قانون الحاق ایران به کنوانسیون عبور و مرور در جاده ها و کنوانسیون مربوط به علایم راهها مصوب ۱۳۵۴/۱۱/۲۶
ماده واحده - کنوانسیون عبور و مرور در جاده مورخ ۸ نوامبر ۱۹۶۸ (۱۷ آبان ۱۳۴۷) مشتمل بر یک مقدمه و پنجاه و شش ماه و هفت ضمیمه وکنوانسیون مربوط بعلائم راهها مورخ ۸ نوامبر ۱۹۶۸ (۱۷ آبان ۱۳۴۷) مشتمل بر یک مقدمه و چهل و هشت ماده و نه ضمیمه تصویب و اجازهتسلیم اسناد الحاق آن داده میشود.
قانون فوق مشتمل بر یک ماده و متن دو کنوانسیون ضمیمه پس از تصویب مجلس سنا در جلسه روز چهارشنبه ۱۳۵۴/۹/۱۹ در جلسه روز یکشنبه بیست و ششم بهمن ماه یکهزار و سیصد و پنجاه و چهار شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی
کنوانسیون راجع به ترافیک راهها
کشورهای عضو کنوانسیون به منظور ایجاد تسهیلات در ترافیک بینالمللی و افزایش ایمنی راهها مقررات واحدی به شرح زیر قبول نمودهاند:
فصل اول - مقررات عمومی
ماده اول تعاریف
از لحاظ این کنوانسیون اصلاحات زیر دارای معانی خاصی هستند که در مقابل هر یک تعریف شده است.
(الف) «قوانین داخلی»هر طرف متعاهد عبارت است از کلیه قوانین و مقررات ملی و محلی قابل اجرا در قلمرو طرف متعاهد مذکور.
(ب) گامی یک وسیله نقلیه در قلمرو یک دولت در ترافیک بینالمللی قرار دارد که داری شرایط زیر باشد:
(۱) - متعلق به یک شخصی حقیقی و یا حقوقی بوده که در خارج از سرزمین آن دولت اقامت داشته باشد.
(۲) - در سرزمین آن دولت به ثبت نرسیده باشد.
(۳) - به صورت واردات موقت داخل سرزمین آن دولت شده باشد.
به هر حال دولت عضو میتواند وسیله نقلیهای که بیش از یک سال بدون انقطاع قابل توجه در سرزمینش باقی مانده باشد «در ترافیک بینالمللی» نداند مدت انقطاع توسط دولت مورد بحث تعیین خواهد شد. وسایل نقلیه مرکب هنگامی «در ترافیک بینالمللی» خواهد بود که حداقل یکی از وسایلمتشکله آن واجد شرایط بالا باشد.
(پ) «منطقه مسکونی» عبارت از منطقهایست که دارای تابلوهای ورود و خروج بوده و یا در غیر این صورت طبق قوانین محلی تعریف شدهاند.
(ت) «راه» عبارتست از تمامی سطح خیابان - جاده کوچه و کلیه معابری که برای عبور و مرور عموم باز است.
(ث) «سوارهرو» عبارت از قسمتی از راه است که معمولاً برای ترافیک وسایط نقلیه مورد استفاده قرار میگیرد. یک راه ممکن است شامل چندینسوارهرو باشد که به وسیله باند جداکننده و یا اختلاف سطح کاملاً از هم مجزا باشند.
(ج) در «سوارهرو» که یک یا چند گذرگاه برای استفاده وسائط نقلیه معینی تعبیه شد «حاشیه سوارهرو» برای سایر استفاده کنندگان از راه عبارت ازباقیمانده اضافی سوارهرو.
(چ) « گذرگاه» عبارت است از تقسیمات طولی که سوارهرو بدان تقسیم گردیده و عرض آن برای عبور یک ردیف وسائط نقلیه موتوری غیر ازموتورسیکلت کافی باشد اعم از اینکه به وسیله خطکشی طولی راه مشخص شده یا نشده باشد.
(ح) «تقاطع» عبارت است از چهار راه و انشعاب راههای هم سطح مشتمل بر فضای بازی که از تشکیل این چهار راه یا انشعاب راهها بوجود آمده.
)خ) «تقاطع هم سطح» عبارت است برخورد بین یک راه و یک راهآهن یا خط تراموای
(د) «شاهراه» عبارت از راهی است که اختصاصاً برای ترافیک وسائط نقلیه موتوری ساخته شده و با ملاک مجاور خود راه پیدا نمیکند و دارایخصوصیات زیر است:
(۱) جز در مناطق خاص و یا در موارد موقتی دارای قسمتهای «سوارهرو» دوطرفه باشد که توسط باند مجزاکننده و یا استثنائاً با وسایل دیگری از یکدیگرجدا شدهاند.
(۲) با هیچ راه یا راهآهن و یا خط تراموای و یا راه پیادهرو در یک سطح تقاطع نکند.
(۳) مخصوصاً به عنوان شاهراه علامتگذاری شده باشد.
(ذ) ایستادن و توقف وسیله نقلیه:
(۱ («ایستادن» عبارتست از توقف وسیله نقلیه به مدت کوتاه برای پیاده و سوار کردن مسافر یا بارگیری و تخلیه بار.
(۲) - «توقف» عبارت است از ایستادن وسیله نقلیه به مدت نسبتاً طولانی یا به جزدر مواردی که به منظور اجتناب از تصادم یا برخورد با مانع با رعایتمقررات راهنمائی و رانندگی که مدت ایستادن از نظر پیاده یا سوار کردن و یا بار محدود نباشد. معذالک طرفهای متعهد مجازند وسیله نقلیهای را که مشمول بند (۲) فوقالذکر میباشد از نظر مدت ایستادن یا توقف بر طبق قوانین داخلی تعیین ورفتار نمایند.
(ر) - «دوچرخه» عبارت است از وسیله نقلیهایست که لااقل دارای دو چرخ بوده منحصراً با نیروی عضلانی مشخصی که سوار آنست مخصوصاًتوسط پدال و یا اهرمهای دستی حرکت نماید.
(ز) «دوچرخه گازی» عبارت است از وسیله نقلیهای که دارای دو یا سه چرخ بوده و مجهز به یک موتور احتراق داخلی باشد با سیلندری بظرفیتکمتر از ۵۰ سانتیمتر مکعب و حداکثر سرعت از ۵۰ کیلومتر در ساعت تجاوز ننماید. به هر حال طرفهای متعاهد میتوانند طبق قوانین داخلی خود وسایط نقلیهای را که دارای خصوصیات دوچرخه نبوده (از نظر طرز استفاده) مخصوصاًفاقد کیفیت راندن توسط پدال باشد و یا حداکثر سرعت و وزن و یا بعضی از خصوصیات موتور آنها از حدود معینی تجاوز نماید «دوچرخه گازی» تلقیننمایند. این توضیحات مانع از آن نمیشود که طرفهای متعاهد در اجرای مقررات دوچرخه گازی را از نظر عبور و مرور عیناً مانند دوچرخه تلقینمایند.
(ژ) «موتورسیکلت« عبارت است از وسیله نقلیهای که دارای دو چرخ یا بدون سایدکار (اتاقک پهلو) و مجهز به یک موتور محرکه باشد. طرفهای متعاهد میتوانند سهچرخههائی را که وزن خالی آن از ۴۰۰ کیلوگرم تجاوز ننماید در قوانین داخلی خود مانند موتورسیکلت تلقی کنند کلمه«موتورسیکلت» شامل دوچرخه گازی نخواهد بود.
(س) - «وسیله نقلیه خودرو» عبارت است از هر گونه وسیله نقلیه موتوری قابل حرکت در معابر به استثنای دوچرخه گازی که در سرزمین طرفهایمتعاهد به عنوان موتورسیکلت تلقی نمیشود و همچنین وسایل نقلیهایکه بر روی ریل حرکت میکنند.
(ش) «وسیله نقلیه موتوری» عبارت است از هر گونه وسیله خودرو که معمولاً برای حمل مسافر یا بار و یا کشیدن وسایل نقلیه دیگری که مسافر و بارحمل میکنند در راه مورد استفاده قرار گیرد. این مورد شامل اتوبوسهای برقی نیز بوده ولی شامل وسائط نقلیهایکه بر روی ریل حرکت مینمایند وتراکتورهای کشاورزی که به طور اتفاقی برای حمل مسافر و بار در راه و یا کشیدن وسیله نقلیه دیگری که مسافر و بار حمل میکنند نخواهد بود.
(ص) - «یدک» عبارت از وسیله نقلیهایست که توسط یک وسیله نقلیه خودرو کشیده میشود و شامل شبه یدک نیز خواهد بود.
(ض) - «شبه یدک» عبارت از یدکی است که به یک وسیله نقلیه دیگر به طوری متصل میگردد که قسمتی از وزن بار آن توسط وسیله نقلیه موتوریحمل میشود.
(ط) « یدک سبک» عبارت از یدکی است که حداکثر وزن مجاز آن از ۷۵۰ کیلوگرم تجاوز ننماید.
(ظ) «وسیله نقلیه مرکب» عبارتست از چند وسیله نقلیه متصل بهم که به عنوان یک واحد در راه حرکت میکند.
(ع) «وسیله نقلیه مفصلی» عبارت از وسیله نقلیهایست که شامل یک وسیله نقلیه موتوری و یک شبه یدک متصل بآن باشد.
(غ) «راننده» کسی است که وسیله نقلیه موتوری یا سایر وسائط نقلیه (مشتمل بر دوچرخه) را میراند و یا گاو را به صورت واحد یا گله یا گله گوسفند ویا حیوانات بارکش یا زین شده را در جاده هدایت میکند.
(ف) «حداکثر وزن مجاز» عبارت است از مجموع وزن وسیله نقلیه و حداکثر بار مجاز آن که از طرف مقام صلاحیتدار کشوریکه وسیله نقلیه در آنشمارهگذاری شد اعلام گردیده باشد.
(ق) - «وزن بدون بار»عبارتست از وزن وسیله نقلیه بدون راننده و مسافر و بار ولی با مخزن پر از سوخت و همچنین با ابزار و آلاتی که معمولاً وسیلهنقلیه همراه دارد.
(ک) - «وزن بارگیری شده» عبارت است از مجموع وزن واقعی وسیله نقلیه باضافه وزن مسافرین و کارکنان و محصولات آن.
(گ) - «سمت حرکت» عبارت است از سمت راست که طبق قوانین داخلی راننده وسیله نقلیه بایستی به وسیله نقلیه مقابل اجازه دهد از سمت چپ وعبور کند در غیر این صورت این عبارات بمعنی حرکت از سمت چپ خواهد بود
(ل) - «ضرورت رعایت حق تقدم عبور» باین معنی است که رانندگان ضمن هدایت وسیله نقلیه خود و یا شروع به حرکت بایستی طوری حرکت نمایندکه موجب تغییر ناگهانی جهت یا سرعت سایر وسیله نقلیه نگردند.
ماده دوم - ضمائم کنوانسیون
ضمائم کنوانسیون عبارتند از:
-ضمیمه شماره ۱ - استثنائات وارده به قبول وسایط نقلیه و تریلرها در ترافیک بینالمللی.
-ضمیمه شماره ۲ - شماره ثبت وسائط نقلیه موتوری و تریلرها در ترافیک بینالمللی.
-ضمیمه شماره ۳ - علامت ممیزه وسایط نقلیه موتوری و تریلرها در ترافیک بینالمللی.
-ضمیمه شماره ۴ - علائم شناسائی وسایط نقلیه موتوری و تریلرها در ترافیک بینالمللی.
-ضمیمه شماره ۵ - شرایط فنی وسایط نقلیه موتوری و تریلرها.
-ضمیمه شماره ۶ - گواهینامه رانندگی داخلی.
-ضمیمه شماره ۷ - گواهینامه رانندگی بینالمللی.
-ضمائم فوقالذکر جزء لایتجزای این کنوانسیون بشمار میروند.
ماده سوم - تعهدات طرفهای متعاهد
۱ - (الف) طرفهای متعاهد بایستی مقررات عبور و مرور لازمالاجراء در قلمرو خود را با مقررات -فصل ۲ این کنوانسیون تطبیق دهند. اگر قوانین مذکوربا مقررات فصل ۲ بهیچوجه مغایرت نداشته باشد نکات زیر بلامانع است:
(۱)ذکر آن قسمت از مقررات این کنوانسیون که در طرف متعاهد قابل اجرا نخواهد بود در مقررات داخلی ضرورتی ندارد.
(۲)مقررات داخلی ممکن است شامل موادی باشند که در فصل ۲ این کنوانسیون پیشبینی نشده است
(ب) - مقررات این بند طرفهای متعاهد را ملزم به تعیین جریمه برای هر گونه تخلفی از مقررات مذکور در -فصل ۲ که در مقررات عبور و مرور داخلیذکر شده نمینماید.
