سازش در خارج دادگاه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۹/۰۷/۱۵
برگزار شده توسط: استان خراسان جنوبی/ شهر بیرجند

موضوع

سازش در خارج دادگاه

پرسش

مقصود از کلمه «صحت » گزارش اصلاحی در ماده ۱۸۳ ق. آ. د. م وقوع و اصالت است یا صحت در مقابل بطلان ؟

نظر هیئت عالی

هرگاه سازش در خارج از دادگاه با سند عادی واقع شده باشد، باید طرفین در دادگاه حاضر شده و به صحت مضمون آن اقرار کنند؛ بدیهی است دادگاه در صورتی گزارش اصلاحی صادر می‌نماید که سازش طرفین دارای شرایط صحت عقد صلح و قابل اجراء باشد و برخلاف قواعد آمره نباشد.

نظر اکثریت

مقصود از کلمه صحت همان معنای مصطلح آن که در مقابل بطلان است می‌باشد بنابراین در صورتی که سازش در خارج از دادگاه واقع شود دادگاه در صورتی به آن اعتبار می بخشد که طرفین در دادگاه حاضر شده و به موجب اقرار علاوه بر وقوع و انعقاد سازش، صحت آنرا مورد تصدیق قرار دهند در این صورت دادگاه وفق سازش نامه اقدام خواهد نمود لیکن چنانچه طرفین یا احدی از آنان ضمن پذیرش اصالت سند عادی، مدعی بطلان آن به لحاظ خلل در ارکان صحت باشد دادگاه بدون آنکه ضرورت به رسیدگی در این باره باشد، به جهت عدم اقرار بر صحت سند، بر آن اثری مترتب نمی‌نماید و به رسیدگی ادامه خواهد داد.

نظر اقلیت

مقصود از کلمه «صحت» در ماده‌ی ۱۸۳ قانون آیین دادرسی مدنی به قرینه سیاق مواد ۱۸۱ و ۱۸۲ احراز اصالت و انعقاد توافق بوده و نه بررسی سایر ارکان صحت عقود. در واقع با احراز صدور سند از ناحیه منتسب الیه بوسیله اقرار او در محکمه این سند وفق ماده ۱۲۹۱ قانون مدنی در حکم سند رسمی بوده و در ما نحن فیه همان آثار سند رسمی بر آن مترتب می‌باشد از این رو و نظر به اینکه چنانچه مقصود از کلمه «صحت» پرداختن به ارکان صحت عقد باشد این موضوع در مورد سند رسمی نیز باید شرط شود بدین معنا که طرفین با حضور در دادگاه به «صحت» سند رسمی نیز اقرار نمایند حال آنکه این گونه نیست حقیقت آن است که ماده ۱۸۳ در مقام بیان آن است که زمانی جریان رسیدگی مورد تقاضا در دادخواست نخستین به سازش خاتمه می‌شود که رسما یا به موجب سند عادی که وقوع آن مورد اقرار طرفین باشد، عدم رسیدگی یا رسیدگی بر طبق توافق و تفاهم تقاضا شده باشد ماده در مقام بیان آن نیست که بگویید لزوما می بایست غیر از اصالت سند، صحت آن نیز نزد دادگاه آن هم صرفا به موجب اقرار، ثابت و محرز باشد.