عنوان مجرمانه تصاحب و تخریب چک تخلیه توسط مستاجر

صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۵۶۶۷
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۵/۱۸
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر مینودشت

موضوع

عنوان مجرمانه تصاحب و تخریب چک تخلیه توسط مستاجر

پرسش

مستاجر اقدام به صدور چک امانی جهت تضمین تخلیه مال امانی و تحویل آن به موجر می نماید و پس از گذشت سه ماه از تاریخ عقد اجاره موجر چک را به مستاجر می دهد تا با اخذ امضا و ظهرنویسی دو شخص معتبر چک را به عنوان تضمینی قابل اطمینان تر به وی (موجر) مسترد نماید اما مستاجر پس از دریافت چک آن را تصاحب و پاره می کند و از استرداد آن خودداری می نماید؛ در این وضعیت عمل مجرمانه مستاجر چه عنوانی دارد؟

نظر هیئت عالی

موضوع سوال از مصادیق ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی می باشد و چک نزد مستاجر امانی محسوب می گردد؛ لهذا نظریه اکثریت مورد تایید است.

نظر اکثریت

با توجه به اینکه مستاجر چک موصوف را به عنوان تضمین در اختیار موجر قرارداده است و یکی از مصادیق ماده ۶۷۴ قانون تعزیرات نیز سپردن تحت هر عنوان اعم از با اجرت یا بی اجرت بوده و ا طلاق دارد و فرض حاضر نیز تحت شمول همین عنوان بوده و موجر نیز به عنوان متصرف قانونی دارای حقوقی بوده که مستاجر با اقدام خود به ضرر ایشان عمل کرده است؛ در نتیجه مشمول عنوان مجرمانه خیانت در امانت قرار می گیرد.

نظر اقلیت

با توجه به اینکه اولا چک وسیله تضمین قرارداد است و با توجه به فرض مسیله هنوز ضامن معتبر موضوع توافق در ضمن عقد اجاره فراهم نگردیده تا حقوق موجر نسبت به آن استقرار یافته و حق وصول مطالبات ایشان از طریق چک فراهم شده باشد و به عبارت بهتر متصرف دارای حقوق قانونی فرض گردد. ثانیا صرف نظر از این موضوع اخیر نیز اساسا مالک قانونی چک مستاجر بوده که بنا به اقتضای توافق آن را به تصرف موجر داده است و شخصی غیر از مالک و متصرف عمل تلف را صورت نداده است. ثالثا در ماده ۲۴۱ قانون مدنی مقرر گردیده چنانچه در عقد شرط شده باشد که ضامنی داده شود و این شرط انجام نگیرد مشروط له حق فسخ معامله را خواهد داشت و در این وضعیت نیز عدم ارایه تضمینی معتبر مطابق میل و اراده موجر موضوع توافق بعدی متعاملین (تبدیل تعهد به اعتبار موضوع تضمین) از مصادیق همین حکم قانونی است و در هر صورت فرض مسیله صرفا یک نقض تعهد مدنی است که ضمانت اجرای حقوقی دارد و فاقد ضمانت اجرای کیفری است.