قابلیت اعتراض دادستان به قرار عدم صلاحیت صادره دادگاه کیفری یک در پرونده هایی که مستقیماً در دادگاه مطرح میشوند
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۱۱/۱۸
برگزار شده توسط: استان بوشهر/ شهر بندر کنگان
موضوع
قابلیت اعتراض دادستان به قرار عدم صلاحیت صادره دادگاه کیفری یک در پرونده هایی که مستقیماً در دادگاه مطرح میشوند
پرسش
آیا قرار عدم صلاحیت صادره توسط دادگاه کیفری یک در مورد پروندههایی که مستقیماً در دادگاه مطرح میگردند از سوی دادستان قابل اعتراض میباشند؟
نظر هیات عالی
در واقع باید بین حالتی که دادگاه کیفری تحقیقات مقدماتی را که از وظایف دادسراست عهدهدار میشود و زمانی که مقدمات رسیدگی را بعد از صدور قرار رسیدگی انجام میدهد و طبق ماده ۳۸۷ قانون آیین دادرسی کیفری به طرفین دعوی اخطار میکند چنانچه در مورد نقص تحقیقات، مرور زمان یا صلاحیت دادگاه مطالبی دارند در بازه ده روز اعلام کنند و بر اثر اعتراض یکی از طرفین یا تشخیص هیات دادرسان و دادگاه قرار عدم صلاحیت صادر میکند، تفاوت قائل شد، با این توصیف در مرحله تحقیقات مقدماتی صدور قرار عدم صلاحیت دادگاه غیر قابل اعتراض است طبق ماده ۳۷۰ قانون اشاره شده و بعد از ختم تحقیقات مقدماتی و صدور قرار رسیدگی در مرحله مقدمات رسیدگی دادستان طبق ماده ۳۹۰ قانون اشعاری حق اعتراض دارد.
نظر اکثریت
دادستان مدعی العموم است و طبق ماده ۳۰۰ قانون آ.د.ک حضور وی به صورت مطلق در تمام جلسات دادرسی دادگاه کیفری یک ضرورت دارد زیرا هر چند دادسرا پس از طرح شکایت نقش شاکی و مدعی را ایفا مینماید اما با توجه به وظیفه ذاتی دادستان مبنی بر احقاق حقوق عامه و دفاع از حقوق شهروندان، ایشان قانوناً حق دارد در مقابل طرح اتهام بلاوجه چه علیه متهم نیز اظهار عقیده نماید و حتی به رای که بر خلاف قانون متهم را محکوم نموده اعتراض نماید. بنابراین با توجه به وجود چنین جایگاهی برای دادستان و اینکه نهایتاً دادسرای محل وقوع جرم با ریاست دادستان، حکم صادره را اجرا مینمایند و قانون آ.د.ک نیز در ماده ۳۹۰ بر این امر صراحت دارد لذا قرارهای عدم صلاحیت دادگاه کیفری یک را باید غیر قطعی و از سوی دادستان قابل اعتراض دانست.
نظر اقلیت
دادسرا و در راس آن دادستان پس از طرح شکایت یا گزارش در جایگاه شاکی و مدعی قرار میگیرند و اگر در دادگاه حاضر میشوند در راستای همین نقش و به منظور دفاع از کیفرخواست علیه متهم میباشد بنابراین در مورادی که شکایت یا گزارش یا پروندهایی در دادسرا مطرح نشده، دادسرا نقش یا جایگاهی در این پرونده ندارد و کلیه فرایند رسیدگی در صلاحیت دادگاه قرار میگیرد لذا قواعد عام آ د ک در این نوع جرایم تخصیص میخورد. در تطبیق مواد ۳۴۰، ۳۴۱ و ۳۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری این موضوع و عدم ضرورت حضور دادستان در جرایمی که مستقیماً در دادگاه مطرح میشود استنباط میگردد بنابراین وقتی دادستان در تحقیقات نقشی نداشته است بالتبع اختیاری در مورد فرایند و اقدامات تحقیقات مقدماتی که صدور قرار عدم صلاحیت یکی از امور است ندارد بنابراین «قرار عدم صلاحیت» مندرج در ماده ۳۹۰ قانون آ.د.ک را باید مربوط به جرایمی دانست که دادسرا تحقیقات مقدماتی آن را انجام و کیفرخواست صادر نموده باشد و در مورد پروندههایی که مستقیماً در دادگاه مطرح میگردد، دادستان حق اعتراض به قرار عدم صلاحیت ندارد.