ربایش چک

رأی خلاصه جریان پرونده

شماره پرونده : ۹۱۰۹۹۸۳۶۶۰۸۰۰۴۱۷ شماره دادنامه : ۹۴۰۹۹۷۰۹۲۵۱۰۰۲۲۹ تاریخ : ۱۳۹۴/۰۲/۰۸ طبق دادنامه شماره ۰۱۸۰۱-۱۳۹۱/۱۲/۰۲ صادره از شعبه ۱۰۳ دادگاه جزایی ک. آقای م.ح. متهم شده به سرقت دو فقره چک ‌بانک‌های ر. و م. هر یک به مبلغ چهارصد میلیون ریال موضوع شکایت آقای ح.ش.د. (افراد دیگر موضوع بحث و گزارش نیستند)دادگاه با احراز بزهکاری نامبرده مستند به مواد ۶۶۵ و ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی او را به تحمل شش ماه حبس تعزیری محکوم نمود. دادگاه در رأی اصلاحی شماره ۰۰۳۳۸-۱۳۹۳/۰۳/۱۹ رد مال را نیز مرقوم داشته است. وکیل محکوم‌علیه در مقام تجدیدنظرخواهی برآمد که شعبه ۱۵ دادگاه تجدیدنظر استان الف. با صدور دادنامه شماره ۰۰۹۵۳- ۱۳۹۳/۰۶/۲۶ضمن رد اعتراض دادنامه معترض‌عنه را تأیید کرده است. محکوم‌علیه با ارسال لایحه‌ای در ۶ صفحه مستند به بندهای ۴-۵-۶ ماده ۲۷۲ قانون آیین دادرسی کیفری و چند برگ ضمایم مستدعی اعاده دادرسی شده که به این شعبه ارجاع گردیده است لایحه و ضمایم به هنگام شور قرائت و بررسی خواهد شد. پرونده محاکماتی مربوطه خواسته شده است پس از وصول و بررسی آن ملاحظه می‌گردد. پرونده کلاسه ۹۳۳۶۴۲ اجرای احکام دادسرای عمومی و انقلاب ک. واصل شده به خلاصه ذیلاً درج می‌شود: در تاریخ ۱۳۹۱/۰۴/۰۵ شرکت ک. به مدیرعاملی خانم ف. علیه آقایان ح.، ش.د. و خانم ن. به خیانت‌درامانت-کلاهبرداری و تبانی برای بردن مال غیر و دستبرد در چک به دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان ک. شکایت نموده و معترض شده ۹ فقره چک و تعدادی سفته از اسناد شرکت در نزد مشتکی عنهمای ردیف یک و دو به امانت بوده است با انتقال به مشتکی‌عنه ردیف سوم نامبرده با مراجعه به مراجع قضائی با نمایندگی دروغین و موهوم و مراجعه به بانک ص. و با تبانی هم اقدام به وصول نموده‌اند که بزه خیانت‌درامانت محقق شده است. لذا خواستار رسیدگی به موضوع طبق اسناد و مدارک می‌باشد آقای م. ح. که به‌عنوان گواه اداء گواهی کرده (برگ ۷۱) به‌عنوان شاکی نیز از آقای ح. و ح.ش.د. به خیانت‌درامانت چک در مقام شکایت برآمده است (برگ ۷۶). خانم ف. به‌عنوان شاکی با مشروح شکایت مجدد خود به تاریخ ۱۳۹۱/۰۴/۰۴ از آقای ح.ش.د. به‌عنوان وکیل راهن وام شرکت تعاونی ک. شکایت نموده که ایشان با اغفال بانک سریال چک‌های این شرکت به شرح ذیل: ۱- چک به شماره های ۴.... به مبلغ ۸۵/۹۸۰/۰۰۰ ریال ۲- ۵... به مبلغ ۷۰/۲۶۲/۰۰۰ ریال ۳- ۶.... به مبلغ ۶۶/۰۹۴/۰۰۰ ریال ۴- ۷... به مبلغ ۹۶/۷۵۴/۰۰۰ ریال ۵- ۸... به مبلغ ۷۱۶۸۴۰۰۰ ریال ۶- ۱... به مبلغ .... ریال شاکی اعلام داشته تعدادی از این چک‌ها سفید امضاء بوده و به‌عنوان ضمانت وام به بانک داده شده است. چون نامبرده اقدام به خرج کردن چک‌ها نموده لذا به‌عنوان جعل و سوءاستفاده از اختیارات واهی و موهوم که از عناوین کلاهبرداری است تلقی گردیده استرداد چک‌ها و تعقیب قانونی او را خواستار است (برگ ۷۷). آقای ح.