رای شماره ۸۴۶ مورخ ۱۴۰۱/۰۴/۲۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۸۴۶

تاریخ دادنامه: ۲۸؍۴؍۱۴۰۱

شماره پرونده: ۰۰۰۳۳۲۵

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: سازمان بازرسی کل کشور

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۱-۱ از دستورالعمل تهیه و تصویب طرح هادی شهرهای با جمعیت زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت (ابلاغی به موجب نامه شماره ۳۳؍۳؍۱؍۷۳۸۹۳ مورخ ۱۸؍۶؍۱۳۹۱ وزیر کشور)

گردش کار: سرپرست معاونت حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره ۲۴۵۵۲۸؍۰۲ مورخ ۳۰؍۸؍۱۴۰۰ اعلام کرده است که:

"۱- مطابق با بند ۴ ذیل ماده ۱ قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و تعیین وظایف آن (مصوب ۱۶؍۴؍۱۳۵۳)؛ طرح هادی عبارت از طرحی است که در آن جهت گسترش آتی شهر و نحوه استفاده از زمین های شهری برای عملکردهای مختلف به منظور حل مشکلات حاد و فوری شهر و ارائه راه حل های کوتاه مدت و مناسب برای شهرهایی که دارای طرح های جامع نمی‌باشند تهیه می‌شوند.

۲- در بند ۱-۱ دستورالعمل تهیه و تصویب طرح هادی شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت و همچنین مغایرت های آن که توسط وزیر کشور طی نامه شماره ۳۳؍۳؍۱؍۷۳۸۹۳ مورخ ۱۸؍۶؍۱۳۹۱ ابلاغ گردیده عنوان شده است:

طرح هادی شهری برای کلیه شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت بر اساس مصوبه مورخ ۲۸؍۱۰؍۱۳۹۰ هیات وزیران از طریق دفاتر فنی استانداری تهیه گردد. (ضمناً چنانچه افق طرح جامع یا جامع تفصیلی شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت به اتمام رسید دفتر فنی مکلف است نسبت به تهیه طرح هادی شهری اقدام نماید.) بنا به مراتب، بند ۱-۱ دستورالعمل ضمیمه نامه شماره ۳۳؍۳؍۱؍۷۳۸۹۳ مورخ ۱۸؍۶؍۱۳۹۱ وزیر کشور اطلاق داشته و شهرهای دارای طرح جامع را نیز شامل می‌شود. لذا، مغایر با بند ۴ ذیل ماده ۱ قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و تعیین وظایف آن و خارج از حدود اختیارات واضع تشخیص و ابطال آن در هیات عمومی دیوان (به صورت فوق العاده و خارج از نوبت) از تاریخ تصویب مورد تقاضا می‌باشد."

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

" نامه شماره ۳۳؍۳؍۱؍۷۳۸۹۳ مورخ ۱۸؍۶؍۱۳۹۱ وزارت کشور

استانداران محترم سراسر کشور

سلام علیکم

با عنایت به تصویبنامه شماره ۲۵۶۷۴۹؍۳۲۴۰۲ مورخ ۲۸؍۱۲؍۱۳۹۰ هیات وزیران در خصوص تهیه طرح هادی برای شهرهای با جمعیت کمتر از بیست و پنج هزار نفر از طریق دفاتر فنی استانداری ها، بدینوسیله دستورالعمل اجرایی شامل تهیه، بررسی، تصویب و اجرای اینگونه طرح ها و همچنین مغایرت های آن جهت اجراء ابلاغ می‌گردد.

لذا شایسته است جهت تسریع در توسعه کالبدی و برنامه ریزی عمرانی شهرهای مذکور بر اساس شرح خدمات مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران هر ساله نسبت به تامین اعتبار تهیه طرح هادی شهری از محل اعتبارات استانی اقدام نمایند. مقتضی است به منظور ایجاد وحدت رویه در امر تهیه و تصویب و تغییرات بعدی طرحها، مراتب به کلیه شهرداری های آن استان جهت اجرا ابلاغ گردد.

