رای شماره ۸۳۰ مورخ ۱۳۹۶/۰۸/۳۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۸۳۰
تاریخ دادنامه: ۳۰/۸/۱۳۹۶
کلاسه پرونده: ۹۵/۱۲۴۴
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای محمدهادی محمدی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۲ صورتجلسه مورخ ۲۹/۱۰/۱۳۸۸ شورای آموزشی و پژوهشی تحصیلات تکمیلی دانشگاه زنجان ابلاغی به شماره ۴۲۰۱۲/آ-۴/۱۱/۱۳۸۸
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند ۲ صورتجلسه مورخ ۲۹/۱۰/۱۳۸۸ شورای آموزشی و پژوهشی تحصیلات تکمیلی دانشگاه زنجان ابلاغی به شماره ۴۲۰۱۲/آ-۴/۱۱/۱۳۸۸ را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
" با عرض سلام و ادب و احترام، اینجانب دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مهندسی مکانیک دانشگاه زنجان که در حال دفاع از پایان نامه می باشم نسبت به بند ۲ صورتجلسه شماره ۴۲۰۱۲/آ-۴/۱۱/۱۳۸۸ شورای آموزشی و پژوهشی تحصیلات تکمیلی دانشگاه زنجان در خصوص اضافه شدن بند ۶ به فرم ارزیابی پایان نامه کارشناسی ارشد (مقاله): ۱- اعتراض دارم ۲- درخواست لغو بند ۲ از صورتجلسه فوق را دارم. با اعمال بند ۲ صورتجلسه مبنی بر اضافه شدن مقاله به فرم ارزیابی پایان نامه های کارشناسی ارشد موجب تضییع شدن حق دانشجویان و اینجانب شده چرا که پایان نامه که ۶ واحد میباشد چنانچه مقاله ارائه نشود کسر نمره فاحش خواهد بود و انگیزه ادامه تحصیل در دوره دکتری و سایر موارد را از حقیر سلب می کند. مضافاً اینکه آن دیوان شبیه چنین مصوبه ای که توسط تحصیلات تکمیلی دانشگاه شاهد به لحاظ تاخیر در دفاع از پایان نامه را طی دادنامه شماره ۱۰۳۴ و ۱۰۳۹ در تاریخ ۲۶/۶/۱۳۹۳ ابطال کرده است. "
در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی برای شاکی ارسال شده بود، وی به موجب لوایحی که به شماره های ۱۹۷۵-۳/۱۲/۱۳۹۵ و ۴۹-۲۱/۱/۱۳۹۶ ثبت دفتر اندیکاتور هیات عمومی شده اعلام کرده است که:
" با اهداء سلام و تحیت:
احتراماً، بازگشت به اخطاریه رفع نقص کلاسه پرونده ۹۵/۱۲۴۴ و شماره پرونده ۹۵۰۹۹۸۰۹۰۵۸۰۴۰۱۲۹۱ موارد درخواستی به شرح آتی تقدیم میگردد:
« جریمه فوق جریمه ای نامتعارف، خلاف اصول کلی علمی، حقوق مکتسبه، قاعده قبح عقاب بلابیان و خلاص صریح مواد ۲۰، ۲۲، ۳۷، ۳۸ و ۳۹ آییننامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد مصوب ۱۵/۱/۱۳۸۸ شورای برنامه ریزی آموزش عالی که با شماره ۲۱/۱۵۴-۱۵/۱/۱۳۸۸ توسط وزیر علوم، تحقیقات و فناوری ابلاغ شده است میباشد و خارج از اختیارات شورای تحصیلات تکمیلی دانشگاه است.» و استناد فوق برگرفته از دادنامه شماره ۱۰۳۴-۱۰۳۹ آن دیوان بوده که در دادخواست تعدادی از دانشجویان دانشگاه شاهد صادر گردیده است. ضمن ارسال کپی مصدق دادنامه فوق استدعا دارد به استناد بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نسبت به ابطال مصوبه شورای آموزش و تحصیلات تکمیلی دانشگاه زنجان اقدام لازم معمول دارند. "
متن صورتجلسه در قسمت مورد اعتراض به قرار زیر است:
" ۲- مقرر گردید به فرم ارزیابی پایان نامه های کارشناسی ارشد، بند ۶ با عنوان « مقاله» اضافه شود و فرم اصلاح شده برای ارزیابی پایان نامه های دانشجویان ورودی سال تحصیلی ۱۳۸۷ به دانشکده ها ارسال شود. "
در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس دانشگاه زنجان به موجب لایحه شماره ۳۵۶۲/د/ر-۱۲/۲/۱۳۹۶ توضیح داده است که:
" مدیر محترم دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با سلام و احترام:
