رای شماره ۵۶۵ مورخ ۱۳۹۶/۰۶/۱۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۵۶۵
تاریخ دادنامه: ۱۴/۶/۱۳۹۶
کلاسه پرونده: ۹۴/۱۱۹۸
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: خانم فروغ ناصری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره ۱۸۷۱/۴/د-۴/۳/۱۳۹۳ معاونت توسعه و مدیریت دانشگاه علوم پزشکی مازندران
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بخشنامه شماره ۱۸۷۱/۴/د-۴/۳/۱۳۹۳ معاونت توسعه و مدیریت دانشگاه علوم پزشکی مازندران را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
"احتراماً، معروض میدارد بر اساس بند ۴ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری و نیز تفسیر قانون مزبور کمک هزینه عائله مندی به کارمندان زن شاغل، بازنشسته و وظیفه بگیر که دارای همسر نباشند تعلق میگیرد (اعم از زنانی که مجرد بوده و یا ازدواج نموده و همسر آنان فوت یا مطلقه باشد) و این موضوع دادنامه شماره ۸۲۰- ۹/۱۱/۱۳۹۱ صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز تصریح شده است، علیرغم این حکم، دانشگاه علوم پزشکی مازندران طبق بخشنامه (۱۸۷۱/۴/دع-۴/۳/۱۳۹۳ به کلیه واحدهای تابعه دانشگاه اعلام کرده است که کمک هزینه عائله مندی به کارمندان زن مجرد طبق استعلام شماره ۹۱/۴/۵/ص-۶/۲/۱۳۹۳ دانشگاه مزبور و جوابیه شماره ۴۸۳/۱۰۷/د- ۱۷/۲/۱۳۹۳ سرپرست دفتر حقوقی وزارت متبوع، پرداخت نشود (به خانمهای مجرد) لذا از آن مقام عالیقدر استدعا دارم این بخشنامه ابطال شده و الزام به برقراری این حق مصوب شده از زمان ابلاغ اجرای آن به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از سوی معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور مورخ ۱۶/۱۲/۱۳۹۰ به شماره ۲۴۵۵۹۰ صورت گیرد."
متن بخشنامه مورد اعتراض به قرار زیر است:
"جناب آقای دکتر جان بابایی
رئیس محترم دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی مازندران
با سلام و احترام
بازگشت به نامه شماره ۹۱/۴/ه/ص-۶/۲/۱۳۹۳ موضوع پرداخت حق عائله مندی به استحضار می رساند:
نظر به حکومت مصوبات هیات امنا بر دانشگاهها و موسسات آموزش عالی، تبصره ۳ بند ۵ ماده ۵۴ آییننامه اداری استخدامی اعضای هیات علمی، تا هنگامی که منسوخ یا اصلاح نگردیده است، در خصوص مشمولین این آییننامه لازم الاجراست. شایان ذکر است در تبصره مذکور «فقدان همسر» صراحتاً به معنای فوت همسر یا مطلقه بودن میباشد و زنان مجرد را شامل نمی شود.- سرپرست دفتر امور حقوقی"
شاکی به موجب لایحه ای که به شماره ۶۶۹-۱۲/۵/۱۳۹۵ ثبت دفتر اندیکاتور هیات عمومی شده اعلام کرده است:
"ریاست محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری
سلام علیکم
احتراماً اینجانب فروغ ناصری پرستار رسمی شاغل در بیمارستان امام خمینی (ره) فریدونکنار در مجموعه دانشگاه علوم پزشکی مازندران می باشم و شاکی پرونده ۹۴/۱۱۹۸ هستم. دانشگاه مزبور از تاریخ ۱/۱/۱۳۹۵ اقدام به پرداخت کمک هزینه عائله مندی ام نموده است. با توجه به استحقاق اینجانب از زمان تصویب آن در مراجع مربوطه خواستارم با عنایت به ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری، معوقات پرداخت شود. "
در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس دانشگاه علوم پزشکی، خدمات بهداشتی، درمانی مازندران به موجب لایحه شماره ۲۸۲/۴/ح-۲۳/۷/۱۳۹۵ توضیح داده است که:
" معاون محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با سلام
احتراماً عطف به نامه شماره ۹۴/۱۱۹۸-۱۰/۶/۱۳۹۵ در خصوص نامه شماره ۱۶۱/۴/ح-۲/۴/۱۳۹۵، بخشنامه شماره ۱۸۷۱/۴/د معاونت توسعه و مدیریت در حال اجرا میباشد مدارک به پیوست ارسال میگردد. لازم به ذکر است که دانشگاه علوم پزشکی مازندران چون به صورت هیات امنایی عمل می کند طی مصوبه هیات امناء از اول فروردین سال ۱۳۹۵ حق عائله مندی به زنان مجرد تصویب گردید و در حال حاضر پرداخت میگردد."
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴/۶/۱۳۹۶ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
با توجه به اینکه به موجب بند ب ماده ۲۰ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، دانشگاه ها از شمول قوانین و مقررات حاکم بر دستگاه های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی، قانون مدیریت خدمات کشوری مستثنی شده اند و فقط در چارچوب مصوبات هیات امناء که به تایید وزیر مربوط میرسد، اداره میشود. لذا اساساً بند ۴ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری در مورد زنان شاغل در دانشگاهها از جمله دانشگاه های علوم پزشکی حکومت ندارد و قابل اعمال نیست و از این جهت مصوبه مورد شکایت که بر اساس بند ب ماده ۲۰ قانون یاد شده صادر شده است، قابل ابطال تشخیص نشد.
مرتضی علی اشراقی - معاون قضایی دیوان عدالت اداری