رای شماره ۹۷ مورخ ۱۳۸۴/۰۳/۰۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسمه تعالی
تاریخ: ۱/۳/۸۴ شماره دادنامه: ۹۷ کلاسه پرونده: ۸۴/۱۶
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری.
شاکی: رئیس سازمان بازرسی کل کشور.
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره ۱۱۸۵۵۰/۱س مورخ ۲۶/۲/۱۳۸۰ مدیرکل دفتر امور بهداشت، درمان سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور.
مقدمه: رئیس سازمان بازرسی کل کشور طی نامه شماره ۳۰۹۸۶/۸۳/۰۲/د مورخ ۲۲/۱۰/۱۳۸۳ با ارسال گزارش کمیسیون تطبیق مصوبات اداری سازمان بازرسی اعلام داشتهاند، در بخشنامه مورد شکایت شرط ذخیره مرخصی استحقاقی کارکنان دولت مبتنی به درخواست کارکنان برای استفاده از مرخصی و عدم موافقت دستگاه گردیده است با توجه به مغایرت بخشنامه موصوف با قوانین جاری خواهشمند است به موضوع رسیدگی فرمایید. در گزارش پیوست نامه مذکور آمده است، با عنایت به اینکه در قوانین استخدامی، چنین تکلیفی مبنی بر مشروط بودن ذخیره مرخصی استحقاقی کارکنان دولت (درخواست مستخدم و عدم موافقت دستگاه ذیربط) تجویز نگردیده و در تبصره ماده ۳ قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی دستگاههای دولتی مصوب ۱۳۶۶ ذخیره مرخصی استحقاقی کارکنان دولت بدون هیچ قیدی اجازه داده شده است و از سوی دیگر تکالیف مندرج در مواد ۶و ۷ آییننامه اجرایی مواد ۴۷، ۴۸ و ۴۹ قانون استخدام کشوری مصوب ۱۳۴۶ هیات وزیران مربوط به نحوه استفاده از مرخصی استحقاقی است که میباید به تقاضای کتبی مستخدم و موافقت رئیس اداره مربوط انجام گیرد و همچنین ذخیره مرخصی استحقاقی کارکنانی است که با تقاضای مرخصی آنان از حیث مدت و یا موقع استفاده موافقت نشده و به تبع آن در صورت عدم استفاده از مرخصی استحقاقی در مدت معین ذخیره خواهد شد و ارتباطی با عدم استفاده کارمند از مرخصی استحقاقی خود در طول سال ندارد. مضافاً با وحدت ملاک از رای ۲۵۷ مورخ ۲۰/۶/۱۳۷۸ هیات عمومی دیوان که در آن ماده ۹ آییننامه ۹ اخیرالذکر را به جهت مقید و محدود نمودن استفاده از مرخصیهای استحقاقی مغایر با قانون تشخیص و ابطال نموده است.لذا بخشنامه شماره ۱۱۸۵۵/۱س مورخ ۲۶/۲/۱۳۸۰ مدیرکل دفتر امور بهداشت و درمان سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور مغایر با قانون تشخیص میگردد. مدیرکل دفتر حقوقی و دبیرخانه هیات عالی نظارت سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۹۵۷۴/۱۶۰۴ مورخ ۱۴/۲/۱۳۸۴ اعلام داشتهاند، با توجه به لغو ماده ۹ آییننامه مرخصیها، استفاده و ذخیره مرخصی استحقاقی به هر میزان که باشد صرفاً با رعایت مواد ۶ و ۷ آییننامه مذکور امکان پذیر میباشد و در اجرای این مواد مستخدم برای ذخیره مرخصی اختیاری ندارد، مگر اینکه مرخصی مورد نیاز خود را درخواست نموده و با مخالفت دستگاه روبرو شود. اضافه مینماید در مورد لازم الاجرا بودن مواد ۶ و ۷ آییننامه مرخصیها پس از ابطال ماده ۹ آییننامه مزبور آراء وحدت رویهای به شماره ۴۰۲ مورخ ۲۸/۱۲/۱۳۷۹ و ۳۴ مورخ ۱/۲/۱۳۸۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری صادر گردیده است که موید صحت مفاد بخشنامه مذکور است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعبه تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء بهشرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
نظر به اینکه استفاده مستخدمین رسمی مشمول لایحه قانونی استخدام کشوری از یک ماه مرخصی سالانه موضوع ماده ۴۷ لایحه قانونی مزبور در زمره حقوق ثابت و مکتسب قانونی آنان شناخته شده و مطابق تبصره ماده ۳ قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی دستگاههای دولتی مصوب ۱۳۶۶ نیز استحقاق دریافت حقوق و فوقالعادههای مربوط به ایام مرخصی استفاده نشده و یا احتساب آن جزء سابقه خدمت از لحاظ تعیین حقوق بازنشستگی یا از کار افتادگی علیالاطلاق مورد تاکید مقنن قرار گرفته است، بنابراین مفاد بخشنامه شماره ۱۱۸۵۵۰/۱س مورخ ۲۶/۲/۱۳۸۰ مدیرکل دفتر امور بهداشت، درمان سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور که برخوداری از حق قانونی مذکور را مقید به اجتماع شرایط مقرر در مادتین ۶ و ۷ آییننامه مرخصیها کرده است خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات قوه مجریه در وضع مقررات دولتی تشخیص داده میشود و به استناد قسمت دوم ماده ۲۵ قانون دیوان عدالت اداری بخشنامه مورد اعتراض بدین جهت ابطال میشود./
معاون قضایی دیوان عدالت اداری
مقدسیفرد