ش.د. در برگ ۷۸ شکایت را تکذیب و آن را مردود دانسته و جرم انتسابی را قبول نکرده است. نامبرده در برگ ۸۳ به‌عنوان شاکی از صاحبان چک به‌عنوان چک بلامحل و از آقای م. ح. به‌عنوان کلاهبرداری و جعل چک دیگران که به‌جای چک خودش داده و شکایت نموده است. آقای م.ح. و خانم ف. در اوراق ۸۴ و ۸۵ پاسخ لازمه را داده‌اند در بازپرسی شعبه دوم مجدداً از آقای ش. در تاریخ ۱۳۹۱/۰۴/۰۴ از آقای ح. بازجوئی شده آقای ش. شکایت خود را تکرار نموده است. همچنین آقای ع. نیز مدافعات خود را مکتوب نموده خانم دکتر... مدیرعامل شرکت.... علیه آقایان ح. و ش.د. به هتک حرمت و ارائه شهادت دروغ، تبانی، افتراء و اظهارات خلاف واقع و نیز خیانت‌درامانت در مقام شکایت مجدد برآمده با لحاظ پرونده قبلی مطروح در بازپرسی ۲ بین طرفین به کلاسه ۹۱۴۴۷ که با ارجاع به مرجع قضائی و سپس کلانتری (بازپرسی شعبه دوم و کلانتری ... ک. پس از انجام تحقیقات لازمه در دو مرجع مرقوم (کلانتری و سپس بازپرسی شعبه دوم ک.) سرانجام از دادسرای عمومی و انقلاب ک. کیفرخواست شماره ۹۱۱۰۴۳۳۶۵۷۰۰۳۸۸۹- ۱۳۹۱/۰۹/۲۹ علیه آقای م.ح. و آقای ح. به سرقت دو فقره چک از بانک‌های ر. و م. هرکدام به مبلغ چهل میلیون تومان و نفر دوم به خیانت‌درامانت چک شماره ۳... صادر نموده است. شعبه ۱۰۳ دادگاه عمومی جزائی ک. پس از رسیدگی به موضوع دادنامه شماره ۸۳۰۱۸۰۱- ۱۳۹۱/۱۲/۰۲ در خصوص اتهام آقای م.ح. به سرقت (ربودن) دو فقره چک از بانک‌های ر. و م. هرکدام به مبلغ چهل میلیون تومان موضوع شکایت آقای ح.د. و اتهام آقای ح. به خیانت‌درامانت در یک فقره چک به شماره ۳... موضوع شکایت آقای م.ح. دادگاه مستند به مواد ۶۶۵ و ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی آقای م.ح. را به تحمل شش ماه حبس تعزیری و آقای ح.ع. را با رعایت بند ۵ ماده ۲۲ ق.م.ا به پرداخت مبلغ پنج میلیون ریال جزای نقدی محکوم نمود (برگ ۲۶۹ پرونده). آقای ش.د. نسبت به دادنامه مذکور به قلت مجازات مقرره در خصوص متهم و عدم تعیین تکلیف رد مال مسروقه و در قسمت خیانت‌درامانت چک نیز معترض شده که شعبه ۱۰۳ دادگاه جزایی با صدور دادنامه شماره ۸۳۰۰۳۱۲- ۱۳۹۳/۰۳/۱۲ ازنظر اینکه خارج از حدود مقرره در ماده ۲۳۶ قانون آیین دادرسی کیفری بوده با تنقیح مناط از تبصره ۲ ماده ۳۳۹ قانون آ.د.م قرار رد درخواست تجدیدنظرخواهی صادر کرده است. دادگاه در رأی اصلاحی شماره ۳۰۰۳۳۸- ۱۳۹۲/۰۳/۱۹ در خصوص اتهام آقای م.ح. موضوع دادنامه ۸۰۱/۹۱۰- ۱۳۹۱/۱۲/۰۲ چون رد مال از قلم افتاده با اصلاح رد مال علاوه بر مجازات مقرره وفق ماده ۳۹ قانون آ.د.م آن را تصحیح کرده است (برگ ۳۷۱). آقای ج.پ. و آقای ع.ر. وکلای دادگستری به وکالت از آقای م.ح. در مقام تجدیدنظرخواهی برآمده و متقابلاً آقای ح.ف. به وکالت از آقای ح.د. وارد پرونده شده و طرفین لوایحی در دفاع از موکلین خود تسلیم دادگاه کرده‌اند. شعبه ۱۵ دادگاه تجدیدنظر استان الف. که نسبت به دادنامه مذکور و اصلاحی آن اعتراض و تجدیدنظرخواهی نموده‌اند که شعبه مرقوم با صدور دادنامه شماره ۶۹۷۰۰۹۵۳- ۱۳۹۳/۰۶/۲۶ چون اعتراض موجه و مستدلی که موجبات نقض و گسیختن دادنامه‌های معترض‌عنه را فراهم نماید به عمل نیامده و رأی صادره موافق اصول و قواعد دادرسی صادر شده است. لذا خالی از اشکال تشخیص گردیده درنتیجه مستند به بند الف ماده ۲۵۷ قانون آیین دادرسی کیفری ضمن رد تجدیدنظرخواهی آن را تأیید کرده است. آقای م. ح. با ارسال لایحه‌ای در شش صفحه و چند برگ ضمیمه مستند به بندهای ۴-۵-۶ ماده ۲۷۲ قانون آیین دادرسی کیفری و مواد ۲۳۷-۲۷۴-۲۷۵ آن قانون خواستار اعاده دادرسی شده و متذکر گردیده اتهام انتسابی غیرواقعی بوده و در جریان دادرسی و رسیدگی مشخصات چک اعلام نشده است و رأی صادره ازنظر ماهوی و شکلی اشکالات اساسی دارد. لایحه مشروح مستدعی اعاده دادرسی و پیوست‌های آن به هنگام شور بررسی می‌شود. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای فتوت نصیری سوادکوهی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای حسین شهرابی فراهانی دادیار دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر رسیدگی قانونی را دارم در خصوص دادنامه شماره ۳۶۹۷۰۰۹۵۳- ۱۳۹۳/۰۶/۲۶ صادره از شعبه ۱۵ دادگاه تجدیدنظر استان الف. مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

درخواست اعاده دادرسی آقای م.ح. محکوم‌علیه دادنامه فوق‌الذکر با بررسی محتویات پرونده محاکماتی و لایحه تقدیمی وی موجه است. زیرا اولاً، صرف چک، مال محسوب نمی‌شود تا بردن آن مشمول ماده ۶۶۵ قانون مجازات اسلامی باشد و در صورت وصول وجه آن توسط غیر ذینفع قابل استرداد با طرح دعوی حقوقی است. ثانیاً- مدافعات محکوم‌علیه در پرونده، حاکی از اختلافات مالی و مطالبی است که به‌هیچ‌وجه ارکان تشکیل‌دهنده جرم سرقت را ندارد. بنابراین محکومیت وی تحت این عنوان جزایی، ناشی از اشتباه و مجازات نامتناسب می‌باشد با تجویز اعاده دادرسی مستنداً به شق ۶ ماده ۲۷۲ قانون آئین دادرسی کیفری رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض محول می‌گردد.
رئیس شعبه ۳۶ دیوان عالی کشور- مستشار
ابراهیم بهنام اصل - فتوت نصیری سوادکوهی