بازگشت به ابلاغ اخطاریه مورخ ۷/۱۲/۱۳۹۵ به کلاسه پرونده ۹۵/۱۲۴۴ به شماره پرونده ۹۵۰۹۹۸۰۹۰۵۸۰۴۰۱۲۹۱ در خصوص دادخواست آقای محمدهادی محمدی به طرفیت این دانشگاه مبنی بر لغو بند دوم صورتجلسه شماره ۴۲۰۱۲/آ-۴/۱۱/۱۳۸۸ بدین وسیله و در جهت تقریب ذهن آن مقام معروض می دارد:
ماده ۲۰ آییننامه دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته ابلاغی از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به شماره ۱۵۴/۲۱-۱۹/۱/۱۳۸۸ نمرات قابل اعطاء به دانشجویان را بیان نموده و ماده ۲۲ آییننامه مذکور هیات داوران را مقام صالح جهت ارزیابی پایان نامه و اعطاء نمرات ذکر شده در ماده ۲۰ تعیین کرده است، با این وجود در خصوص نحوه نمره دهی توسط هیات داوران آییننامه ساکت است، لذا به استناد ماده ۳۶ از آییننامه مزبور که مقرر می دارد، در مواردی که این آییننامه شورای تحصیلات تکمیلی موسسه میباشد. در نتیجه دانشگاه زنجان به منظور ایجاد رویه ای واحد و قانونمند برای نحوه نمره دهی توسط هیات داوران، همچنین به جهت جلوگیری از اختلاف نظر میان داوران، مطابق اختیارات ملحم از ماده ۳۶ از آییننامه مزبور در مورخ ۲۹/۱۰/۱۳۸۸ شورا اقدام به تشکیل جلسه و متعاقب آن طی صورتجلسه ای مقرر مینماید تا بندی به عنوان مقاله نیز به فرمهای ارزیابی پایان نامه های دانشجویان اضافه گردد و نمره مربوطه نیز یک از بیست تعیین میگردد.
صرف نظر از توضیحات قانونی ارائه شده، در دفاع از تصمیم اتخاذ شده می توان چنین بیان نمود که نوشتن و استخراج مقاله از پایان نامه، بیانگر غنای پایان نامه مربوطه و ایضاً توانایی دانشجویان در نگارش و تجریه و تحلیل اطلاعات به دست آمده از تحقیق است. بنابراین از نظر استاتید داور این مورد میتواند به عنوانی یکی از فاکتورهای اصلی ارزشیابی پایان نامه ها مورد استناد قرار گیرد. لازم به ذکر است که به جهت انجام تحقیقات و پایان نامه ها از بیت المال نیز هزینه میشود و الزام به استخراج مقاله بستری فراهم می آورد تا اشخاص، ارگانها و... از نتایج پایان نامه ها بهره مند گردند و هزینه و وقت صرف شده برای این تحقیقات نیز بلا استفاده نماند.
خاطر نشان میسازد که انتشار نتایج به دست آمده از پایان نامه به صورت مقاله یکی از مصادیق بارز تولید علم است که مقام معظم رهبری (مدظله) نیز نسبت به آن تاکید و سفارش فراوانی می نمایند و باعث ارتقاء جایگاه کشور در مجامع بین المللی است به همین منظور اختصاص نمره ای از پایان نامه به مقالات منتشره در بسیاری از دانشگاههای کشور به صورت عرف و رویه ای معمول میباشد. با عنایت به موارد معنونه ضمن تقاضای رد ادعای خواهان، صدور حکم مقنضی مورد استدعاست. "
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۳۰/۸/۱۳۹۶ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
با عنایت به اینکه مطابق اطلاق حکم ماده ۲۲ آییننامه دوره کارشناسی ارشد ابلاغی ۱۹/۱/۱۳۸۸ وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، ارزشیابی پایان نامه با هیات داوران است و در مواد مختلف آییننامه از جمله ماده ۲۰ ضوابط ارزشیابی پایان نامه معین شده و آییننامه در این خصوص ساکت نیست، تصویب بند ۲ صورتجلسه شورای آموزش و پژوهش تحصیلات تکمیلی مورخ ۲۹/۱۰/۱۳۵۸ دانشگاه زنجان، خارج از حدود اختیارات شورای مذکور است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود.
محمدکاظم بهرامی - رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری