رای شماره ۷۸۸ مورخ ۱۳۸۸/۱۱/۰۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
تاریخ دادنامه: ۵ بهمن ۱۳۸۸
شماره دادنامه: ۷۸۸
کلاسه پرونده: ۸۸/۹۲
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: خانم فیروزه زندهبیزاده
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند یک قسمت (الف) مصوبه شماره ۲۱/۱۱۵/۱۳۵۰ مورخ ۲۱/۸/۱۳۸۱ هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران
مقدمه: شاکیه به شرح دادخواست تقدیمی و لایحه تکمیلی اعلام داشته است، در بند (ب) آگهی استخدام شرکت ملی گاز ایران مندرج در روزنامه ایران مورخ ۱۹/۱۱/۱۳۷۹ به این شرح میباشد «کلیه فارغ التحصیلان ممتاز مقاطع تحصیلی لیسانس و فوق لیسانس دانشگاههای روزانه دولتی و یا دانشگاههای معتبر خارج از کشور شامل رتبههای اول تا سوم، نفرات برگزیده کشور برای شرکت در المپیادهای جهانی و یا فارغ التحصیلان مقاطع لیسانس و فوق لیسانس دانشگاههای روزانه دولتی با معدل ۱۷ و یا بیشتر در صورت داشتن مدرک تحصیلی مندرج در رشتهها و گرایشهای مورد نیاز و تکمیل برگ ثبت نام بدون شرکت در آزمون به مراحل بعدی راه خواهد یافت.» براین اساس اقدام به ارائه مدارک تحصیلی لیسانس حسابداری با معدل ۶۸/۱۸ از دانشگاه دولتی الزهرا در سال ۱۳۷۵ نموده و با استفاده از امتیاز فوق به عنوان نخبه مورد گزینش قرار گرفته و از تاریخ ۲۷/۵/۱۳۸۰ به استخدام شرکت ملی گاز ایران منطقه ۲ عملیات انتقال گاز اصفهان مشغول به کار گردیدم. متعاقباً در تاریخ ۹/۲/۱۳۸۱ طی بخشنامه شماره ۳۵۶-۱/۲۸ وزیر نفت دستورالعمل و ضوابط پذیرش و استخدام نیروی انسانی در صنعت نفت به کلیه مدیران عامل شرکتهای اصلی وزارت نفت ابلاغ گردید و در تبصره ماده ۵ دستورالعمل ابلاغی، فارغ التحصیلان ممتاز و نخبگان دانشگاهها را بدین شرح تعریف مینماید، «فارغ التحصیلان ممتاز (رتبههای اول تا سوم) در رشتههای مورد نیاز از کلیه دانشگاههای روزانه دولتی کشور و دانشگاههای معتبر خارج از کشور» لیکن در تاریخ ۲۱/۸/۱۳۸۱ در هزار و سیصد و پنجاهمین جلسه هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران در بند یک (الف) مصوبه شرط لازم برای نخبگان و فارغ التحصیلان ممتاز را اخذ مدرک تحصیلی از سال ۱۳۷۷ به بعد تصویب و ابلاغ مینماید. ابلاغ و تصویب دستورالعمل ضوابط پذیرش و استخدام نیروی انسانی در صنعت نفت توسط وزیر نفت مغایر با اساسنامه شرکت ملی نفت بوده است. لذا بر اساس بند ۷ قانون اساسنامه شرکت نفت ایران و بند (ک) ماده ۲۲ همان قانون تصویب مقررات و آییننامه در خصوص استخدام انحصاراً در صلاحیت مجمع عمومی شرکت ملی نفت ایران میباشد و هرگونه مقررات و آییننامه استخدامی مربوط به شرکت ملی نفت ایران و شرکتهای تابعه بعد از تنظیم باید به تصویب مجمع عمومی شرکت برسد. لذا با عنایت به اینکه مصوب هزاروسیصدوپنجاهمین جلسه هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران در راستای تصویبنامه ۹/۲/۱۳۸۱ بوده و در بند اول آن قید شرط سنی سال اخذ مدرک تحصیلی تصریح گردیده و در صورتی که قبل از این تاریخ طی آگهی شماره ۱۷۳۸ مورخ ۱۹/۱۱/۱۳۷۹ اینجانب به عنوان فارغ التحصیل ممتاز در تاریخ ۲۷/۵/۱۳۸۰ به استخدام شرکت ملی گاز از توابع شرکت ملی نفت درآمدهام، لذا عطف بماسبق نمودن آن از تاریخ ۱/۱۱/۱۳۸۳ خلاف قواعد و اصول مسلم حقوقی بوده و در جریان این عطف بماسبق شدن حق مکتسبه اینجانب از امتیازات فارغ التحصیلان ممتاز و فرهیختگان دانشگاهی ضایع گردیده است. بنابه مراتب مذکور ابطال بند یک قسمت (الف) مصوبه ۲۱/۱۱۵/۱۳۵۰ مورخ ۲۱/۸/۱۳۸۱ هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران مورد تقاضا است. دفتر حقوقی شرکت ملی نفت ایران در پاسخ به شکایت شاکی، طی نامه شماره حد/۴۰۳-۴۰۱۷ مورخ ۳۱/۶/۱۳۸۸، ضمن ارسال نامه شماره ح ح/۱۷۶۴۷۹/تهم/۴-۳۰۰ مورخ ۱۱/۶/۱۳۸۸ اداره تدوین و هماهنگی مقررات اداری واستخدامی شرکت ملی نفت ایران، اعلام داشتهاند، به موجب اختیارات قانونی تفویض شده در قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران خصوصاً ماده ۳۵ اساسنامه مذکور که تا پایان سال ۱۳۸۸ نیز به استناد جزءهای (ک) و (ل) بند ۷ قانون بودجه سال ۱۳۸۸ کل کشور لازمالاجراء میباشد، مصوبات هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران در خصوص موضوعات مربوط به مقررات اداری و استخدامی نیروی انسانی، معتبر و لازمالاجراء میباشد. مضافاً اینکه هیات عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره ۱۶۵-۱۶۴ مورخ ۹/۸/۱۳۷۱ رای به صلاحیت هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران جهت تدوین مصوبات استخدامی صادر نموده است و مقرر کرده است که مصوبات هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران از نظر مقررات استخدامی برای کارکنان آن شرکت الزام آوراست. لذا با عنایت به مراتب فوق رد شکایت شاکی مورد تقاضا است. در نامه رئیس تدوین و هماهنگی مقررات اداری و استخدامی شرکت ملی نفت ایران آمده است، مقررات جذب دانش آموختگان ممتاز دانشگاهها در تطابق با سیاست های کلی کشور و به منظور حضور آنان در مراکز علمی و اجرایی کشور با دیدگاه سوق دادن نیروهای فارغ التحصیل ممتاز دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور برای انتخاب صنعت نفت توسط نیروهای مزبور و همچنین تربیت نیروی انسانی با پشتوانه علمی برای تصدی مشاغل مدیریتی و سرپرستی به تصویب رسیده است که تحقق دیدگاه فوق با تخصیص امتیازات ویژه طی مصوبات مورد شکایت صورت پذیرفت که طبعاً بایستی معیارهای ویژه هم برای انتخاب و استخدام فارغ التحصیلانی که از این امتیاز بهرهمند میشوند، برقرار نمود. این معیارها شامل شرایط و مشخصات ممتازی و دو شرط مهم یعنی تاریخ فارغ التحصیلی و تاریخ استخدام میباشد که طی مصوبه ۱۳۵۰ در سال ۱۳۸۱ شروع و تاکنون در ضوابط استخدام برای کلیه فارغ التحصیلان مشمول اجراء و اعمال شده است. فلسفه درج تاریخ فارغ التحصیلی در ارتباط با تعریف و مشخصات نیروی انسانی ممتاز بوده بدین معنی که در بکارگیری نیروی انسانی ممتاز، تجهیز به دانش روز و مهارت نوین به طور اساسی مد نظر میباشد که با این اوصاف از زمان فارغ التحصیلی نبایستی مدت زیادی سپری شده باشد. در احصاء مصادیق با ضابطه فوق (تاریخ فارغ التحصیلی) در حال حاضر متقاضیانی که ۱۳ سال پیش در مقطع کارشناسی و ۱۱ سال قبل در مقطع کارشناسی ارشد موفق به ورود به دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور شده باشند، میتوانند و در صورت احراز سایر شرایط دستورالعمل استخدام، به عنوان ممتاز استخدام شوند. هیات عمومی دیوان در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
با توجه به صراحت ماده ۳۵ قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران مصوب ۱۳۵۶ اختیار اجرای وظایف و مقررات مصرح در اساسنامه از وظایف هیات مدیره میباشد. علاوه بر آنکه هیات مدیره دارای وظایف و اختیارات احصایی در ذیل ماده مذکور نیز میباشد. بنابراین با توجه به اعتبار قانونی اساسنامه به استناد قسمت اخیر بند (ل) بند ۷ قانون بودجه سال ۱۳۸۸ کل کشور تدوین و تصویب بند یک بند (الف) مصوبه شماره ۲۱/۱۱۵/۱۳۵۰ مورخ ۲۱/۸/۱۳۸۱ موضوع پنجاهمین جلسه هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران از وظایف و اختیارات هیات مدیره بوده و قابل ابطال نمیباشد.
معاون قضایی دیوان عدالت اداریمبشری