رای شماره ۵۹۰ مورخ ۱۳۸۳/۱۱/۲۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

کلاسه پرونده: ۴۵۱/۸۱

شاکی:شرکت تولیدی نئوپان و کبریت زنجان چوب

موضوع:ابطال تصویب‌نامه شماره ۳۱۱۵۰ مورخ۱۱/۱۱/۱۳۲۱ هیات وزیران

تاریخ رای:یکشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۸۳

شماره دادنامه: ۵۹۰

مقدمه: وکیل شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، یکی از مشکلات این شرکت مطالبه حق انحصار از طرف شرکت دخانیات است نظر به اینکه مستند مطالبه حق انحصار شرکت دخانیات قانون راجع به عواید حاصله از انحصار کبریت مصوب ۱۳۱۰ و تصویب نامه شماره ۳۱۱۵۰ مورخ ۱۳۲۵/۱۱/۱۱ هیات وزیران است، به نظر می‌رسد این مطالبه و تعیین انحصار بنا به دلایل زیر خلاف قانون و فاقد وجاهت می‌باشد. ۱- در متن ماده ۲ قانون مصوب ۱۳۱۰ عنوان گردید « از تاریخ تصویب این قانون انحصار ورود و همچنین خرید و فروش کبریت …» که با توجه به مفاد این ماده معلوم می‌گردد حکم اخذ حق انحصار مربوط به واردات کبریت بوده و نه تولید آن و دلیل آن اینکه در ماده۴ قانون مذکور اضافه شده «حقوق مذکور در این قانون شامل قند و شکر مصنوع داخلی نیز خواهد بود.» قانونگذار در حالی که در مواد ۲ و ۳ برای کبریت و قندو شکر عوارض انحصاری تعیین نموده در ماده ۴ فقط قند و شکر مصنوع داخلی را مشمول این عوارض دانسته است و حکمی در مورد کبریت مصنوع داخلی ندارد. ۲- مطالبه عوارض انحصاری مورد شکایت بر خلاف اصل ۵۱ قانون اساسی می‌باشد ۳- به موجب ماده ۳۵ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی مصوب ۱۳۷۹/۰۱/۱۷ دولت مکلف شده طی مدت یک سال کلیه انحصارات را لغو نماید. لذا حداکثر پس از تاریخ ۱۳۸۰/۰۱/۱۷ حق انحصار ادعائی قابل مطالبه می‌باشد. بنا به مراتب تقاضای رسیدگی و ابطال تصویب نامه مذکور را دارد. معاون دفتر امور حقوقی دولت در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۱۰۳۱۲ مورخ ۱۳۸۲/۰۵/۰۶ اعلام داشته‌اند، ۱- اساساً درخواست لغو یا ابطال تصویب نامه‌های قبلی به استناد قوانین موخر موضوعیت ندارد. ۲- نظر به اینکه مطابق ماده ۲ قانون راجع به مخارج و عوائد حاصله از انحصار خرید و ورود و فروش قند و شکر و کبریت مصوب ۱۳۱۰ انحصار ورود و خرید و فروش کبریت به دولت واگذار گردیده و با عنایت به اینکه لایحه لغو انحصار دخانیات که در اجرای ماده ۳۱ قانون برنامه سوم تنظیم و طی نامه شماره ۳۷۶۴۵/۲۴۵۳۸ مورخ ۱۳۸۱/۰۸/۰۶ رئیس جمهور تقدیم مجلس شورای اسلامی گردیده تاکنون به تصویب نهایی مجلس شورای اسلامی نرسیده است، بنابراین تا زمان تصویب نهایی لایحه مذکور انحصار دخانیات به قوت خود باقی است و تصویب نامه یاد شده نیز ناظر به همین مطلب بوده و حکمی خارج از قوانین فعلی ندارد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید.

رای هیات عمومی

طبق ماده ۲ قانون راجع به مخارج و عوائد حاصله از انحصار خرید و ورود و فروش قند و شکر و کبریت مصوب ۱۳۱۰ « از تاریخ تصویب این قانون انحصار ورود و همچنین خرید و فروش کبریت به دولت واگذار شده و عواید حاصله از آن بعد از وضع سرمایه و عوارض به جمع عایدات عمومی مملکتی منظور خواهد شد.» بنابراین آیین‌نامه شماره ۳۱۱۵۰ مورخ ۱۳۲۱/۱۱/۱۱ هیات وزیران که بر اساس حکم مقنن و در جهت اجرای آن تنظیم و تصویب شده و منطبق با هدف قانونگذار است، از این جهت مغایرتی با قانون ندارد.

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری