فسخ نکاح به علت ازدواج سابق زوج

رأی شعبه دیوان عالی کشور

در تاریخ ۱۳۹۴/۷/۲۷ خانم ف.س. ح. با وکالت آقای م. ب. وکیل پایه یک دادگستری باستناد تصاویر مصدق سند ازدواج شماره ... - ۱۳۹۱/۶/۳ حوزه ۴ ثبتی اراک و شناسنامه و اظهارنامه و استعلام از اداره ثبت احوال، دادخواستی بخواسته فسخ نکاح (تأیید فسخ نکاح) مطالبه خسارات دادرسی به طرفیت آقای م. الف. تقدیم و وکیل خواهان اظهار می دارد موکل حسب سند ازدواج در تاریخ ۱۳۹۱/۶/۳ با خوانده ازدواج کرده در مذاکرات پیش از ازدواج - خوانده اعلام کرده است که فاقد ازدواج قبلی و دارای وصف تجرد است لیکن بعداً موکل اطلاع پیدا کرده که زوج قبلاً ازدواج کرده است و مراتب فسخ نکاح را طی اظهارنامه به خوانده ابلاغ نموده است لذا با تقدیم دادخواست تقاضای رسیدگی و صدور حکم فسخ نکاح بانضمام خسارات دادرسی مورد تقاضا است.پرونده برای رسیدگی به شعبه چهاردهم دادگاه عمومی حقوقی اراک ارجاع می گردد خانم ف. الف. با تقدیم وکالتنامه خود را وکیل خوانده معرفی می کند. دادگاه در تاریخ ۹۴/۸/۱۹ با حضور طرفین و وکلای آنان تشکیل جلسه می دهد وکیل خواهان اظهار می دارد طبق سند ازدواج- موکل همسر خوانده است و قبل از ازدواج- زوج سابقه ازدواج داشته و آنرا از موکلم مخفی نموده است لذا فاقد وصف تجرد بوده و باستناد ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی حق فسخ برای زوجه فراهم شده که از طریق اظهارنامه به خوانده ابلاغ شده است اگر موکل می دانست او قبلاً ازدواج کرده با او ازدواج نمیکرد. دادگاه از خواهان در خصوص ازدواج قبلی خوانده سوال می کند نامبرده اظهار می دارد. خوانده زنش را طلاق داده است و بین ما اختلاف شد و بعداً من مطلع شدم او زن قبلی داشته است.وکیل خوانده اظهار می دارد باستناد مواد ۱۱۲۸ و ۴۳۸ قانون مدنی عمل موکل مبنی بر تدلیس نبوده است و تعریف تدلیس مشخص است. طبق سند ازدواج تقدیمی موکل مجرد بوده است و تعهدی بر اینکه قبلاً ازدواج کرده بود ندارد. از طرفی طرفین ساکن یک محل هستند و زوجه وضع موکل را می دانست و در زمان ازدواج موکل زنی نداشته است و قبلاً در مورد ازدواج صحبت شده بود و عمل موکل مبنی بر فریب کاری نبوده است و مدت ازدواج چهار سال گذشته است و د عوی زوجه بدلیل عدم تحقق شروط نکاح قابل رسیدگی نیست و طرفین اختلاف دارند.دادگاه پایان رسیدگی را اعلام و طی رأی شماره ۸۸۳ - ۱۳۹۴/۸/۲۶ با شرح دعوای خواهان و درج اظهارات وکلای آنها و مدافعات وکیل زوج که زوجه از وضع موکل اطلاع داشته و موکل در زمان ازدواج همسری نداشته است. چنین استدلال می کند. اولاً خیار فسخ فوری است و مدت ازدواج ۴ سال گذشته است و علت اختلاف زوجین بلحاظ حدوث اختلاف می باشد. ثانیاً باستناد ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی وصف تجرد در زمان عقد ازدواج به قوت خود باقی است که زوج در آن زمان مجرد بوده است صرف ازدواج سابق و متارکه از همسر سابق خود- تأهل محسوب نمی شود و براساس قانون و عرف فردی که فاقد همسر باشد، مجرد محسوب می گردد بنابراین باستناد مفهوم مخالف ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی و ماده ۱۹۷ قانون آئین دادرسی مدنی (سال۱۳۷۹) حکم بر بطلان دعوی خواهان را صادر می کند. پس از ابلاغ رأی خانم ف.س. ح. با وکالت آقای م. ب. نسبت به آن تجدیدنظرخواهی می کند.شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان اراک به موضوع رسیدگی و با شرح دعوای تجدیدنظرخواه و اینکه زوج در زمان ازدواج با وی همسری نداشته است و دلیلی بر کتمان از سوی زوج ابراز نشده است لذا باستناد مواد ۳۵۸ و ۳۴۸ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب رأی تجدیدنظرخواسته را تأیید و استوار می کند. رأی در تاریخ ۱۳۹۴/۱۱/۲۱ به وکیل زوجه ابلاغ و اقای م. ب. به وکالت از زوجه در تاریخ ۱۳۹۴/۱۲/۱۲ فرجامخواهی می کند که پرونده پس از تبادل لوایح به دیوانعالی کشور ارسال و برای رسیدگی به این شعبه ارجاع می شود. مفاد لوایح طرفین در زمان قرائت گزارش و شور مطالعه خواهد گردید. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید، پس از قرائت گزارش آقای قدرت الله طیبی عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

نظر به مندرجات پرونده و ملاحظه سند ازدواج زوجین و اینکه در زمان ازدواج زوج مجرد بوده و در آن زمان همسری نداشته است. لذا بلحاظ عدم تحقق و مدت مندرج در ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی- رأی صادره با توجه به مندرجات آن و مدافعات فرجامخوانده و رعایت تشریفات دادرسی مخالف قانون نمی باشد فللذا به استناد ماده ۳۷۰ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی رأی فرجامخواسته ابرام و پرونده اعاده می گردد. 
شعبه دوازدهم دیوان عالی کشوررئیس: سیدقدرت اله طیبی                         مستشار: حیدرعلی حیدری