخ ۱۳۷۷.۷.۲۷ اعتراض وزارت امور اقتصادی و دارائی را به دادنامه شماره ۴۹۶ مورخ ۷۷.۳.۲۸ وارد تشخیص و با فسخ دادنامه بدوی شکایت ردنموده است. ه- ۱- شعبه شانزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه ۲۶۰۱.۷۶ موضوع شکایت آقای محمد تقی زمان اوغلی طلیسچی به طرفیت اداره اموراقتصادی و دارائی تبریز حوزه مالیاتی ۸۳۳ به خواسته ابطال برگ قطعی مالیاتی که بدون اصدار برگ تشخیص در باره عملکرد سال ۱۳۷۴ به شرحدادنامه شماره ۱۲۳۰ مورخ ۱۳۷۷.۷.۲۷ چنین رای صادر نموده است. اولا" در تبصره ۶ ماده صد قانون مالیاتهای مستقیم اجازه اصدار برگ قطعیبدون اصدار برگ تشخیص داده نشده است به خصوص که در بندهای الف و ب ماده مرقوم نیز مقرر گردیده است که به هر صورت میبایستی برگتشخیص صادر گردد. ثانیا" توافق با اتحادیه نافی حق اعتراض شاکی نمیتواند باشد بخصوص که مودی نظریه اتحادیه را نیز قبول ندارد و در هر صورتبرای مطالبه مالیات اصدار برگ قطعی که متضمن نحوه تعیین مالیات و تشخیص درآمد مودی میباشد الزامی است و علیهذا حکم به ورود شکایت وابطال برگ قطعی مالیاتی فوق الاشعار صادر و اعلام میدارد. ۲- شعبه سوم هیات تجدیدنظر در رسیدگی به پرونده کلاسه ت۹۹۶.۷۷.۳ موضوعتقاضای تجدیدنظر وزارت امور اقتصادی و دارائی نسبت به دادنامه شماره ۱۳۳۰ مورخ ۱۳۷۷.۷.۲۷ صادره از شعبه شانزدهم دیوان در پرونده کلاسه۲۶۰۱.۷۶ به طرفیت آقای محمد تقی زمان اوغلی طلیسچی به شرح دادنامه شماره ۱۴۵۸ مورخ ۱۳۷۷.۱۱.۲۰ اعتراض وزارت اقتصادی و دارائی راوارد تشخیص و دادنامه بدوی را فسخ نموده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجهْ الاسلام و المسلمین دری نجف آبادی و با حضور روسا شعب بدوی و روسا ومستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
مفاد تبصره ۶ ماده صد قانون مالیات های مستقیم در خصوص تعیین میزان مالیات بر مبنای درآمدی که مورد توافق وزارت امور اقتصادی و دارائی و اتحادیه صنف مربوطه قرار گرفته و قطعی تلقی شده است نافی حق اعتراض قانونی مودی مالیاتی بر اساس مقررات مربوط نیست بنابراین دادنامه شماره ۵۶۹ مورخ ۱۳۷۷.۵.۶ شعبه سوم هیات تجدیدنظر و ۸۰۲ مورخ ۱۳۷۷.۶.۱۶ شعبه دوم هیات تجدیدنظر در حدی که متضمن این معنی است موافق اصول و موازین قانونی تشخیص میگردد این رای مطابق قسمت اخیر ماده ۲۰ قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع مربوط درموارد مشابه لازم الاتباع است.
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - قربانعلی دری نجف آبادی