دستورالعمل تهیه و تصویب طرح هادی شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت و همچنین مغایرت های آن با توجه به اصل تمرکز زدایی و به منظور اتخاذ روش یکنواخت در خصوص تهیه، بررسی، تصویب ابلاغ طرح های

هادی بر اساس عملکرد، تجارب و همچنین با عنایت به نقطه نظرات مسئولین ذیربط در استانها، ضوابطی که در مراحل تهیه، بررسی، تصویب و اجرای اینگونه طرحها بایستی مورد توجه و رعایت قرار گیرند به شرح زیر اعلام می‌گردد:

۱- نحوه تهیه طرح هادی و یا تجدید نظر آن:

۱-۱- مقرر گردید طرح هادی شهری برای کلیه شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت بر اساس مصوبه مورخ ۲۸/۱۰/۱۳۹۰ هیات وزیران از طریق دفاتر فنی استانداری تهیه گردد. (ضمناً چنانچه افق طرح جامع یا جامع تفصیلی شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت به اتمام رسید دفتر فنی مکلف است نسبت به تهیه طرح هادی شهری اقدام نماید.)

تبصره ۱- وزارت کشور از طریق سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور نسبت به تهیه نقشه های پایه و به هنگام بر اساس اولویت های شهرهای استانداری ها اقدام نماید.

تبصره ۲- معاون برنامه ریزی استانداری مکلف است بر اساس پیشنهاد معاون عمرانی نسبت به تامین اعتبار تهیه طرح هادی شهری از محل اعتبارات استانی اقدام نماید.

تبصره ۳- آن دسته از شهرهایی که برای آنها قبل از مصوبه هیات وزیران (مورخ ۲۸؍۱۰؍۱۳۹۰) اقدامات لازم توسط اداره کل راه و شهرسازی استان ها جهت تهیه عکس و تبدیل آن به نقشه صورت گرفته است. چنانچه انعقاد قرارداد با مشاور ذی صلاح انجام نشده است مدارک لازم (شامل سی دی- نقشه پایه) را جهت تهیه طرح هادی به دفتر فنی استانداری تحویل نماید."

علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ پاسخی واصل نشده است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۸؍۴؍۱۴۰۱ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

به موجب بند ۱ تصویب‌نامه شماره ۲۵۶۷۴۹؍۴۲۴۰۲ -۲۸؍۱۲؍۱۳۹۰ هیات وزیران مقرر شده است که: «وزارت کشور از طریق دفاتر فنی استانداریها نسبت به تهیه طرح هادی برای شهرهای با جمعیت زیر بیست و پنج هزار نفر براساس مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری و سایر مقررات مربوط اقدام و به مراجع قانونی ارائه نماید» و برمبنای بند ۶ ماده ۳۱ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب سال ۱۳۹۵، «تصویب طرح های جامع شهرهای تا پنجاه هزار نفر جمعیت در چهارچوب سیاست ‌های ابلاغی شورای‌ عالی شهرسازی و معماری»، از جمله وظایف و اختیارات شورای برنامه ‌ریزی و توسعه استان است که این صلاحیت در خصوص کلّیه شهرها اعم از اینکه دارای طرح جامع بوده و یا فاقد طرح جامع باشند، اعمال می‌شود. بنا به مراتب فوق، بند ۱-۱ دستورالعمل تهیه و تصویب طرح هادی شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت (ابلاغی به موجب نامه شماره ۳۳؍۳؍۱؍۷۳۸۹۳-۱۸؍۶؍۱۳۹۱ وزیر کشور) که براساس آن بر تهیه طرح هادی شهری برای کلّیه شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت توسط دفاتر فنی استانداری و براساس مصوبه مورخ ۲۸؍۱؍۱۳۹۰ هیات وزیران تاکید شده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار نیست و ابطال نشد./

حکمتعلی مظفری

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری