عدم حضور محکوم له جهت صدور اجراییه و استمرار اضرار به محکوم علیه در نتیجه اجرای دستور موقت
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۱۲/۰۹
برگزار شده توسط: استان بوشهر/ شهر بندر کنگان
موضوع
عدم حضور محکوم له جهت صدور اجراییه و استمرار اضرار به محکوم علیه در نتیجه اجرای دستور موقت
پرسش
در برخی موارد خواهان تقاضای دستور موقت برای فک پلاک خودرو و الزام خوانده به فک پلاک خودرو مطرح مینماید، مطابق مقررات دستور موقت مبنی بر توقیف پلاک صادر میشود و نهایتاً حکم محکومیت خوانده به فک پلاک صادر میگردد، اما پس از صدور حکم قطعی به محکوم له جهت اجرای حکم (صدور اجراییه و تعقیب عملیات اجرایی) مراجعه نمی نماید، از آن جائی که خودرو توقیف است، محکوم علیه متضرر میگردد، بفرمائید آیا این امکان دارد محکوم علیه درخواست صدور اجراییه نماید ؟ آیا دادگاه میتواند پس از اخطاری به محکوم له برای اجرای حکم (با فرض عدم حضور) راساً از دستور موقت رفع اثر کند و دستور رفع توقیف خودرو صادر کند ؟
نظر هیات عالی
نظر به اینکه پس از صدور رای قطعی، محکومعلیه طوعاً میتواند نسبت به اجرای رای اقدام نماید و در این صورت نیازی به صدور اجراییه نخواهد بود، فیالمثل در پرداخت وجه محکومعلیه میتواند وجه موضوع حکم را به صورت قبض سپرده در حساب دادگستری تامین و ارائه نماید، در موضوع سوال نیز محکومعلیه در مراجعه به دادگاه بدوی دادخواست انعکاس مفاد حکم به مرجع ذیربط جهت فک پلاک را مطرح و دادگاه در مکاتبه با پلیس راهور و ارسال دادنامه قطعی فک پلاک را درخواست مینماید و نیازی به درخواست اجراییه از طرف محکومله نیست.
نظر اکثریت
طبق مواد ۲ و ۴ قانون اجرای احکام مدنی اولاً صدور اجراییه در احکامی که جنبه اجرایی دارند از جمله الزام به فک پلاک خودرو ضروری است ثانیاً اجراییه به درخواست محکوم له صادر میگردد و درخواست محکوم علیه در این باب قابل پذیرش نیست (صدور اجراییه با درخواست محکوم علیه به صورت محدود در امور حبسی پذیرفته شده است) اما در خصوص دستور موقت صادره که با اجرای آن و عدم پیگیری محکوم له جهت صدور اجراییه، محکوم علیه را دچار خسران نموده است دو راه حل وجود دارد: ۱- طبق مواد ۳۲۱ و ۳۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی با سپردن تامین از سوی خوانده یا اعتقاد دادگاه به مرتفع شدن فوریت امر (بدلیل بی اعتنایی محکوم له پس از گذشت مدت زمان معقول از قطعیت رای) دادگاه صادر کننده دستور موقت از آن رفع اثر نماید ۲- از آنجا که محکوم علیه داوطلبانه خواستار فک پلاک شده، بدون صدور اجراییه، دادگاه بدوی پس از چندین نوبت اخطار به محکوم له و عدم حضور وی، طی مکاتبه با اداره راهنمایی و رانندگی مراتب فک پلاک و صدور پلاک جدید برای خودروی مورد نظر را اعلام نماید. به نظر میرسد راه حل اول بر اصول و تشریفات اجرای احکام حقوقی که به صدور اجراییه در احکام اجرایی تاکید دارد، انطباق بیشتری داشته باشد.
نظر اقلیت
طبق نظر اکثریت صدور اجراییه در فرض سوال الزامی و موکول به درخواست محکوم له است و محکوم علیه در این باب نقشی ندارد اما با توجه به اینکه ادامه اجرای دستور موقت و عدم اجرای حکم قطعی موجب ضرر و زیان محکوم علیه میگردد لازم است دادگاه بدوی و صادر کننده حکم به محکوم علیه اخطار نماید که در مهلت تعیینی جهت پیگیری پرونده و صدور اجراییه حاضر شود اما در صورت عدم حضور، دادگاه بدوی میتواند بدلیل درخواست داوطلبانه محکوم علیه، طی مکاتبه ای از اداره راهور بخواهد که پلاک سابق فک و پلاک جدید برای خودرو را رفع توقیف نماید.