رای شماره ۵۲۸ مورخ ۱۴۰۱/۰۳/۲۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۵۲۸

تاریخ دادنامه: ۲۴؍۳؍۱۴۰۱

شماره پرونده: ۰۰۰۲۳۲۳

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقایان سیدعبدالباقی، سید مرتضی و سیدحسین شهرت همگی حسینی کاشی دار، صفرعلی تیموری، علی غریب، چراغعلی عراقی با وکالت آقای رضا حسینی نیا

موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمتی از صورتجلسه مورخ ۲۵؍۱۰؍۱۳۹۷ متشکله در اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان دائر بر تغییر سامان مرتع نرآب و کاشی دار

گردش کار: آقای رضا حسینی نیا به وکالت از جمعی از شاکیان به موجب دادخواستی ابطال قسمتی از صورتجلسه مورخ ۲۵؍۱۰؍۱۳۹۷ متشکله در اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان دائر بر تغییر سامان مرتع نرآب و کاشی دار را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:

" بر اساس قرارداد مورخ ۲؍۶؍۱۳۷۷ میان سازمان جنگل ها و مراتع ها از یک طرف و آقای حسین حسینی کاشی‌دار به عنوان مجری طرح مقرر گردیده بوده مرتع ملی شده معروف به کاشی دار از تاریخ تحویل تا سی سال که قابل تمدید نیز می‌باشد در اختیار دامداران روستای کاشی دار باشد، که قسمتی از آن شامل مرتع اشک میدان است. حال صورتجلسه مورد شکایت بر خلاف قرارداد مذکور بدون اطلاع طرفین (موکلین) و دامداران روستای کاشی دار مرتع اشک میدان را به دامداران روستای نرآب اختصاص داده اند که این تصمیم نادرست و خلاف موازین قانونی است چراکه اصل مرتع اشک میدان نمی توانسته در محدوده مرتع ییلاقی روستای نرآب قرار داشته باشد و این تصمیم موجب تضییع حق دامداران کاشی دار می‌باشد. به خصوص خلاف اصل لزوم قراردادها و قرارداد فی‌مابین و نیز خلاف قانون مدنی به خصوص مواد ۲۱۹ و ۲۲۰ قانون مدنی می‌باشد. "

متن مصوبه مورد شکایت به شرح زیر است:

" موضوع: جلسه بررسی مشکلات اجتماعی پیش آمده فی مابین دامداران مراتع سامان مرتعی نرآب (استان سمنان) و کاشی دار (استان گلستان)

...........

۲- با توجه به وجود یک حلقه چاه احداثی توسط اداره حفاظت محیط زیست در محدوده مرتع نرآب ۱- محدوده موصوف به اشک میدان مقتضی است هماهنگی لازم از طرف اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان میامی با اداره حفاظت محیط زیست شهرستان شاهرود معمول و در اسرع وقت چاه مورد نظر مسلوب المنفعه گردد.- رئیس اداره مناطبع طبیعی و آبخیزداری شهرستان آزاد شهر- رئیس اداره مرتع اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان- مسئول مرتع اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان آزادشهر- رئیس اداره مرتع اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان- کارشناس مسئول گیاهان دارویی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان- رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان میامی- کارشناس مرتع اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان میامی "

در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان به موجب لایحه شماره ۴۳۰۹؍۱۴۰۰- ۲۰؍۲؍۱۴۰۰ به طور خلاصه توضیح داده است که:

" ۱- اداره منابع طبیعی قانوناً مالک و متولی اراضی و منابع ملی است که مراتع ملی نیز شامل این اراضی می‌باشد

و با صدور پروانه چرا (پروانه بهره برداری مراتع)، دارنده پروانه، حق چرا را با شرایط و قیود مندرج در پروانه دارا می‌شود و دارنده پروانه چرا، مالک مرتع و منابع طبیعی نمی‌باشد.

۲- به استناد بند ۱ صورتجلسه مورخ ۲۵؍۱۰؍۱۳۹۷ موضوع بررسی مشکلات اجتماعی پیش آمده مراتع نرآب و کاشی دار که پس از مشخص نمودن مرز دو سامان مذکور و نصب پنج مارک که به رویت دهیاران و شورای اسلامی و نماینده دامداران دو روستا رسیده و مراتب را طی صورتجلسه مورخ ۳؍۷؍۱۳۹۷ تنظیم و ابلاغ نموده اند، این صورتجلسه مورد تایید مسئولین دو اداره کل گلستان و سمنان و همچنین نماینده رسمی دفتر امور مراتع سازمان جنگل ها مراتع و آبخیزداری کشور می‌باشد.

بر این اساس در صورتی که مراتع مورد ممیزی در نواحی مرزی در استان قرار گرفته باشد و تداخل حدود یا مرز جغرافیایی و سیاسی دولت وجود داشته باشد. ابتدا ادارات کل دو استان با بررسی آخرین نقشه تقسیمات کشوری و سوابق ثبتی، مرزی را با توافق یکدیگر مشخص و صورتجلسه می نمایند که این تبصره در شیوه نامه جدید به شماره ۹۹؍۱؍۱۳۲۶۱-۱۱؍۵؍۱۳۹۹ نیز مورد تایید و لازم الاجرا می‌باشد. با این اوصاف عملیات اصلاح مرز صورت گرفته دو سامان برابر ضوابط و مقررات قانونی جاریه می‌باشد."

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۴؍۳؍۱۴۰۱ به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

براساس بند ۱ ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری ها و موسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علّت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز و یا سوء استفاده از اختیارات یا تخلّف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایف موجب تضییع حقوق اشخاص می‌شود، از جمله صلاحیت ها و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. نظر به اینکه قسمت مورد شکایت از صورتجلسه مورخ ۲۵؍۱۰؍۱۳۹۷ در خصوص تغییر مرز مراتع نراب و کاشی دار واجد جنبه موردی بوده و متضمّن وضع قاعده عام‌الشمول نیست، بنابراین از مصادیق مقررات موضوع بند ۱ ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ محسوب نمی‌شود و رسیدگی به آن در هیات عمومی دیوان عدالت اداری قابل طرح نیست و پرونده جهت رسیدگی به شعبه دیوان عدالت اداری ارجاع می‌شود./

مهدی دربین

هیات عمومی دیوان عدالت اداری

معاون قضایی دیوان عدالت اداری