ضابطه تعیین مجازات اشد در جرایم متعدد

صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۶۲۷۸
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۱۰/۱۷
برگزار شده توسط: استان کرمان/ شهر جیرفت

موضوع

ضابطه تعیین مجازات اشد در جرایم متعدد

پرسش

شخصی بابت ارتکاب بزه قتل غیرعمدی ( موضوع ماده ۶۱۶ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات) به تحمل ۳سال حبس و بابت ارتکاب بزه خیانت در امانت به تحمل دو سال و نیم حبس محکوم گردیده است. با توجه به مقررات ماده ۱۳۴قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ بایستی مجازات اشد یعنی سه سال حبس که برای قتل غیرعمدی صادر گردیده است اجرا گردد که این مجازات مجازات تبعی ندارد اما مجازات خیانت در امانت که در فرض سوال قابلیت اجرا ندارد مجازات تبعی درپی دارد حال در این صورت آیا مجازات تبعی بایستی درحق محکوم علیه اجرا گردد؟

نظر هیئت عالی

ضابطه تشخیص مجازات اشد در محکومیت های متعدد مجازات اصلی جرایم بدون توجه به آثار تبعی آنهاست و در صورتی که مجازات های اصلی جرایم متعدد یکسان باشد مجازاتی که آثار تبعی دارد یا آثار تبعی آن بیشتر است مجازات اشد محسوب می گردد. بنابراین اگر مجازات اصلی اشد فاقد آثار تبعی باشد نمی توان آثار تبعی مجازات دیگر را بر آن بار نمود؛ زیرا طبق ماده ۲۲۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ آثار تبعی محکومیت قطعی کیفری در جرایم عمدی پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان اعمال می شود و منظور از " حکم " در این ماده همان حکمی است که دارای آثار تبعی است لذا در فرض سوال با اجرای مجازات اشدی که فاقد آثار تبعی است مجازات دیگر که دارای آثار تبعی است جایگاهی برای اجرا ندارد؛ به عبارت دیگر اجرای آن منتفی است. بنابراین آثار تبعی آن نیز منتفی می گردد. نظریه فوق به شماره ۷/۹۷/۲۶۸۲ مورخ ۱۳۹۷/۱۰/۱۷ که از سوی اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر گردیده موید نظریه اکثریت است.

نظر اکثریت

اجرای مجازات تبعی تابع اجرای مجازات اصلی است و در فرض سوال وقتی مجازات اصلی قابلیت اجرایی ندارد مجازات تبعی نیز قابلیت اجرایی ندارد.

نظر اقلیت

درفرض سوال محکوم علیه صرف نظر ازاجرای مجازات بابت ارتکاب جرمی محکوم گردیده که دارای آثار تبعی است و ملاک و معیار درآثار تبعی موضوع ماده۲۵ قانون مجازات مصوب ۱۳۹۲ محکومیت است نه اجرای مجازات. این که قانون گذار در اجرای مجازات اصلی از بین روش های مختلف روش اجرای مجازات اشد را برگزیده است مجوزی بر عدم اجرای مجازات تبعی نمی باشد زیرا اثر تبعی برای محکومیت به لحاظ ارتکاب جرم است نه اجرای مجازات. لازمه ی پذیرش نظر اول این است که در فرض سوال چنان چه شخص فقط به جرم خیانت در امانت محکوم شود آثار تبعی هم قطعا اجرا شود ولی چون دو جرم مرتکب شده از آثار تبعی معاف گردد.