رای شماره ۹۳۱ و ۹۳۲ مورخ ۱۴۰۱/۰۵/۲۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۹۳۱ و ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۹۳۲
تاریخ دادنامه: ۲۵؍۵؍۱۴۰۱
شماره پرونده: ۰۰۰۳۲۰۱-۰۰۰۳۲۰۰
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای علیرضا دولاح
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره ۲ ماده ۲۳ آییننامه و مقررات دوره های تحصیلی کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی مصوب ۳؍۴؍۱۳۹۷ دانشگاه شیراز
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال تبصره ۲ ماده ۲۳ آییننامه و مقررات دوره های تحصیلی کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی مصوب ۳؍۴؍۱۳۹۷ دانشگاه شیرازرا خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
" به استحضار می رساند اولاً با استناد به بند ۴ جزء «ب» ماده ۲ قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مصوب سال ۱۸؍۵؍۱۳۸۳ تعیین ضوابط، معیارها و استانداردهای علمی موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی، رشتهها و مقاطع تحصیلی با رعایت اصول انعطاف، پویایی، رقابت و نوآوری علمی از ماموریت های اصلی و در حدود صلاحیت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است و نیز به موجب ماده ۶ قانون مارالذکر کلیه وزارتخانهها، موسسات و شرکتهای دولتی، موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و همچنین موسسات خصوصی که به نوعی مبادرت به انجام فعالیتهای آموزش عالی، پژوهش و فناوری مینمایند، موظفند فعالیتهای خود را درچارچوب سیاستها و آیین نامه های موضوع این قانون انجام دهند. در این راستا به استناد بند های (الف)، (ب) و (ج) ماده ۱۵ قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران و بند ۳ جزء «ب» و بند ۱ جزء «ج» ماده ۲ و ماده ۶ قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارتعلوم، تحقیقات و فناوری مصوب سال ۱۸؍۵؍۱۳۸۳ شورای عالی برنامه ریزی آموزشی با مصوبه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در این راستا ایجاد گردید.
ثانیاً: به موجب مقدمه آییننامه تشکیل شورای عالی برنامه ریزی آموزشی مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ابلاغی به شماره ۱۴۱۲۰۹؍و مورخ ۴؍۸؍۱۳۹۳ هدف از تشکیل شورای عالی برنامه ریزی آموزشی ارتقای کیفیت و تقویت یکپارچگی در سیاست گذاری و برنامه ریزی آموزشی برای کلیه دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و مراکز پژوهشی کشور اعم از دولتی و غیر دولتی است. در این جهت وضع و تدوین آییننامه های آموزشی در تمام مقاطع تحصیلی به استناد بند ۱۲ ماده ۳ آییننامه شورای عالی برنامه ریزی آموزشی در صلاحیت این شورا است و همه مراکز آموزشی و پژوهشی و فناوری موظف هستند تمام فعالیت های خود را در چارچوب مصوبات شورای اخیرالذکر انجام دهند لذا دانشگاه شیراز نمی تواند آییننامه ای خلاف مصوبات شورای عالی برنامه ریزی آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تصویب و اجرا کند و از این رو مصوبه مذکور خارج از حدود اختیارات دانشگاه شیراز است.
ثالثاً: مستند به آیین نامه دوره های تحصیلی کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی (ویژه دانشگاه های سطح ۱و ۲ دولتی) ابلاغی به شماره ۴۳۰۶۹؍۲ مورخ ۱؍۳؍۱۳۹۷حکمی در خصوص تاثیر نمره های مردودی دانشجو در میانگین نمرات نیمسال و میانگین نمرات کل مقرر نشده است لذا تبصره ۲ ماده ۲۳ آییننامه دورههای تحصیلی کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی مورخ ۳؍۴؍۱۳۹۷ دانشگاه شیراز خلاف آییننامه شورای عالی برنامه ریزی آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است.
رابعاً: به استناد رای دادنامه ۴۸۵ شماره پرونده ۹۹۰۰۹۷۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال مصوبه اثر نمره های مردودی درس های دانشجو در محاسبه میانگین نیمسال تحصیلی و میانگین کل و مستند به ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ رعایت مفاد رای هیات عمومی در مصوبات بعدی از سوی مراجع مربوطه الزامی است. لذا ابطال مصوبه از تاریخ تصویب مورد تقاضاست."
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
"دانشگاه شیراز
معاونت آموزشی و تحصیلات تکمیلی
آییننامه و مقررات دوره های تحصیلی
کاردانی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی
ماده ۲۳: نمره ارزشیابی هر درس به صورت عددی از صفر تا ۲۰ محاسبه میشود و حداقل نمره قبولی در هر درس ۱۲ است. میانگین کل قابل قبول در هر نیم سال ۱۴ است و چنانچه میانگین نمرات دانشجو در هر نیم سال تحصیلی کمتر از ۱۴ باشد دانشجو در آن نیم سال مشروط تلقی میشود. سقف مجاز مشروط، اعم از متوالی یا متناوب، در دوره کارشناسی ارشد ۲ نیم سال است.
تبصره ۲: نمره تمام درس هایی که دانشجو میگیرد (به جز درس های جبرانی و مازاد) در کارنامه ثبت و در میانگین هرنیم سال و میانگین کل نمرات دانشجو محاسبه میشود."
علی رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به دانشگاه شیراز تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیات عمومی پاسخی از طرف آن مرجع واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۵؍۵؍۱۴۰۱ به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
براساس جزء (۴) بند «ب» ماده (۲) قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مصوب سال ۱۳۸۳، تعیین ضوابط، معیارها و استانداردهای علمی موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی، رشتهها و مقاطع تحصیلی با رعایت اصول انعطاف، پویایی، رقابت و نوآوری علمی از ماموریت های اصلی و در حدود اختیارات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در زمینه اداره امور دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی تحت پوشش وزارتخانه یادشده است و در راستای ایفای ماموریت ها و اختیارات فوق، آییننامه دورههای تحصیلی کاردانی؍کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی (ویژه دانشگاه های سطح ۱ و ۲ دولتی) در جلسه شماره ۸۸۹ مورخ ۳۰؍۱۰؍۱۳۹۶ به تصویب شورای عالی برنامهریزی آموزشی رسیده است. نظر به اینکه آییننامه یادشده فاقد هرگونه حکمی در خصوص محاسبه نمرههای مردودی در میانگین نمرات هر نیمسال و میانگین کل نمرات است، بنابراین اطلاق تبصره (۲) ماده (۲۳) آییننامه و مقررات دورههای تحصیلی کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری مصوب ۳؍۴؍۱۳۹۷ دانشگاه شیراز در حدی که متضمن محاسبه نمرات مردودی دانشجویان در میانگین نمرات هر نیمسال و میانگین کل نمرات است، خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود./
مهدی دربین
هیات عمومی دیوان عدالت اداری
معاون قضایی دیوان عدالت اداری