۲ - (الف) طرفهای متعاهد بایستی در مورد نیازمندیهای فنی وسایل نقلیه موتوری و یدکها قوانین لازمالاجرا در کشور خود را با مفاد مقررات مزبور درضمیمه شماره ۵ این کنوانسیون تطبیق دهند در این قوانین میتوان مقرراتی را هم که در ضمیمه ۵ ذکر نشده اضافه نمود مشروط بر اینکه با اصول ایمنی مورد نظر ضمیمه مذکور مغایرتی نداشته باشد. همچنین طرفهای متعاهد بایستی اطمینان حاصل کنند که وسایل نقلیه موتوری و یدکهائیکه درکشورشان به ثبت رسیده هنگامیکه در ترافیک بینالمللی قرار دارند مقررات ضمیمه شماره ۵ را رعایت کرده باشند.
(ب) - مفاد این بند با توجه به مقررات داخلی مربوط به شرایط فنی وسایل نقلیه خودرو که در این کنوانسیون وسایل نقلیه موتوری تفاوت دارد هیچنوع تعهدی برای طرفهای متعاهد ایجاد نمینماید.
۳ - طرفهای متعاهد با توجه به استثنائاتی که در ضمیمه شماره ۱ این کنوانسیون ذکر شده موظفند وسایل نقلیه موتوری و یدکهائی که واجد شرایط مذکور در فصل ۳ این کنوانسیون بوده و رانندگان شرایط فصل ۴ را رعایت کرده باشند در کشور خود «ترافیک بینالمللی» بپذیرند همچنین موظفند پروانه شناسائی خودرو را که بر طبق فصل ۳ صادر شده مقدمتاً به عنوان دلیلی که وسیله نقلیه شرایط فصل ۳ را رعایت کرده است قبول نمایند.
۴ - چنانچه طرفهای متعاهد به طور یک جانبه یا بر اساس توافق دو یا چند جانبه وسایل نقلیه موتوری و یدکهائی که شرایط فصل ۳ این مقاولهنامهرا رعایت نکردهاند در کشور خود «در ترافیک بینالمللی» بپذیرند و همچنین گواهینامه رانندگی صادره از سایر کشورها را در غیر از مواردیکه در فصل۴توضیح داده شده در کشور خود معتبر بدانند اقدامات معموله آنها منطبق با مفاد این کنوانسیون تلقی خواهد شد.
۵ - طرفهای متعاهد موظفند دوچرخه و دوچرخههای گازی که شرایط فنی مذکور در فصل ۴ این کنوانسیون را رعایت کرده و معمولاً محل اقامترانندگان آنها در کشور دیگر عضو کنوانسیون بوده در ترافیک بینالمللی در کشور خود بپذیرند. هیچ طرف متعاهد نباید برای رانندگان دوچرخه یا دوچرخه گازی در ترافیک بینالمللی گواهینامه رانندگی را الزامی بداند ولی کشورهائی که بر طبق بند۲ ماده ۵۴ این کنوانسیون دوچرخه گازی را در عداد موتورسیکلت اعلام داشتهاند میتوانند برای رانندگان دوچرخه گازی در ترافیک بینالمللیگواهینامه رانندگی را لازم بدانند.
۶ - طرفهای متعاهد ملزم میشوند اطلاعات لازم در مورد اعلام هویت شخصی که یک وسیله نقلیه موتوری و یا یدک متصل بآن به نام او شمارهگذاریشده در اختیار دولت عضویکه تقاضا نموده باشند بگذارند مشروط بر اینکه این تقاضا حاکی از وقوع سانحهای برای وسیله نقلیه مورد نظر در کشورمتقاضی باشد.
۷ - اقدامات یک جانبه طرفهای متعاهد یا اقدامات آنها بر اساس توافق دو جانبه مبنی بر ایجاد تسهیلاتی در ترافیک بینالمللی از طریق ساده کردنامور گمرکی و پلیس و بهداشت و سایر تشریفات مشابه و یا تعیین اینکه ادارات گمرکی و پستهای یک منطقه معین مرزی همان صلاحیت گمرکات دیگررا داشته و در همان ساعات برای انجام امور مفتوح میباشند با هدف این کنوانسیون مطابقت دارد.
۸ - حقوق طرفهای متعاهد در مورد دادن اجازه ورود بوسایط نقلیه موتوری و یدک و دوچرخه گازی و دوچرخه و رانندگان و سایر سرنشینانوسایل مذکور در ترافیک بینالمللی بر طبق مقررات حمل و نقل تجارتی مسافر و بار و مقررات بیمه رانندگان در مقابل خطرات شخص ثالث و مقرراتگمرکی و به طور کلی سایر مقررات کشور غیر از مقررات عبور و مرور محفوظ بوده و مفاد بندهای ۳ و ۵ و ۷ این ماده هیچگونه اثری در آن حقوقندارد.
ماده چهارم - علائم راهها
طرفهای متعهد این کنوانسیون که عضویت کنوانسیون علائم راهها را که در وین با کنوانسیون حاضر در یک روز برای امضا آماده بوده قبول نمودهاند ملزم میباشند که:
(الف) کلیه علائم و چراغهای راهنمائی راه که در قلمرو کشورشان نصب گردیده از یک سیستم یکنواخت تشکیل گردد.
(ب) - تعداد علائم همنوع بایستی محدود بوده و در محلی نصب گردد که مفید باشد.
(ج) - علائم خطر بایستی در فواصل کافی از موانع و به نحوی نصب گردند تا رانندگان فرصت کافی برای اجتناب از خطر داشته باشند. (
(د) - مراتب زیر ممنوع میباشد:
(۱) نصب و الحاق هر گونه علامت غیر از علامت راهنمائی به کلیه وسایل هدایت و کنترل عبور و مرور - معذالک چنانچه طرفهای متعاهد یاواحدهای تابعه آن نصب تابلوی اطلاعاتی مخصوص را از طرف یک سازمان غیر انتظامی مجاز بداند میتوانند اجازه دهند که علامت مختصه سازمانمذکور روی پایه آن نصب شود مشروط به آنکه این عمل درک مفهوم آن علامت را مشکل نسازد.
(۲) نصب هر گونه تابلو - آگهی - علامت که با کلمه وسایل هدایت و کنترل عبور و مرور موجب اشتباه یا تقلیل رویت آنها شده و یا سبب گمراهیرانندگان شود و ایمنی عبور و مرور را مختل سازد.
فصل دوم - مقررات راه
ماده پنجم - وضع علائم
۱ - استفادهکنندگان از راه بایستی علائم و چراغهای راهنمائی و خطکشی راه راحتی اگر فرامین مذکور با سایر مقررات عبور و مرور مغایر باشد اجرا نمایند
۲ - رعایت فرامین که توسط چراغهای راهنمائی داده میشود بایستی بر علائم حق تقدم عبور مقدم باشد.
ماده ششم - فرامین صادره توسط مامورین صلاحیتدار
۱ - مامورین صلاحیتدار هنگام هدایت ترافیک در شب نیز مانند روز بایستی از فاصله دور قابل رویت باشند.
۲ - استفادهکنندگان از راه بایستی فرامین مامورین صلاحیتداری را که عهدهدار هدایت ترافیک میباشند دقیقاً اطاعت نمایند.
۳ - توصیه میشود در مقررات داخلی ذکر گردد که فرامین صادره توسط مامورین صلاحیتداری که عهدهدار هدایت ترافیک میبا شد بایستی شاملنکات زیر باشد:
(الف) - بلند کردن دست به طور عمودی: مفهوم این حرکت برای کلیه استفادهکنندگان از راه بمعنای «توجه توقف»خواهد بود ولی رانندگانی کهتوقفشان ایمنی کافی را ندارد مستثنی هستند. بدیهی است این علامت رانندگانی را که قبلاً داخل محوطه تقاطع شدهاند ملزم به توقف نمیسازد.
(ب) - بلند کردن دست یا دستها بطرفین و به طور افقی: مفهوم این حرکت برای کلیه استفادهکنندگان از راه که جهت حرکت آنها در امتداد جهت نشانداده شده توسط دست یا دستهای مامور صلاحیتدار نباشد بمعنای ایست خواهد بود. مامور صلاحیتداری که عهده دار هدایت ترافیک میباشد ممکن است پس از دادن این علامت دست یا دستهای خود را پائین بیاورد این حرکت نیز برایرانندگانی که در سمت جلو یا عقب مامور قرار دارند به منزله علامت ایست میباشد.
(ج) - حرکت دادن چراغ قرمز دستی: این حرکت بطرف هر رانندهای که نشان داده شود به منزله علامت ایست میباشد
۴ - فرامین صادره توسط مامورین صلاحیتدار هدایتکننده ترافیک بر فرامین علائم و چراغهای راهنمائی و خط کشیهای راه و مقررات عبور و مرورمقدور میباشد.
ماده هفتم - مقررات عمومی
۱ - استفادهکنندگان از راه بایستی از هر گونه اعمالی که احتمالاً موجب ایجاد خطر برای ترافیک یا اشخاص بشود و یا خساراتی باموال خصوصی ودولتی وارد آورند خودداری نمایند.
۲ - توصیه میشود در مقررات داخلی ذکر گردد که استفادهکنندگان از راه نبایستی با انداختن و یا قرار دادن شیئی و یا مادهای در راه و یا با ایجاد هر گونهمانع ترافیک راه را دچار مخاطره سازند. چنانچه استفادهکنندگان از راه قادر نباشند که از ایجاد مانع یا خطر جلوگیری نمایند بایستی هر چه زودتر دربرطرف کردن آن اقدام لازم معمول دارند و اگر فوراً نتوانند مانع یا خطر را بر طرف نمایند بایستی سایر استفادهکنندگان از راه را از وجود مانع مطلع سازند.
ماده هشتم - رانندگان
۱ - هر وسیله نقلیه یا وسیله نقلیه مرکب بایستی در حرکت یک راننده داشته باشد.
۲ - توصیه میشود در مقررات داخلی ذکر گردد که کلیه حیوانات اهلی که به صورت گروه و یا انفرادی زیندار یا بارکش در حرکت هستند (به استثنایمناطق خاصی که در محل ورود آن علامتگذاری شده) بایستی دارای نگهبان باشند.
۳ - هر راننده بایستی دارای توانائی جسمی و عقلانی لازم بوده و در شرایط عقلانی و جسمانی مناسب رانندگی نماید.
۴ - هر راننده وسیله نقلیه خودرو بایستی برای رانندگی دارای اطلاعات و مهارت لازم باشد به هر حال این مطلب نبایستی مانع تمرین رانندگینوآموزان بر طبق مقررات داخلی باشد.
۵ - هر رانندهای بایستی همیشه قادر به کنترل وسیله نقلیه و یا هدایت حیوانات خود باشد.
ماده نهم - گله و رمه
۱ - جهت ترافیک در کلیه راههای یک کشور بایستی یکنواخت باشد مگر در صورت لزوم در راههائی که منحصراً یا اساساً برای ترافیک بین دو کشورمورد استفاده قرار میگیرد.
۲ - حیواناتی که در امتداد قسمت سوارهرو راه در حرکت هستند بایستی حتیالامکان در حاشیه قسمت سوارهرو در جهت ترافیک حرکت داده شوند.
۳ - هر راننده بایستی مقررات بند ۱ ماده ۷ و بند ۶ ماده ۱۱ و سایر مقررات این کنوانسیون را رعایت نموده و تا آنجا که مقتضیات اجازه دهد وسیلهنقلیه خود را نزدیک به حاشیه سوارهرو راه و در جهت ترافیک براند معذالک طرفهای متعاهد و یا واحدهای تابعه آنها ممکن است مقررات شدیدتریدرباره وسایل نقلیه بارکشی در سوارهرو راه وضع نمایند.
۴ - چنانچه راه دارای دو یا سه قسمت سوارهرو باشد هیچ رانندهای نباید در قسمتی که در سمت مخالف جهت ترافیک واقع شده وارد شود.
۵ - (الف)در قسمت سوارهرو دوطرفه که دارای ۴ گذرگاه یا بیشتر باشد هیچ رانندهای نباید در گذرگاههائی که کاملاً در نیمه قسمت سوارهرو جهتمخالف ترافیک واقع شده داخل شود.
(ب) در قسمت سوارهرو دوطرفه که دارای ۳ گذرگاه باشد هیچ رانندهای نباید در گذرگاهی که در حاشیه سوارهرو جهت مخالف ترافیک واقع شده داخل شود.
ماده یازدهم - سبقت و حرکت وسایل نقلیه در خطوط راه
۱ - (الف) رانندگان بایستی از سمتی که مخالف جهت ترافیک است از وسیله نقلیه جلوئی سبقت بگیرند.
(ب) - معذالک اینگونه رانندگان چنانچه مشاهده نمایند راننده جلوئی با دادن علامت مصمم است بقسمت سوارهرو مخالف جهت ترافیک حرکت نماید و یا وسیله نقلیه و یا حیوانات خود را به آن طرف حرکت دهد و یا در آنقسمت توقف نماید بایستی در جهت ترافیک از سمت راست وسیله نقلیهجلوئی سبقت بگیرد.
۲ - هر راننده بایستی قبل از سبقت با رعایت بند ۱ ماده ۷ مقررات ماده ۱۴این کنوانسیون مطمئن باشد که:
(الف) هیچ یک از رانندگانی که در پشت سر او هستند در حال سبقت گرفتن از او نباشند.
(ب) راننده جلوئی در همان گذرگاه برای سبقت گرفتن از وسیله نقلیه جلوئی علامت نداده باشد.
(ج) گذرگاهی که راننده میخواهد برای سبقت گرفتن داخل آن شود تا فاصله دوری از طرف مقابل خالی از هر گونه وسیله نقلیه بوده و تفاوت سرعتبین وسیله نقلیه او وسیله نقلیه جلوئی برای سبقت کافی باشد تا باین ترتیب موجب بخطر انداختن خود و ترافیک سمت مقابل نشده باشد.
(د) به استثنای وقتی که راننده میتواند از قسمتی که برای ترافیک سمت مقابل بسته است بدون ایجاد مزاحمت برای سایر استفاده کنندگان از راه با توجهبند ۳ ماده ۱۰ این مقاولهنامه استفاده نماید.
(۳) پیرو بند ۳ همین ماده سبقت در قسمتهای سوارهرو دوطرفه بخصوص هنگام نزدیک شدن به بالای تپه و در پیچهائیکه دید مناسب وجود ندارد ممنوع است مگر اینکه در آن نقاط گذرگاهها با خط کشی طولی متمایز شده باشد و سبقت بایستی به نحوی انجام گیرد که از گذرگاهی که برای ترافیک طرف مقابل بسته است تجاوز ننماید.
(۴) هنگام سبقت گرفتن، راننده بایستی از وسیله یا وسایل نقلیهای که سبقت میگیرد فاصله کافی داشته باشد.
۵ - (الف) در قسمتهای سوارهروئی که حداقل دو گذرگاه در یک جهت داشته باشد چنانچه رانندهای بلافاصله یا در فاصله کوتاهی پس از برگشت به موقعیت مذکور اقدام در بند ۳ ماده ۱۰ این کنوانسیون مجبور باشد مجدداً سبقت گیرد میتواند به منظور اقدام به سبقت مجدد در گذرگاهی که قبلاًاشتغال کرده باقی مانده و به موقعیت مذکور در بند ۳ ماده ۱۰ برگشت ننماید مشروط بر اینکه برای وسایل نقلیه سریعتری که از عقب باو نزدیک میشوند ایجاد مزاحمت ننماید.
(ب) معذالک طرفهای متعاهد یا واحدهای تابعه آن مجازند که مقررات این بند را در مورد رانندگان دوچرخه و چرخ موتوری و موتورسیکلت ووسایل نقلیهایکه به موجب این کنوانسیون جزء وسایل نقلیه موتوری نبوده و یا وسایل نقلیهای که حداکثر وزن مجاز آن ۳۵۰۰ کیلوگرم تجاوز ننماید ویا حداکثر سرعت تعیین شده آن از ۴۰ کیلومتر در ساعت متجاوز نباشد به کار نبرند.
۶ - هنگامی که مقررات بند ۵ (الف) این ماده قابل اجرا بوده و تراکم ترافیک به نحوی است که نه تنها وسایل نقلیه عرض کامل قسمت سواره رو را درجهتی که در حرکتند اشغال کردهاند بلکه سرعت آنها نیز تابع سرعت وسایل نقلیه جلوئی میباشد نکات زیر قابل توجه است:
(الف) با رعایت مقررات بند ۹ این ماده حرکت وسایل نقلیه در یک گذرگاه با سرعت بیشتری از وسایل نقلیه گذرگاه دیگر طبق مفهوم این ماده سبقت تلقی نمیشود.
(ب) رانندهایکه در گذرگاه مجاور حاشیه قسمت سوارهرو نباشد میتواند فقط به منظور گردش بچپ یا راست و یا پارک کردن گذرگاه خود را تغییر دهد.
معذالک این ضرورت در مورد گذرگاهی که بر طبق مقررات داخلی بر اساس بند ۵ (ب) این ماده انجام میشود نبایستی به کار رود.
۷ - هنگام حرکت در گذرگاههای مشروحه در بند ۵ و ۶ این ماده چنانچه گذرگاههای قسمت سوارهرو و با خط کشی طولی مشخص شده باشد رانندگان مجاز نمیباشند از خطکشی تجاوز نمایند.
۸ - با توجه به مقررات بند ۲ این ماده و سایر ممنوعیتهائیکه طرفهای متعاهد و یا واحدهای تابعه آن ممکن است در مورد سبقت در تقاطعها وتقاطعهای هم سطح وضع کرده باشند هیچ راننده وسیله نقلیهای نبایستی در شرایط زیر از وسیله نقلیه دیگر غیر از دوچرخه و چرخ موتوری وموتورسیکلت بدون اطاقک پهلو سبقت بگیرد:
(الف) بلافاصله قبل یا در داخل یک تقاطع مگر در میدان و به استثنای موارد زیر:
(۱) مورد که در بند ۱ (ب) این ماده ذکر شده.
(۲) راهیکه در آن سبقت انجام میگیرد در تقاطع دارای حق تقدم باشد.
(۳) وقتیکه ترافیک در تقاطع به وسیله مامور یا چراغ راهنمائی هدایت میشود.
(ب) بلافاصله قبل از یک تقاطع هم سطح بدون راهبند و یا نیمه راهبند مشروط بر اینکه طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آن حق داشته باشند کهاجازه دهند چنین سبقتی در تقاطع هم سطحی که ترافیک به وسیله چراغ راهنمائی هدایت میشود و چراغ مذکور علامت آزادی عبور را نشان میدهدانجام گیرد.
۹ - یک وسیله نقلیه نبایستی از وسایل نقلیه دیگری که در حال نزدیک شدن بمحل عبور عابر پیاده بوده و بلافاصله قبل از محل مزبور توقف نمود سبقت گیرد، مگر با چنان سرعت کمی که بتواند بمحض مشاهده عابر توقف نماید. مفاد این بند مانع از آن نیست که طرفهای متعاهد و یا واحدهایتابعه آن سبقت در یک فاصله معینی از محل عبور عابر پیاده را ممنوع سازند، و یا محدودیتهای بیشتری به راننده وسیله نقلیهایکه بخواهد از وسیلهنقلیه دیگری که بلافاصله قبل از محل مزبور توقف نموده سبقت گیرد تحمیل نماید.
۱۰ - چنانچه رانندهای ملاحظه کند که وسیله نقلیه دیگری قصد دارد از او سبقت گیرد، به استثنای موردی که در بند ۱ (ب) ماده ۱۶ این مقاوله نامه ذکرشده بایستی به حاشیه سوارهرو و در جهت عبور خود نزدیک شده و از افزایش سرعت خودداری نماید. حال اگر به علت کم عرض بودن راه و یا شرایطسوارهرو از لحاظ تراکم ترافیک وسایل نقلیهای که از جهت متقابل میآیند وسیله نقلیهای آهسته براند و یا وسیله نقلیه بزرگی بوده و یا وسیله نقلیهای باشد که باید یک سرعت معینی را رعایت نماید و به علل مذکور نمیتوان براحتی و یا با ایمنی از آن سبقت گرفت راننده چنین وسیله نقلیهای بایستیاز سرعت خود کاسته و در صورت لزوم هر چه زودتر به کنار برود تا باین ترتیب بوسائط نقلیه دیگر اجازه دهد از او سبقت گیرند.
۱۱ -(الف) در قسمت سوارهرو یکطرفه و یا دوطرفه که در مناطق مسکونی حداقل دارای دو گذرگاه و خارج از آن سه گذرگاه برای ترافیک هر جهت باشدطرفهای متعاهد و یا واحدهای تابعه آنها میتوانند:
(۱) اجازه دهند که وسایل نقلیه داخل یک گذرگاه در جهت عبور خود از وسایل نقلیه داخل گذرگاه دیگر سبقت گیرند.
(۲) بند ۳ ماده ۱۰ این مقاوله نامه را غیر قابل اجرا بدانند: مشروط بر اینکه محدودیتهای مناسبی در امکان تغییر گذرگاهها وجود داشته باشد.
(ب) در مورد اشاره شده در بند (الف) فوق ضمن رعایت مقررات بند ۹ این ماده روشی را که راننده اتخاذ میکند نبایستی بمعنای سبقت گرفتن مذکوردر این کنوانسیون تلقی نمود.
ماده دوازدهم - عبور از وسایل نقلیه طرف مقابل
۱ - راننده هنگام عبور از وسایل نقلیهایکه از طرف مقابل میآیند بایستی فاصله کافی در کنار خود باقی گذاشته و در صورت لزوم به حاشیه قسمت سوارهرو در جهت حرکت خود نزدیک شود. اگر در انجام این عمل مانع وجود داشته باشد و یا وسیله نقلیه دیگری مانع پیشرفت او شود بایستی ازسرعت خود کاسته و در صورت لزوم توقف نماید تا بوسایل نقلیه جهت مقابل اجازه عبور دهد.
۲ - در راههای کوهستانی و یا راههای شیبدار با خصوصیاتی مشابه راههای کوهستانی که در آن عبور از وسایل نقلیه طرف مقابل غیر ممکن و یامشکل میباشد رانندهایکه در جهت سربالائی در حرکت است اجازه عبور دهد. استثنائاً در راههائی که در کنار آن جایگاههای (Lay Bas) ترتیبداده شده که راننده میتواند با استفاده از آن بکنار راه برود با توجه بسرعت و موقعیت وسایل نقلیه چنانچه جایگاهی برای وسیله نقلیهایکه درجهت سربالائی حرکت میکند در پیش باشد و استفاده از آن از عقب زدن یکی از وسایل نقلیه جلوگیری کند راننده واقع در جهت سربالائی بایستی بااستفاده از آن به راننده واقع در جهت سرازیری اجازه عبور دهد. چنانچه یکی از دو وسیلهایکه میخواهند از یکدیگر عبور کنند به منظور امکان عبورمجبور به عقب زدن بشود این عمل بایستی توسط وسیلهایکه در جهت سرازیری قرار دارد انجام گیرد مگر آنکه به طور آشکار انجام آن توسط رانندهواقع در جهت سربالائی آسانتر باشد. معذلک طرفهای متعاهد یا واحدهای تابعه آنها میتوانند برای وسیله نقلیه و یا راههای معینی و یا قسمتهائی ازراه قوانین خاصی که با این بند تفاوت داشته باشد وضع نمایند
ماده سیزدهم - سرعت و فاصله وسایل نقلیه
۱ - هر راننده وسیله نقلیه بایستی همواره وسیله نقلیه خود را تحت کنترل داشته و بتواند به موقع مراقبت لازم نموده و همیشه قادر به انجام مانورهایلازم باشد و نیز هنگام تعدیل سرعت بایستی به جمیع مقتضیات مخصوصاً وضع زمین و موقعیت و مشخصات راه و شرایط وسیله نقلیه و محموله آن و هم چنین شرایط جوی و تراکم ترافیک توجه دائمی داشته باشد تا در موقع لزوم بتواند وسیله نقلیه خود را در میدان دید جلوی خود بدون ایجاد هیچاشکالی متوقف سازد.
در صورتی که مقتضیات ایجاب نماید راننده بایستی از سرعت خود کاسته و در صورت لزوم توقف نماید بخصوص در مواقعی که دید کافی وجود نداشته باشد.
۲ - هیچ رانندهای نبایستی بدون دلیل با آهسته راندن غیر عادی خود مانع پیشروی سایر وسایل نقلیه بشود.
۳ - راننده وسیله نقلیهای که در عقب وسیله دیگر حرکت میکند بایستی وسیله نقلیه خود را در فاصله کافی از وسیله نقلیه جلوئی براند تا در صورتیکه وسیله نقلیه جلئیی ناگهان سرعت خود را کم و یا توقف نمود از تصادم جلوگیری شود.
۴ - برای تسهیل در سبقت، در خارج از مناطق مسکونی وسایل نقلیه با وسایل نقلیه مرکبی که حداکثر وزن مجاز آنها بیش از ۳۵۰۰ کیلوگرم بوده و یاطول کلی آنها بیش از ۱۰ متر باشد بایستی چنان فاصلهای با وسیله نقلیه جلوئی داشته باشند که اگر وسایل نقلیه دیگر از آنها سبقت بگیرند بتوانند بدونهیچگونه خطری داخل آن فاصله بشوند. به استثنای مواقعیکه خود در حین و یا آماده برای سبقت گرفتن میباشد. بدیهی است این مقررات در موارد تراکم ترافیک و یا مواردی که سبقت گرفتن ممنوع است قابل اجرا نیست. به علاوه:
(الف) مقامات صلاحیتدار میتوانند کاروانهای معینی از وسایل نقلیه جلوئی داشته باشند که اگر وسایل نقلیه دیگر از آنها سبقت بگیرند بتوانند بدون راه از این مقررات معاف دارند و یا در راههایی که دو گذرگاه برای ترافیک در یک جهت اختصاص داده شده غیر قابل اجرا بدانند.
(ب)طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آنها میتوانند ارقام دیگری غیر از آنچه در این بند در مورد خصوصیات وسیله نقلیه مورد نظر قید شده تعییننمایند.
۵ - این کنوانسیون مانع از آن نیست که طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آنها سرعت را به طور کلی و یا محلی برای تمام و یا دسته معینی از وسایل نقلیه محدود نمایند و یا اینکه حداکثر و اکثر سرعت و یا به تنهایی حداکثر و یا حداقل سرعت را در راه و یا در نوع معینی از راهها تعیین نمایند و یا اینکهحداقل فواصل را به علت وجود طبقه معینی از وسایل نقلیه که بخصوص به علت وزن یا محموله آنها خطرات خاصی را بوجود میآورند تعیین نمایند
ماده چهاردهم - مقررات کلی گردش وسائط نقلیه
۱ - هر رانندهای بخواهد در خطی که وسایل نقلیه پارک کردهاند داخل و یا از آن خارج شود یا اینکه بخواهد در قسمت سوارهرو بطرف چپ و یاراست برود و یا اینکه به منظور ورود به یک راه و یا محل دیگری که در کنار راه واقع شده به چپ یا به راست گردش کند بایستی عملیات مذکور را باتوجه بسرعت و جهت و موقعیت وسایل نقلیهایکه در جلو و عقب او حرکت میکنند و یا جهت مقابل در حال عبور از او میباشد بدون ایجاد هیچگونه خطری انجام دهد.
۲ - هر رانندهای بخواهد با دور زدن مسیر خود را عوض نماید و یا اینکه بخواهد به عقب براند بایستی ابتدا اطمینان حاصل کند که با انجام عملیات مذکور خطر و یا مانعی برای سایر استفادهکنندگان از راه بوجود نخواهد آورد.
۳- قبل از دور زدن و یا گردش به سمت چپ یا راست راننده بایستی با اهرم جهت نما و یا چراغهای راهنمای وسیله نقلیه تصمیم خود را به طوروضوح و کافی اعلام دارد و یا نبودن این وسایل برای علامت دادن از دست خود استفاده نماید. اخطاریکه توسط اهرم جهتنما و یا چراغهای راهنمائی وسیله نقلیه داده میشود بایستی تا خاتمه عملیات ادامه داشته باشد.
ماده پانزدهم - مقررات اختصاصی برای وسیله نقلیه عمومی
توصیه میشود در مقررات داخلی ذکر گردد که در مناطق مسکونی به منظور ایجاد تسهیلات در عبور و مرور وسایل نقلیه عمومی، رانندگان سایروسایل نقلیه بایستی با توجه به مقررات بند ۱ ماده ۱۷ این کنوانسیون از سرعت خود کاسته و در صورت لزوم توقف نمایند تا وسایل نقلیه عمومی ازایستگاه خارج و دور شود.
وضع چنین مقرراتی توسط طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آنها بهیچوجه مانع از آن نخواهد بود که رانندگان وسایل نقلیه عمومی وظایف خود رادر مورد استفاده از اهرم جهتنما و یا احتیاطات لازم برای احتراز از خطر و تصادف رعایت ننمایند.
ماده شانزدهم - تغییر جهت
۱ - راننده بایستی قبل از گردش براست و یا چپ برای ورود به راه یا محل دیگری که در کنار راه قرار دارد با رعایت بند ۱ ماده ۷ و ماده ۱۴ اینمقاولهنامه به نکات زیر توجه نماید:
(الف) اگر بخواهد بسمتی که در جهت عبور خود میباشد گردش نماید بایستی خود را هر چه بیشتر به حاشیه قسمت سواره رو جهت عبور نزدیککرده و تا آنجا که ممکن است دایره گردش خود را تنگ تر نمایند.
(ب) اگر بخواهد بطرف دیگر که مخالف جهت عبور است گردش کند به شرط رعایت سایر مقرراتیکه طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آنها به آنها برای دوچرخه و چرخ موتوری وضع کردهاند اگر قسمت سواره رو دوطرفه باشد بایستی حتیالامکان خود را به خط وسط نزدیک کند و اگر یک طرفه باشد بایستی خود را به حاشیه قسمت سوارهرو جهت مخالف عبور نزدیک نماید اگر بخواهد وارد یک راه دوطرفه دیگر بشود باید طوری عمل نماید که سوارهرو جهت موافق عبور آن قرار گیرد.
۲ - راننده بایستی هنگام تغییر جهت با رعایت مقررات ۲۱ این مقاوله نامه در مورد عابرین پیاده بوسایل نقلیه جهت مخالف اجازه دهد در قسمت سواره روئی که میخواهد ترک کند عبور نمایند و نیز به دوچرخه و چرخ موتوری که در محل مخصوص خود در حرکت بوده و سواره روی راهی را کهمیخواهد داخل شود قطع مینمایند اجازه عبور دهد.
ماده هفدهم - تقلیل سرعت ۱
۱ - هیچ رانندهای نبایستی به طور ناگهانی ترمز کند مگر آنکه چنین عملی بنا بدلایل ایمنی ضروری باشد.
۲ - هر رانندهایکه تصمیم بگیرد سرعت خود را تا حد قابل توجهی کاهش دهد، به استثنای هنگامی که کم کردن سرعت در برابر یک خطر قریبالوقوعبوده یا در مواردی که اطمینان حاصل کند وسیله دیگری در عقب سر او نیست و یا اگر باشد در فاصله دوری قرار دارد بایستی ابتدا مطمئن شود که تقلیل سرعت او خطر و یا ناراحتی بی جهت برای سایر رانندگان بوجود نیاورده و ضمناً تصمیم خود را به طور وضوح و به موقع با دادن علامت مخصوص به وسیله دست اعلام دارد.
معذالک این مقررات در مواردی که تقلیل سرعت به وسیله چراغهای قرمز مذکور در بند ۳۱ متمم شماره ۵ مقاولهنامه اعلام گردید ضرورتی ندارد.
ماده هیجدهم - تقاطع و ضوابط رعایت حق تقدم عبور
۱ - هر رانندهایکه بمحل تقاطع نزدیک میشود بایستی احتیاطات لازم متناسب با شرایط محل به عمل آورد. مخصوصاً سرعت او بایستی به میزانی باشد که در صورت لزوم بتواند توقف نموده و بوسایل نقلیهایکه حق تقدم دارند اجازه عبور دهد.
۲ - رانندهایکه بخواهد از یک راه کم تردد یا خاکی (راه فرعی) وارد راه دیگری غیر از این دو نوع بشود بایستی به وسیله نقلیهای که در راه اصلی و یاغیر خاکی حرکت میکند تقدم عبور بدهد.
اصطلاحات «کم تردد» و (راه خاکی) «راه فرعی» بایستی از نظر این ماده در مقررات داخلی تعریف شود.
۳ - رانندهایکه از محلی واقع در کنار راه وارد به راه میشود بایستی برانندگانیکه در آن راه در حال حرکت هستند تقدم عبور دهد.
۴ - با رعایت مقررات بند ۷ این ماده:
(الف) در کشورهائیکه در سمت راست رانندگی میکنند رانندگان در تقاطعهائی غیر از آنچه در بند ۲ این ماده و بندهای ۲ و ۴ ماده ۲۵ این کنوانسیون ذکر شده بایستی بوسایل نقلیهایکه از سمت آنها نزدیک میشوند تقدم عبور بدهند.
(ب) - در سرزمین طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آنها که در قلمرو آنها رانندگی در سمت چپ انجام میشود مجازند در تقاطعها بنا به تشخیص خود بهر طرفی که مایل باشند تقدم عبور بدهند.
۵ - راننده نبایستی وارد تقاطع شود که احتمالاً تراکم ترافیک در داخل تقاطع او را مجبور به توقف نماید که باین وسیله مانع عبور ترافیک متقاطع شود حتی اگر چراغ راهنمائی هم اجازه عبور داده باشد.
۶ - در تقاطعهائیکه ترافیک توسط چراغهای راهنمائی هدایت میشود رانندهای که وارد تقاطع شده میتواند بدون آنکه منتظر آزاد شدن راه شود به راه خود ادامه داده و از تقاطع عبور نماید. مشروط بر اینکه این عمل او مانع عبور وسایل نقلیه دیگری که در جهت راه آزاد حرکت میکنند نشود.
۷ - در تقاطعهای راه با راهآهن تقدم عبور با وسایل نقلیه ریلی میباشد.
ماده نوزدهم - گذرگاههای هم سطح
استفاده کنندگان از راه بایستی هنگام نزدیک شدن و عبور از گذرگاههای هم سطح دقت بیشتری به عمل آورند. مخصوصاً:
(الف) رانندگان بایستی با سرعت مناسب برانند.
(ب) رانندگان ضمن اطاعت از فرمان ایست چراغ راهنمائی و یا آژیر نبایستی به گذرگاههای هم سطح راهی که توسط راهبند و یا نیمه راه بند بسته شده ویا در حال بسته شدن میباشد وارد شوند.
(ج) اگر یک گذرگاهی دارای راهبند و یا نیمه راهبند و یا چراغ راهنمائی نباشد هیچ وسیله نقلیهای نباید از آن عبور کند مگر آنکه اطمینان حاصل کندهیچ نوع وسیله ریلی در حال نزدیک شدن نمیباشد.
(د) هیچ وسیله نقلیهای نبایستی هنگام عبور از گذرگاههای هم سطح درنگ کند و چنانچه وسیله نقلیهای مجبور به توقف شود راننده آن بایستی کوشش نماید وسیله نقلیه را از روی خط خارج سازد در غیراین صورت لازم است فوراً بهر وسیلهای که ممکن باشد وسایل نقلیه ریلی را قبل از وقوع هرسانحهای از خطر آگاه سازد
ماده بیستم - مقررات مربوط بعابرین پیاده
۱ - طرفهای متعاهد و یا واحدهای تابعه آنها میتوانند مقررات این ماده را اجرا نمایند مگر در مواردی که عبور عابرین پیاده در قسمت سوارهرو راه ایجاد خطر نموده و یا مانع عبور وسایل نقلیه باشد.
۲ - اگر در کنار راه پیادهرو یا حاشیهای برای عابرین پیاده وجود داشته باشد عابرین ملزم باستفاده از آن خواهند بود مگر در موارد زیر و با قید احتیاط لازم:
(الف) عابرین پیادهای که اشیاء حجیمی را با خود میکشند و یا حمل مینمایند چنانچه در پیادهرو موجب ناراحتی شدید عابرین بشوند میتوانند ازقسمت سوارهرو استفاده نمایند.
(ب) عابرین پیادهای که به صورت گروه توسط یک شخص راهنمائی میشوند و یا به صورت دستهجمعی حرکت میکنند از قسمت سوارهرو استفادهنمایند
۳ - اگر استفاده از پیادهرو یا کنار راه امکان نداشته و یا پیادهروئی وجود نداشته باشد عابرین پیاده میتوانند در قسمت سوارهرو عبور نمایند و اگر راه دوچرخهرو وجود داشته و تراکم ترافیک نیز اجازه دهد عابرین پیاده میتوانند بدون آنکه مانعی برای ترافیک دوچرخه و یا چرخ موتوری ایجاد نماینداز راه مذکور استفاده نمایند.
۴ - عابرین پیاده که طبق بند ۲ و ۳ این ماده از قسمت سوارهرو راه استفاده میکنند بایستی حتیالمقدور در نزدیکی حاشیه سوارهرو عبور نمایند.
۵ - توصیه میشود که در مقررات داخلی توضیحات زیر ذکر گردد:
عابرینی که از قسمت سوارهرو راه استفاده میکنند بایستی در جهت مختلف ترافیک عبور کنند مگر در مواردی که چنین عملی برای آنها ایجاد خطر کند.
معذالک اشخاصی که یک دوچرخه و یا چرخ موتوری یا موتورسیکلتی را بدون استفاده از آن به صورت یدک با خود حمل مینمایند و نیز عابرینپیادهایکه به صورت گروه با هدایت یک نفر عبور و یا حرکت دستهجمعی تشکیل میدهند در تمام موارد بایستی در جهت موافق ترافیک حرکت نمایند. عابرین پیاده به استثنای موقعیکه به صورت دستهجمعی از قسمت سوارهرو راه استفاده میکنند بایستی در هنگام شب یا وقتیکه رویت آنها بخوبی میسر نیست و همچنین هنگام روز با توجه به تراکم ترافیک هر جا ممکن در ردیفهای یکنفری عبور نمایند.
۶ - (الف) عابرین پیاده که میخواهند از عرض راه عبور نمایند نبایستی بدون احتیاط وارد قسمت سواره رو شوند بلکه بایستی از نزدیکترین محل عبورعابرین پیاده استفاده نمایند.
(ب)به منظور عبور از عرض راه از محلی که دارای تابلوی عبور عابر پیاده بوده و یا به وسیله خطکشی مشخص شده:
(۱) اگر محل عبور دارای چراغ راهنمائی برای عابر پیاده باشد بایستی فرامین چراغ راهنمائی اطاعت کنند.
(۲) اگر محل عبور عابر پیاده دارای چراغ راهنمائی نباشد ولی ترافیک وسایل نقلیه توسط چراغ راهنمائی و یا مامورین راهنمائی هدایت شود و چراغ ومامور راهنمائی بوسائط نقلیه علامت عبور بدهند عابرین پیاده در صورتی که ورودشان بقسمت سوارهرو موجب تغییر سرعت یا جهت وسایط نقلیهشود نبایستی بقسمت سوارهرو وارد شوند.
(۳) عابرین پیاده نبایستی در سایر محلهای عبور عابر پیاده بدون در نظر گرفتن فاصله و سرعت وسایل نقلیهایکه در حال نزدیک شدن هستند وارد قسمت سوارهرو شوند.
(ج) عابرین پیاده نبایستی برای عبور از عرض راه در محلهائی که غیر از محلهای عبور عابر پیاده که دارای تابلو بوده و یا به وسیله خط کشی مشخصشده وارد قسمت سوارهرو شوند مگر اینکه اطمینان حاصل نمایند که با این عمل مانع ترافیک وسایط نقلیه نخواهند شد.
(د) عابرین پیاده که به منظور عبور از عرض راه وارد قسمت سواره رو میشوند نبایستی راه طولانی غیر لازمی را طی نموده و بدون ضرورت درنگ و یادر قسمت سوارهرو توقف نمایند.
(۷) معذالک طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آنها میتوانند مقررات سختتری برای عبور عابرین پیاده از عرض قسمت سوارهرو وضع نمایند.
ماده بیست و یکم - طرز رفتار رانندگان نسبت بعابرین پیاده
۱ - با رعایت بند ۱ ماده ۷ و بند ۹ ماده ۱۱. و بند ۱ ماده ۱۳. این کنوانسیون چنانچه در قسمت سوارهرو راه برای عبور عابرین پیاده از عرض راه محلی وجود داشته باشد که دارای تابلو بوده و یا به وسیله خطکشی مشخص شده باشد.
(الف) اگر ترافیک وسایل نقلیه در آن محل با چراغ راهنما و یا توسط مامورین راهنمائی هدایت شود رانندگانی که فرمان ایست دریافت میدارند بایستینزدیک محل عبور عابر پیاده توقف نمایند و وقتیکه فرمان حرکت دریافت میدارند نبایستی مانع عبور عابرینی که طبق ماده ۲۰ این مقاولهنامه واردمحل عبور عابر پیاده شده و یا در حال عبور هستند بشوند. رانندگانی که با گردش به چپ و یا راست وارد راه دیگر میشوند و در مدخل آن راه محل عبور عابر پیاده وجود دارد بایستی با کم کردن سرعت و در صورت لزوم با توقف بعابرینی که طبق بند ۶ ماده ۲۰. این مقاولهنامه قبلاً وارد محل مزبورشده یا در حال ورود بآن میباشند تقدم عبور بدهند.
(ب) اگر ترافیک وسایط نقلیه در آن محل با چراغ راهنما و یا توسط مامورین راهنمائی هدایت نشود رانندگان بایستی با چنان سرعت کمی برانند کهبرای عابرین پیاده که در حال ورود بمحل عبور عابر پیاده و یا در حال عبور از آن میباشند خطری بوجود نیاورند و در صورت لزوم با توقف خود بعابرین پیاده اجازه عبور دهند.
۲ - رانندگانیکه تصمیم دارند در جهت موافق جهت حرکت ترافیک از وسایط نقلیه عمومی که در ایستگاه توقف نموده سبقت بگیرند بایستی از سرعت خود کاسته و یا در صورت لزوم توقف نمایند تا عابرین پیاده بتوانند به وسیله نقلیه عمومی سوار شده و یا از آن پیاده شوند.
۳ - مقررات این ماده مانع از آن نیست که کشورهای متعهد و واحدهای تابعه آنها لازم بدانند که: رانندگان وسایط نقلیه در تمام مواردیکه عابرین پیاده طبق ماده ۲۰ این کنوانسیون در حال ورود محل عبور عابر پیاده (محلی که دارای تابلو بوده و یا بهوسیله خط کشی مشخص شده باشد) و یا در حال استفاده از آن میباشند توقف نمایند. رانندگان مانع عبور عابرین که در محل تقاطع یا نزدیک به آن وارد قسمت سوارهرو شدهاند نشوند حتی اگر محل عبور دارای تابلوی عبور نبوده و یا به وسیله خطکشی هم مشخص نشده باشد.
ماده بیست و دوم - جانپناههای وسط خیابان
با رعایت ماده ۱۰. این کنوانسیون هر رانندهای میتواند از سمت چپ و یا راست جانپناه و تیر برق و یا سایر وسایلی که در وسط قسمت سوارهرو قراردارد عبور نماید مگر در موارد زیر:
(الف) وقتیکه جهت عبور از کنار جان پناه و یا تیر برق و یا سایر وسایل به وسیله علامتی مشخص شده باشد.
(ب) وقتیکه جانپناه و یا تیر برق و یا سایر وسایل در وسط یک راه دوطرفه واقع شده است که راننده بایستی از سمتی که در جهت موافق حرکتترافیک باشد عبور نماید.
ماده بیست و سوم - ایستادن و توقف
۱ - در خارج از مناطق مسکونی وسایط نقلیه و حیوانات بایستی تا آنجا که ممکن است خارج از قسمت سوارهرو راه ایستاده یا توقف نمایند و نیز به استثنای مواردی که مقررات داخلی اجازه داده نبایستی در محل عبور دوچرخه و پیادهرو و محلهای مخصوص عبور عابر پیاده توقف نمایند.
۲ - (الف) حیوانات و وسایل نقلیهایکه در قسمت سوارهرو راه ایستاده یا توقف مینمایند بایستی حتیالامکان در نزدیکی حاشیه قسمت سوارهرو راهتوقف نمایند یک راننده نبایستی وسیله نقلیه خود را در قسمت سوارهرو راه متوقف سازد مگر در سمتی که موافق حرکت ترافیک باشد.معذالک چنانچهوجود راهآهن مانع ایستادن یا توقف در جهت موافق حرکت ترافیک باشد میتوان اجازه داد که وسیله نقلیه خود را در سمت دیگر متوقف سازد. به علاوه طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آنها میتوانند:
(۱) در شرایط معینی از ممنوع نمودن ایستادن یا توقف در یکطرف و یا طرف دیگر راه خودداری نمایند مثلاً در مواردی که ایستادن در جهت موافق حرکت ترافیک به وسیله تابلوهای راهنمائی ممنوع میشود.
(۲) در راههای یکطرفه ایستادن و توقف را به جای سمتی که در جهت موافق حرکت ترافیک است در طرف دیگر و یا در هر دو طرف مجاز سازند.
(۳)ایستادن و یا توقف در وسط قست سوارهروئی که علامتگذاری شده اجازه دهند.
(ب) وسایط نقلیه غیر از دوچرخه و یا دوچرخهگازی و یا موتورسیکلت بدون اتاقک پهلو نبایستی به طور دوبله در قسمت سوارهرو راه ایست و یاتوقف نمایند مگر در مواردی که مقررات داخلی آن را مستثنی کرده باشد. ایستادن توسط وسایط نقلیه بایستی بموازات حاشیه قسمت سوارهرو راه باشد مگر آنکه وضع خیابانبندی آن منطقه نحوه دیگری را اجازه دهد.
۳ - (الف(ایستادن یا توقف وسایط نقلیه در موارد زیر ممنوع است:
(۱)محل عبور عابر پیاده محل عبور دوچرخهها و تقاطعهای هم سطح.
(۲) روی ریل خط آهن و یا خط تراموای و یا نزدیک باین قبیل خطوط که مانع حرکت تراموای و یا قطارها شود و همچنین با توجه بامکانات طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آنها که میتوانند نحوه دیگری برای پیادهروها و محل عبور دوچرخه اتخاذ نمایند.
(ب) ایستادن یا توقف وسائط نقلیه در نقاطی که ایجاد خطر مینمایند بخصوص در موارد زیر ممنوع است:
(۱) زیر پلها و داخل تونلها مگر آنکه مخصوصاً علامتگذاری شده باشد.
(۲) نزدیک به انتهای سربالائی راه و در پیچهائیکه وسائط نقلیه میخواهند با سرعت تعیین شده و با ایمنی کامل سبقت بگیرند دید کافی وجود نداشتهباشد.
(۳) در قسمت سوارهراهی کنار خطکشی طولی در موارد غیر از سربالائی و پیچ که فاصله بین وسیله نقلیه و خطکشی طولی کمتر از ۳ متر بوده وخطکشی طولی به نحوی است که عبور وسائط نقلیه از آن مجاز نمیباشد.
(ج) توقف وسائط نقلیه در قسمت سوارهرو راه بایستی در موارد زیر ممنوع شود:
(۱) در نزدیکی تقاطع هم سطح و تقاطعها و ایستگاههای اتوبوس و اتوبوس برقی و وسایل ریلی در فاصلهایکه در مقررات داخلی ذکر شده.
(۲) در جلوی مداخل گاراژها.
(۳) در نقاطیکه توقف وسیله نقلیه مانع دسترسی به وسیله نقلیه دیگری که صحیحاً توقف نموده شده و یا اینکه مانع خروج وسیله دیگری از محلتوقف بشود.
(۴) در سوارهرو وسطی راههائیکه دارای سه قسمت سوارهرو میباشند و همچنین خارج مناطق مسکونی در قسمت سوارهرو راههائیکه حق تقدم دارندو این حق تقدم با علائم راهنمائی نشان داده شده است.
(۵) در نقاطیکه توقف وسایل نقلیه مانع دید علائم و چراغهای راهنمائی بشود.
۴ - یک راننده نبایستی وسیله نقلیه و یا حیوانات خود را ترک کند مگر اینکه احتیاطات لازم برای جلوگیری از سوانح به عمل آورده و در مورد وسایلنقلیه موتوری بایستی از استفاده غیر مجازان جلوگیری نماید
۵ - توصیه میشود که در مقررات داخلی توضیحات زیر ذکر گردد:
هر گونه وسیله نقلیه موتوری به استثنای دوچرخه گازی و موتورسیکلت بدون اطاقک پهلو و نیز هر گونه یدک متصل و یا منفصل که خارج از یک منطقه مسکونی در قسمت سوارهرو راه متوقف میباشد بایستی در موارد زیر برانندگانیکه در حال نزدیک شدن باو هستند با نصب یک علامت مناسب درفاصله کافی و در بهترین نقطه راه پیش از وقت اخطار نماید:
(الف) چنانچه وسیله نقلیه هنگام شب در قسمت سوارهرو راه اوضاع و احوالی ایستاده باشد که سایر رانندگان نتوانند از چنین مانعی آگاه شوند.
(ب) اگر راننده در محلی که ایستادن ممنوع است ناچار به متوقف نمودن وسیله نقلیه خود شده باشد.
۶ - این ماده مانع از آن نیست که کشورهای متعهد و واحدهای تابعه آنها ممنوعیتهای دیگری را در مورد ایستادن و توقف وضع نمایند.
ماده بیست و چهارم - باز کردن در
باز کردن و باز گذاردن در و یا پیاده نمودن از وسایل نقلیه بدون اطمینان از اینکه خطری برای سایر استفادهکنندگان از راه بوجود آورد بایستی ممنوع شود.
ماده بیست و پنجم - شاهراهها و راههای مشابه آن
۱ - در شاهراهها و چنانچه در مقررات داخلی ذکر شده باشد در راههای خاصی که بیک شاهراه وارد و یا از آن منشعب میشود بایستی نکات زیرمراعات گردد.
(الف) استفاده از راه برای عابرین پیاده، حیوانات، دوچرخه، و چرخ گازی چنانچه جزء موتورسیکلت به حساب آمده باشد و کلیه وسایل نقلیه غیرموتوری و یا یدکهای آن و وسایل نقلیه موتوری و یدکهائیکه سرعت آنها (سرعتی که کارخانه سازنده تعیین کرده) در راه مسطح کمتر از حد تعیین شدهدر مقررات داخلی برای شاهراهها باشد بایستی ممنوع گردد.
(ب) موارد زیر بایستی برای رانندگان ممنوع گردد:
(۱) ایستادن و توقف وسایل نقلیه خارج از محلهائیکه برای این منظور علامتگذاری شده اگر وسایل نقلیهای مجبور به توقف شود راننده بایستی کوشش کند وسیله نقلیه را از قسمت سوارهور خارج نماید و اگر نتواند چنین عملی انجام دهد بایستی فوراً و در فاصله کافی سایر رانندگان را به وسیلهعلامت از وجود وسیله نقلیه در آن محل مطلع نماید.
(۲) دور زدن و بعقب راندن و عبور از روی باند جداکننده مرکزی شامل گذرگاههای عرضی که دو قسمت سوارهرو را بهم متصل میشازد.
۲ - رانندگان باید نکات زیر را در شاهراهها رعایت نمایند:
(الف) اگر از راهی که دارای خط سرعت نبوده وارد شاهراه میشوند بوسایل نقلیه داخل شاهراه تقدم عبور بدهند.
(ب) اگر دارای خط سرعت باشد از آن استفاده نموده و هنگام ورود بشاهراه بند ۱ و ۳ ماده ۱۴ این مقاولهنامه را رعایت نمایند.
۳ - رانندهایکه در حال خروج از شاهراه میباشد بایستی به موقع داخل گذرگاه مناسب برای خروج از شاهراه شده و چنانچه خط سرعت داشته باشدهر چه زودتر بآن وارد شود.
۴ - به منظور رعایت بندهای ۱ و ۲ و ۳ این ماده سایر راههائیکه برای ترافیک وسیله نقلیه موتوری در نظر گرفته شده و دارای چنین علامتی بوده و ازدسترس مستغلات و املاک اطراف راه خارج میباشند بایستی شاهراه تلقی شوند.
ماده بیست و ششم - مقررات خاص برای حرکت دستهجمعی افراد علیل
۱ - عبور وسایط نقلیه از وسط صفوف افراد نظامی و ردیفهای محصلین مدارس که توسط یک نفر راهنمائی میشوند و سایر دستجاتیکه به طوردستهجمعی حرکت میکنند ممنوع است.
۲ - اشخاص علیل که در صندلیهای مخصوص توسط خود و یا وسیله دیگران حرکت میکنند میتوانند از پیادهروها و یا حاشیه مناسب راه استفاد نمایند.
ماده بیست و هفتم - مقررات مخصوص برای دوچرخه سواران و رانندگان
چرخهای گازی موتورسیکلت
۱ - علیرغم بند ۳ ماده ۱۰ این کنوانسیون طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آنها میتوانند اجازه دهند دوچرخه سواران به تعداد ۲ و یا بیشتر پهلو به پهلو حرکت کنند.
۲ - دوچرخه سواران نبایستی بدون در دست گرفتن فرمان دوچرخه و یا حداقل یکطرف آن دوچرخه را برانند و یا اجازه دهند که توسط وسیله نقلیهدیگری کشیده شوند و نیز نبایستی اشیائی که مانع راندن آنها بشود و یا خطری برای سایر رانندگان بوجود آورد با خود حمل یا بدنبال کشیده و یا بجلو فشار دهند.
همین مقررات در مورد رانندگان چرخ گازی موتورسیکلت لازمالاجرا است. مضافاً آنکه رانندگان چرخ گازی و موتورسیکلت بایستی فرمان را نیز با هردو دست نگهدارند به استثنای هنگامی که به منظور مانور مذکور در بند ۳ ماده ۱۴ این کنوانسیون با دست علامت میدهند.
۳ - حمل مسافر توسط دوچرخهسوار و رانندگان چرخ گازی ممنوع است.
معذالک طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آنها میتوانند نسبت باین مقررات استثنائاتی قائل شوند. مثلاً حمل مسافر در مواردی که وسایل نقلیه دارای زین و یا زینهای اضافی باشند. موتورسیکلت سواران اجازه ندارند مسافر حمل کنند مگر آنکه اطاقک پهلو داشته و یا زین اضافی در عقب راننده وجودداشته باشد.
۴ - در نقاطیکه محل عبور دوچرخه وجود داشته باشد طرفهای متعاهد و یا واحدهای تابعه آنها میتوانند دوچرخهسواران را از استفاده از بقیه قسمت سواره رو ممنوع سازند. در همین شرایط چنانچه صلاح بدانند میتوانند به رانندگان چرخ گازی اجازه دهند که از راه دوچرخه رو استفاده نموده و استفادهاز بقیه سوارهرو را برای آنها ممنوع سازند.
ماده بیست و هشتم - اخطار سمعی و بصری (چراغ زدن)
۱ - از وسایل اخطار سمعی (بوق) میتوان در موارد زیر استفاده نمود:
(الف) اخطار به منظور اجتناب از یک سانحه.
(ب) در خارج مناطق مسکونی به منزله اخطار برانندهایکه در نظر است از او سبقت گرفته شود. صدائی که از وسائل اخطار سمعی (بوق) بوجود میآید نبایستی بیش از حد لازم و به طور ممتد ادامه داشته باشد.
۲ - رانندگان وسایل نقلیه موتوری میتوانند طبق بند ۵ ماده ۳۳ این کنوانسیون در ساعت شب به جای اخطار سمعی به وسیله چراغ زدن اخطار بصری دهند.در ساعات روز نیز ممکن است برای منظوریکه در بند ۱ (ب) این ماده ذکر شده از اخطار بصری در صورتی که مناسبتر باشد استفاده نمایند.
۳ - طرفهای متعاهد و یا واحدهای تابعه آنها میتوانند در مناطق مسکونی نیز استفاده از اخطار بصری را برای منظوریکه در بند ۱ (ب) این ماده ذکرشده اجازه دهند.
ماده بیست و نهم - وسایل نقلیه ریلی
۱ - در نقاطیکه راهآهن از قسمت سوارهرو راه میگذرد وسایل نقلیه بایستی هنگام نزدیک شدن تراموای و یا وسیله نقلیه ریلی هر چه زودتر از خط آهن فاصله گرفته و اجازه دهند که وسیله نقلیه ریلی عبور نماید.
۲ - طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آنها میتوانند برای وسایل نقلیه ریلی در راه و برای عبور یا سبقت گرفتن این قبیل وسایل نقلیه مقررات خاص دیگری را علاوه بر آنچه در این فصل ذکر شده در نظر بگیرند. و نیز میتوانند از قبول مقرراتیکه با مقررات بند ۷ ماده ۱۸. این کنوانسیون مغایرت داردخودداری نمایند.
ماده سی ام - بارگیری وسائط نقلیه
۱ - چنانچه برای هر یک از وسیله نقلیه حداکثر وزن مجاز تعیین شده باشد وزن بارگیری شده به وسیله نقلیه هرگز نبایستی از حداکثر وزن مجاز تجاوزنماید.
۲ - بارگیری وسائط نقلیه بایستی به ترتیبی باشد که از خطرات زیر جلوگیری به عمل آید:
(الف) ایجاد خطر برای اشخاص و یا وارد آوردن خسارت به اموال خصوصی و دولتی بخصوص از طریق کشیده شدن بار روی راه و یا افتادن بار از رویوسیله نقلیه.
(ب) مانع دید راننده شده و باعث عدم ثبات وسیله نقلیه و راندن آن شود.
ج - تولید سر و صدا و گرد و خاک و یا ایجاد هر گونه مزاحمت دیگری که میتوان از آن اجتناب نمود.
(د) پوشاندن چراغها و چراغهای ترمز و چراغهای راهنمائی و آلات منعکسکننده نور و پلاک نمره وسیله نقلیه و علامت ممیزه کشوریکه طبق اینکنوانسیون و یا مقررات داخلی وسیله نقلیه در آن کشور به ثبت رسیده و یا جلوگیری از دید علائمی که راننده بر طبق بند ۳ ماده ۱۴. و بند ۲ ماده ۱۷.این مقاولهنامه با دست میدهد.
۳ - تمام لوازم حفاظتی بار مانند کابل و زنجیر و برزنت بایستی در اطراف بار محکم کشیده و بسته شده و با توجه به خواستههای بند ۲ این ماده مورداستفاده قرار گیرد.
۴ - بارهائیکه از جلو و عقب و اطراف وسیله نقلیه تجاوز نماید و مورد توجه رانندگان سایر وسائط نقلیه قرار نگیرد بایستی برای جلب توجه دیگران به طور وضوح علامتگذاری شود. هنگام شب بایستی یک نوع چراغ سفید با یک آلت منعکسکننده نور سفید در جلو و یک چراغ قرمز با یک آلتمنعکسکننده نور قرمز رنگ در عقب برای علامتگذاری مورد استفاده گیرد. در مورد وسایل نقلیه موتوری بخصوص بایستی:
(الف)- بارهائیکه بیش از یک متر از جلو و عقب وسیله نقلیه تجاوز نماید علامتگذاری شود.
ب - بارهائیکه از اطراف وسیله نقلیه تجاوز نموده به نحویکه در قسمت جلوی وسیله نقلیه بیش از ۴۰ سانتیمتر از محل چراغهای جانبی بیرون باشدو یا در قسمت عقب بیش از ۴۰ سانتیمتر از چراغهای خطر تجاوز نموده باشد بایستی در هنگام شب اگر جلو باشد قسمت جلو اگر عقب باشد قسمتعقب علامتگذاری شود.
۵ - بند ۴ این ماده مانع از آن نیست که طرفهای متعاهد و یا واحدهای تابعه آنها تجاوز بار مذکور در بند ۴ را ممنوع و یا محدود و یا مشروط باجازهخاصی نمایند.
ماده سی و یکم - طرز رفتار هنگام سانحه
۱ - با رعایت مقررات داخلی در مورد لزوم کمک بمصدومین، هر راننده و یا استفادهکننده دیگر از راه که با سانحه ترافیک ارتباط داشته باشد بایستی:
(الف) هر چه زودتر بدون آنکه باعث خطر بیشتری برای ترافیک بشود توقف نماید.
(ب) در برقراری ایمنی ترافیک در محل سانحه کوشش نماید و اگر در سانحه کسی کشته شده و یا بسختی صدمه دیده باشد تا آنجا که بایمنی ترافیک لطمهای وارد نشود از هر گونه تغییر شرایط محل و محو اثرات که برای تعیین مسئولیت مورد استفاده قرار میگیرد خودداری نماید.
(ج) اگر هویت او توسط سایر افراد وارد در سانحه سوال شد خود را معرفی نماید.
(د) اگر در سانحه کسی کشته شده یا صدمه دیده باشد موضوع را به پلیس اطلاع داده و در محل سانحه باقی بماند و یا بمحل سانحه مراجعت نموده وتا ورود پلیس منتظر بماند مگر اینکه پلیس اجازه دهد که محل سانحه را ترک و یا بمصدوم کمک نماید و یا بخود او جراحتی وارد شده باشد که بایستی تحت معالجه قرار گیرد.
۲ - طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آنها میتوانند طبق مقررات داخلی از تحمیل مقررات بند ۱(ج) این ماده در مواردی که جراحت قابل توجهی وارد نیامده و هیچ یک از طرفین سانحه تقاضای اطلاع به پلیس را ننموده باشند خودداری نمایند.
ماده سی و دوم - کلیات در مورد روشنائی و چراغ
۱ - از لحاظ این ماده شب یعنی مدت بین غروب و طلوع و همچنین سایر مواقعیکه مثلاً به علت مه یا برف و باران شدید و یا عبور از تونل دید نامناسبی وجود داشته باشد.
۲ - در شب:
(الف) هر وسیله نقلیه موتوری به استثنای چرخ گازی و موتور سیکلت بدون اتاقک پهلو نبایستی در راه کمتر از دو چراغ سفید و یا زرد در جلو وتعدادی چراغ قرمز طبق مقررات بندهای ۲۳ و ۲۴ ضمیمه شماره ۵ که در مورد وسایل نقلیه موتوری ذکر شده شده در عقب داشته باشد. معذالکمقررات داخلی میتوانند چراغهای زرد جانبی جلو را نیز مجاور بدانند این مقررات در مورد وسایل نقلیه مرکبی که دارای یک و یا دو یدک باشند نیزلازمالاجرا میباشد یدکهائیکه در مورد آنها مقررات بند ۳۰ ضمیمه شماره ۵ این کنوانسیون اجرا میشود بایستی در قسمت جلو و چراغ سفیدی که درهمان بند گفته شده داشته باشند.
(ب) هر وسیله نقلیه و یا وسیله مرکبی که در مورد آنها مقررات (الف) این بند قابل اجرا نباشد بایستی در راه حداقل یک چراغ سفید یا زرد در جلو و یک چراغ قرمز در عقب داشته باشد. هر گاه فقط یک چراغ در جلو و یک چراغ در عقب وجود داشته باشد بایستی در خط مرکزی وسیله نقلیه و در سمتی که مخالف حرکت ترافیک است نصب شود. در مورد گاریهای دستی و یا وسایل نقلیهایکه توسط حیوانات کشیده میشود چراغ بایستی به به وسیله راننده یااسکورت که در سمت مخالف جهت حرکت ترافیک است حمل گردد.
۳ - چراغهای مشروحه در بند دو این ماده بایستی به نحوی باشد که وجود وسیله نقلیه را بوضوح به سایر استفادهکنندگان از راه اعلام دارد. چراغ جلوو عقب نبایستی با یک لامپ و یا در یک محفظه نشان داده شود مگر وقتیکه مشخصات وسیله نقلیه و بخصوص طول کم آن به نحوی باشد که احتیاجوسیله نقلیه را از لحاظ چراغ جلو و عقب در این شرایط برآورد نماید.
۴ - (الف) علیرغم مقررات بند ۲ این ماده: (۱) مقررات اشاره شده در بند مذکور در مورد وسایل نقلیهایکه در یک راه روشن در حال ایستادن و یا توقف بوده و از فاصله کافی بوضوح دیده میشوند اجرا نخواهد شد.
(۲) وسایل نقلیه خودروئی که طول آنها از ۶ متر کمتر و عرض آنها از ۲ متر تجاوز نکرده و وسیله دیگری به آن متصل نباشد میتوانند هنگام ایستادن یاتوقف در راه داخل منطقه مسکونی در طرفی که داخل قسمت سوارهرو قرار گرفته یک چراغ نصب نمایند که از جلو سفید و یا زرد و از عقب قرمز یا زردباشد.
(۳) مقررات بند ۲ (ب) این ماده در مورد دوچرخه چرخ گازی و موتورسیکلت بدون اطاقک پهلو که فاقد باطری بوده و در آخرین حد حاشیه راه واقع دریک منطقه مسکونی ایستاده و یا توقف نموده باشند اجرا نخواهد شد.
(ب) به علاوه ممکن است مقررات داخلی برای مقررات این ماده معافیتهائی در موارد زیر قائل شوند:
(۱) وسایل نقلیهایکه در محوطه خاصی دور از قسمت سوارهرو ایستاده یا توقف نموده باشند.
(۲) وسیله نقلیهایکه در خیابانهای کم تردد مناطق مسکونی ایستاده یا توقف نموده باشند.
۵ - یک وسیله نقلیه در هیچ موردی نباید چراغها و منعکسکنندههای نور قرمز یا اشیائیکه رنگ قرمز منعکس میکنند در جلو و یا چراغها و نیزمنعکس کنندههای نور زرد و سفید و یا اشیایی که رنگ سفید یا زرد را منعکس میکنند در عقب نصب نمایند. این مقررات در مورد استفاده از چراغهای سفید و یا زرد هنگام بعقب راندن و انعکاس رنگ اعداد و حروف نمره عقب وسیله نقلیه و علائم دیگری که بر طبق مقررات داخلی شرح داده شده وهمچنین در مورد زمینه پلاک نمره و یا زمینه علائم مذکور و نیز در مورد چراغهای قرمز گردان و یا چشمک زن وسایل نقلیه معینی که حق تقدم دارندلازم الاجرا نمیباشد.
۶ - طرفهای متعاهد و یا واحدهای تابعه آنها میتوانند تا حدی که خللی به ایمنی ترافیک وارد نیاید در مقررات داخلی خودشان برای مقررات این مادهمعافیتهائی در موارد زیر قائل شوند:
(الف)- گاریهای دستی و وسایط نقلیهایکه با حیوانات کشیده میشوند.
(ب) - وسایل نقلیه از نوع و یا شکل خاص و یا وسیله نقلیهایکه برای منظورهای خاص و در شرایط خاصی مورد استفاده قرار میگیرد.
۷ - این کنوانسیون بهیچوجه مانع از آن نیست که طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آنها لازم بدانند که گروههای عابر پیاده که دارای یکنفر راهنما میباشند و یا حرکتهای دسته جمعی و نیز برای رانندگان گاو، گله گاو و رمه گوسفندان و یا حیوانات بارکش و یا زین شده هنگام حرکت در طول راه درمقتضیاتی که در بند ۲ (ب) این ماده ذکر گردیده یک چراغ یا منعکسکننده نور با خود داشته باشند، چراغ یا منعکس کننده مذکور در چنین مواردی بایستی در قسمت جلو سفید و یا زرد و در قسمت عقب قرمز و یا هردو طرف برنگ زرد کهربائی باشد.
ماده سی و سوم - روشنائی
مقررات استفاده از نور چراغهای وسایط نقلیه مذکور در ضمیمه شماره ۵
۱ - وسیله نقلیهای که دارای چراغهای رانندگی (نور بالا) - چراغهای عبور)نور پائین) و یا چراغهای جانبی (چراغهای کوچک جلو و عقب) به ترتیبی که در ضمیمه شماره ۵ این کنوانسیون اشاره شده هستند طبق ماده ۳۲ این کنوانسیون زمانی که احتیاج به استفاده از حداقل یک یا دو نور سفید یا زرد درسمت جلو دارند راننده بایستی با توجه بنکات ذیل از چراغهای فوقالذکر استفاده نماید.
(الف) در مناطق مسکونی که روشنائی کافی داشته و یا در راههائیکه در خارج مناطق مسکونی به طور مداوم روشن بوده و روشنائی بحدی است کهراننده میتواند از فاصله دور به طور واضح راه را ببیند و نیز هنگام ایستادن وسایل نقلیه راننده بایستی از روشن کردن چراغهای رانندگی (نور بالا)خودداری نماید.
(ب) با توجه بمقررات داخلی در مورد استفاده از چراغهای رانندگی (نور بالا) چنانچه در ساعات روز به علت وجود مه و برف و باران شدید و یا عبوراز تونل دید مناسبی وجود نداشته باشد چراغهای رانندگی را در موارد زیر نبایستی روشن نمود مگر اینکه استفاده از آنها طوری باشد که باعث خیره شدن رانندگان طرف مقابل نگردد:
(۱) هرگاه رانندهای در حال عبور از وسایل نقلیه دیگری باشد. در اینمورد چنانچه چراغهای رانندگی (نور بالا) روشن باشند بایستی آنها را خاموش نمود و یا از نور آنها در فاصله کافی، دور از محل تلاقی، به طوری استفاده نمایند که راننده طرف مقابل بتواند براحتی و بدون خطر براه خود ادامه دهد.
(۲) - هرگاه وسیله نقلیهایکه در فاصله نزدیک در عقب وسیله نقلیه دیگری باشد میتواند طبق مقررات بند ۴ این ماده به منظور اخطار و جلب توجهبرای سبقت گرفتن، همانطوریکه در ماده ۲۸ این کنوانسیون ذکر شده است، از چراغهای رانندگی (نور بالا) استفاده نماید.
(۳) - در هر وضع دیگری که اجتناب از خیره کردن چشم سایر استفادهکنندگان از راه، راه آبی و یا راه آهن که در امتداد راه میباشند ضروری باشد.
(ج) با توجه بمقررات بند (د) زیر هر گاه استفاده از چراغهای رانندگی (نور بالا) طبق مقررات بند (الف) و (ب) فوق ممنوع باشد بایستی از چراغهای عبور (نور پائین) استفاده نمود و چنانچه نور چراغهای عبور بحدی باشد که راننده بتواند فاصله مناسبی را در جلوی خود به بیند و ضمناً رانندگان طرف مقابل بتوانند وسیله نقلیه را از فاصله کافی به بیند میتوان به جای چراغهای رانندگی از آن استفاده نمود.
(د) چراغهای جانبی بایستی با چراغهای رانندگی، چراغهای عبور یا چراغهای مه تواماً روشن باشد. هرگاه وسیله نقلیهای که در حال ایستادن و یا توقف باشد و یا در راههائی غیر از شاهراهها و راههای مذکور در بند ۴ ماده ۳۵ حرکت کند و شرایط روشنائی راه طوری باشد که تا فاصله دور بخوبی دیده شود و سایر رانندگان نیز بتوانند وسیله نقلیه را از فاصله کافی به بینند میتوان از چراغهای جانبی به تنهایی استفاده نمود.
۲ - وسیله نقلیهایکه دارای چراغهای مه مذکور در متمم شماره ۵ این کنوانسیون باشد بایستی از آن فقط در مواقع مه یا برف یا باران شدید استفاده نماید. علیرغم مقررات بند ۱ (ج) این ماده بایستی در چنین مواقع به جای چراغهای عبور از چراغهای مه استفاده نمود. در این قبیل موارد ممکن استمقررات داخلی استفاده از چراغهای مه و چراغهای عبور را تواماً اجازه دهند.
۳ - علیرغم مقررات بند ۲ این ماده مقررات داخلی میتوانند استفاده از چراغهای مه را در راههای پیچاپیچ و کم عرض حتی در مواقعیکه مه و یا برف و باران شدید هم وجود ندارد اجازه دهند.
۴ - در این کنوانسیون هیچ چیز مانع از آن نیست که مقررات داخلی استفاده از چراغهای عبور را در مناطق مسکونی اجباری نماید.
۵ - اخطار نوری (بصری) اشاره شده در بند ۲ ماده ۲۸ عبارتست از روشن کردن چراغهای عبور و چراغهای رانندگی به طور متناوب یکی پس از دیگری در فاصلههای کوتاه و یا روشن کردن چراغهای عبور چراغهای رانندگی به طور متناوب یکی پس از دیگری در فاصلههای کوتاه.
ماده سی و چهارم - استثنائات
۱ - هرگاه یک وسیله امدادی (آمبولانس، آتشنشانی و غیره) با وسایل سمعی (آژیر) و یا بصری (چراغ قرمز گردان و یا فلاش) نزدیک شدن خود رااخطار نماید سایر رانندگان در راه بایستی برای عبور آن فضای کافی باقی گذارده و در صورت لزوم توقف نمایند.
۲ - مقررات داخلی میتواند رانندگان وسائط نقلیه امدادی را هنگام حرکت و استفاده از وسایل اخطار مخصوص بخود و مشروط بر اینکه خطری برای سایر استفادهکنندگان از راه بوجود نیاورند از اجرای تمام و یا قسمتی از مقررات فصل ۲ به استثنای مقررات بند ۲ ماده ۶ معاف دارند.
۳ - مقررات داخلی میتوانند تعیین کنند افرادیکه در ساختن تعمیر و یا نگهداری راه کار میکنند و رانندگان وسایل نقلیه مربوطه هنگام کار مشروط به اینکه احتیاطات لازم بهعمل آورند تا چه حد از اجرای مقررات فصل ۲ این کنوانسیون آزاد باشند.
۴ - به منظور سبقت با عبور از وسایل نقلیه مذکور در بند ۳ این ماده که در راه مشغول به کار هستند رانندگان سایر وسایل نقلیه میتوانند به شرط آنکهاحتیاطات لازم به عمل آورده باشند مواد ۱۱ و ۱۲ این کنوانسیون را رعایت ننمایند.
فصل سوم - شرایط پذیرفتن وسایل نقلیه موتوری و یدک در عبور و مرور بینالمللی
ماده سی و پنجم - ثبت وسایل نقلیه
۱ - (الف) به منظور داشتن حق استفاده از مزایای این کنوانسیون وسایل نقلیه موتوری و یدکهای متصل بآنها به استثنای یدک سبک توسط یکی ازطرفهای متعاهد و یا واحدهای تابعه آنها به ثبت رسیده و راننده وسیله نقلیه موتوری گواهی ثبت آن را با توجه به اینکه مدت اعتبار آن منقضی نشدهباشد همراه داشته باشد. این گواهی توسط یکی از مقامات صلاحیتدار طرفهای متعاهد و یا واحدهای تابعه آنها یا توسط انجمنی که از طرف جانب طرف متعاهد و یا واحدهای تابعه آن دارای اختیار بوده و صادر میگردد و بایستی حداقل دارای خصوصیات زیر باشد:
- شماره ردیف که بآن شماره ثبت هم گفته میشود و ارقام ترکیبی آن بایستی طبق متمم شماره۳ این کنوانسیون باشد.
- تاریخ اولین ثبت وسیله نقلیه.
- نام کامل و آدرس دارنده گواهینامه در کشور ثبتکننده وسیله نقلیه.
- نام و مارک تجارتی سازنده وسیله نقلیه
-شماره ردیف شاسی (شماره ساخت کارخانه و یا شماره ردیف).
- حداکثر وزن مجاز بارگیری در مورد وسایل نقلیه باری.
- مدت اعتبار گواهینامه چنانچه غیر محدود نباشد.
خصوصیاتیکه در گواهینامه ثبت میشود بایستی یا به حروف لاتین و یا انگلیسی خطی بوده و یا بآن فرم تکرار شده باشد.
(ب) به هر حال طرفهای متعاهد و یا واحدهای تابعه آنها میتوانند تصمیم بگیرند که به عوض اولین تاریخ ثبت، سال ساخت وسیله نقلیه در گواهینامهصادره در قلمرو آنها وارد گردد.
۲ - علیرغم مقررات بند ۱ این ماده، وسایل نقلیه مفصلی که از هم جدا نشده باشند در ترافیک بینالمللی حق استفاده از مزایای این کنوانسیون راخواهند داشت حتی اگر وسیله نقلیه موتوری و نیم تریلر متصل بآن تواماً دارای یک ثبت و یک گواهی ثبت باشند.
۳ - این کنوانسیون بهیچوجه مانع از آن نیست که طرفهای متعاهد و یا واحدهای تابعه آنها در ترافیک بینالمللی از کسیکه وسیله نقلیهای در اختیارداشته و به نام او به ثبت نرسیده باشد مدرکی بخواهند حاکی از اینکه اجازه دارد وسیله نقلیه را در اختیار داشته باشد.
۴ - توصیه میشود که طرفهای متعاهد، چنانچه قبلاً اقدامی نکرده باشند سازمانی تاسیس نمایند تا در سطح کشور یا ناحیه مسئول نگاهداری سوابقوسایل نقلیهایکه به سرویس گذارده میشوند بوده و نیز خصوصیات ثبت شده در گواهی کلیه وسایل نقلیه را به طور متمرکز نگهداری نمایند.
ماده سی و ششم - شماره ثبت
۱ - هر وسیله نقلیه موتوری بایستی در ترافیک بینالمللی شماره ثبت خود را در جلو و عقب نصب نماید در هر حال موتورسیکلتها بایستی شماره رافقط در عقب نصب نمایند.
۲ - هر یدکی که ثبت شده بایستی در ترافیک بینالمللی شماره ثبت خود را در عقب نصب نماید هر گاه یک وسیله نقلیه موتوری دارای یک و یا چندیدک باشد یدک واحد و یا آخرین یدک را در صورتی که به ثبت نرسیده باشد بایستی شماره ثبت وسیله نقلیهای را که یدک را بدنبال دارد داشته باشد.
۳ - ترکیبات شماره ثبت اشاره شده در این ماده و نحوه نصب آن بایستی بر طبق مقررات متمم شماره ۲ این کنوانسیون باشد.
ماده سی و هفتم - علامت ممیزه کشور ثبتکننده وسیله نقلیه
۱ - هر وسیله نقلیه موتوری بایستی در ترافیک بینالمللی علاوه بر شماره ثبت علامت ممیزه کشور ثبت کننده را نیز در عقب وسیله نقلیه نصب نماید.
۲ - هر یدک که به یک وسیله نقلیه موتوری متصل بوده و طبق ماده ۳۶ این کنوانسیون احتیاج به نصب شماره ثبت در عقب داشته باشد بایستی علاوهبر شماره ثبت علامت ممیزه کشور ثبتکننده را نیز نصب نماید حتی چنانچه یدک در کشوری غیر از کشور ثبتکننده وسیله نقلیه موتوری به ثبترسیده باشد بایستی مقررات این بند را اجراء نماید. اگر یدک به ثبت نرسیده باشد بایستی علامت ممیزه کشوری که وسیله نقلیه موتوری را به ثبترسانیده در عقب نصب نماید مگر وقتیکه یدک در کشور مذکور مسافرت کند.
۳ - جزئیات علامت ممیزه مذکور در این ماده و نحوه نصب آن بایستی بر طبق مفاد متمم شماره ۲ این کنوانسیون باشد.
ماده سی و هشتم - علامت شناسائی
کلیه وسایل نقلیه موتوری و یدکها در ترافیک بینالمللی دارای علامت شناسائی مشروحه در ضمیمه ۴ این کنوانسیون باشد.
ماده سی و نهم - احتیاجات فنی
کلیه وسایل نقلیه موتوری و یدکها و وسایل نقلیه مرکب بایستی در ترافیک بینالمللی مفاد متمم شماره ۵ این کنوانسیون را رعایت کرده و از لحاظ کار درشرایط مناسبی باشند.
ماده چهلم - مقررات ترانزیت
از تاریخ اجرای این کنوانسیون بر طبق بند ۱ ماده ۴۷ کلیه یدکها با هر ظرفیتی که داشته باشند حق استفاده از مزایای این کنوانسیون را در ترافیک بینالمللی تا ده سال خواهند داشت حتی اگر به ثبت هم نرسیده باشد.
فصل چهارم - رانندگان وسایل نقلیه موتوری
ماده چهل و یکم - مدت اعتبار گواهینامههای رانندگی
۱ - گواهینامههای رانندگی به شرح زیر مورد قبول طرفهای متعاهد خواهد بود:
(الف) هر گواهینامه داخلی که بزبان ملی و یا یکی از زبانهای ملی طرفهای متعاهد صادر شده و اگر به چنین زبانی تنظیم نشده ترجمه گواهی شده آن را ضمیمه داشته باشد.
(ب) هر گواهینامه داخلی که بر طبق مفاد متمم شماره ۶ این کنوانسیون صادر شده باشد.
(ج) هر گواهینامه بینالمللی که بر طبق مفاد متمم شماره ۷ این کنوانسیون صادر شده و در قلمرو دولت صادرکننده برای راندن وسیله نقلیه مذکور درگواهینامه معتبر باشد، مشروط بر اینکه مدت اعتبار گواهینامه منقضی نشده و نیز توسط یکی از طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آن و یا سازمانی که ازطرف چنین طرف متعاهدی دارای اختیار بوده صادر گردیده باشد. مقررات این بند در مورد گواهینامههای آموزشی رانندگی به کار نخواهد رفت.
۲ - علی رغم مفاد قبلی این ماده:
(الف) - هر گاه اعتبار گواهینامه رانندگی به موجب ظهرنویسی آن موکول باین باشد که دارنده آن بایستی وسایلمخصوصی)مثلاً عینک) داشته و یا وسیله نقلیه به علت عدم توانائی راننده بایستی مجهز به تجهیزات خاصی باشد، گواهینامه بدون رعایت شرایط مذکور معتبر نخواهد بود.
(ب) طرفهای متعاهد میتوانند گواهینامه رانندگی اشخاصی را که کمتر از ۱۸ سال داشته باشند در قلمرو کشورشان معتبر ندانند.
(ج) طرفهای متعاهد میتوانند گواهینامههای رانندگی افراد کمتر از ۲۱ سال را برای رانندگی وسایل نقلیه موتوری و یا وسایل نقلیه مرکب و یا وسایل نقلیه طبقات E,D ,C مذکور در متممهای شماره ۶ و ۷ این کنوانسیون را، در قلمرو کشورشان معتبر ندانند.
۳ - طرفهای متعاهد تعهد مینمایند که گواهینامههای رانندگی داخلی و بینالمللی مذکور در بند ۱ (الف) و (ب) و (ج) این ماده را بدون اطمینان ازتوانائی و سلامتی جسمانی راننده صادر نخواهند نمود.
۴ - به منظور اجرای بند ۱ و قسمت ج بند ۲ این ماده:
(الف) یک وسیله نقلیه موتوری طبقه (B) مذکور در متممهای شماره ۶ و ۷ این کنوانسیون را میتوان به یک یدک سبک متصل نمود. همچنین ممکناست وسیله نقلیه مذکور را به یک یدکی که حداکثر وزن مجاز آن ۷۵۰ کیلوگرم بیشتر بوده از وزن بدون بار وسیله نقلیه موتوری تجاوز ننماید متصلنموده و این فقط در موردی است که حداکثر وزن مجاز وسیله نقلیه مرکب در حال اتصال از ۳۵۰۰ کیلوگرم تجاوز ننماید.
(ب) - یک وسیله نقلیه طبقه (C) و (D) مذکور در متممهای شماره ۶ و ۷ این کنوانسیون را میتوان بیک یدک سبک متصل نموده بدون اینکه وسیله نقلیه مرکبی که درنتیجه اتصال این دو حاصل شده از طبقات (C) و (D) خارج شده باشد.
۵ - گواهینامه بینالمللی بایستی برای کسانی که دارای گواهینامه داخلی بوده صادر و برای صدور آن حداقل شرایط مذکور در این کنوانسیون رعایتگردد.
شماره گواهینامه داخلی بایستی در گواهینامه بینالمللی ذکر گردیده و گواهینامه بینالمللی پس از انقضای مدت گواهینامه داخلی مربوطه معتبر نخواهدبود.
۶ - مقررات این ماده طرفهای متعاهد را ملزم نمیسازد که:
(الف) اعتبار گواهینامههای بینالمللی و یا داخلی صادره در سرزمین طرف متعاهد دیگر را برای افرادیکه مسکن عادی آنها در تاریخ صدور گواهینامه در قلمرو کشورشان بوده و یا پس از صدور گواهینامه بآن کشور منتقل شده بپذیرند.
(ب) و یا گواهینامههای صادره برای افرادی که مسکن عادی آنها در تاریخ صدور در کشور صادرکننده نبوده و یا پس از صدور مسکن عادی آنها به کشوردیگری منتقل شده باشد بپذیرند.
ماده چهل و دوم - تعلیق اعتبار گواهینامه رانندگی
۱ - طرفهای متعاهد و یا واحدهای تابعه آنها میتوانند از رانندهایکه مقررات راهنمائی را در قلمرو کشورشان نقض نموده و مسئول شناخته شده و به موجب مقررات داخلی بایستی گواهینامه او ضبط گردد حق استفاده از گواهینامه رانندگی بینالمللی و یا داخلی را از او سلب نمایند در چنین موردیمقامات صلاحیتدار طرف متعاهد، و یا واحدهای تابعه آنها که حق استفاده از گواهینامه را سلب میکنند میتوانند:
(الف) گواهینامه را ضبط و تا انقضای مدتیکه حق استفاده از آن سلب شده و یا تا مادامیکه دارنده گواهینامه قلمرو آن کشور را ترک کند (هرکدام زودترباشد) نگهداری نمایند.
(ب) این مراتب را بمقام صادرکننده گواهینامه و یا مقامی که از طرف آن گواهینامه صادر شده ابلاغ نمایند.
(ج) و در مورد گواهینامههای بینالمللی در حل مخصوصی که برای این منظور در گواهینامه پیشبینی شده ثبت نمایند که گواهینامه مزبور بیش از ایندر قلمرو کشورشان معتبر نخواهد بود.
(د) هرگاه اقدامات مذکور در بند (الف) فوق را معمول ندارند ابلاغ اشاره شده در بند (ب) فوق را تکمیل و از مقام صادرکننده و یا مقامی که گواهینامه ازطرف او صادر شده تقاضا نماید که تصمیم متخذه در مورد راننده را باو ابلاغ نمایند.
۲ - طرفهای متعاهد باید کوشش کنند بر طبق اقدام مذکور در قسمت د بند ۱ این ماده تصمیمات متخذه را به شخصی ذیربط ابلاغ نمایند.
۳ - این کنوانسیون بهیچوجه مانع از این نیست که طرفهای متعاهد و واحدهای تابعه آنها از رانندگی کسیکه دارای گواهینامه بینالمللی و یا داخلیبوده ممانعت به عمل آورد مشروط بر اینکه ثابت شده باشد که راننده قادر برانندگی بدون خطر نمDFاشد و یا حق رانندگی در کشوریکه مسکن عادیاوست از او سلب شده باشد.
ماده چهل و سوم - مقررات انتقالی
از تاریخ اجرای این کنوانسیون بر طبق بند ۱ ماده ۴۷ تا پنجسال چنانچه گواهینامه بینالمللی مطابق مقررات کنوانسیون عبور و مرور جاده مورخ ۱۹سپتامبر ۱۹۴۹ ژنو صادر شده باشد از نقطه نظر مواد ۴۱ و ۴۲ این کنوانسیون مانند گواهینامههای بینالمللی مذکور در این کنوانسیون میباشد.
فصل پنجم - شرایط پذیرفتن دوچرخه و چرخ موتوری در عبور و مرور بینالمللی
ماده چهل و چهارم
۱ - دوچرخههای بدون موتور در عبور و مرور بینالمللی:
(الف) مجهز به ترمز مناسبی باشد.
(ب) دارای زنگی باشد که از فاصله کافی شنیده شود و وسیله اخباری دیگر نداشته باشد.
(ج) یک رفلکتور قرمز و یک چراغ قرمز در عقب و یک چراغ سفید و یا زرد بطرف جلو داشته باشد.
۲ - در قلمرو طرفهای متعاهدی که طبق بند ۲ ماده ۵۴ این کنوانسیون دوچرخه گازی را مانند موتورسیکلت اعلام نداشتهاند دوچرخه گازی بایستی:
(الف) دارای دو ترمز مستقل باشد.
(ب) به یک زنگ و یا وسیله اخباری دیگر مجهز باشد که از فاصله دور شنیده شود.
(ج) به خفهکن مناسب برای اگزوست مجهز باشد.
(د) یک چراغ سفید و یا زرد به طرف جلو و یک چراغ قرمز و یک رفلکتور قرمز بطرف عقب داشته باشد.
(ه) علامت شناسائی مذکور در متمم شماره ۴ این کنوانسیون را داشته باشد.
۳ - سرزمین طرفهای متعاهد که طبق بند ۲ ماده ۵۴ این کنوانسیون دوچرخه گازی را مانند موتورسیکلت اعلام داشتهاند شرایط پذیرفتن دوچرخه درترافیک بینالمللی همانست که برای موتورسیکلت در متمم شماره ۵ این کنوانسیون ذکر شده.
فصل ششم - مقررات نهایی
ماده چهل و پنجم
۱ - کنوانسیون حاضر تا تاریخ ۳۱ دسامبر ۱۹۶۹ در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک برای امضای تمام اعضای سازمان ملل و یا اعضای سازمانهای تخصیصی وابسته به آن و آژانس بینالمللی انرژی اتمی و طرفهای اساسنامه دیوان بینالمللی دادگستری، و یا هر دولت دیگری که توسط مجمععمومی سازمان ملل برای عضویت در این کنوانسیون دعوت شده مفتوح خواهد بود.
۲ - کنوانسیون حاضر به تصویب خواهد رسید و اسناد تصویب نزد دبیر کل سازمان سپرده خواهد شد.
۳ - کنوانسیون حاضر برای الحاق دولی که در بند ۱ این ماده اشاره شده مفتوح خواهد ماند، و اسناد الحاق بدبیر کل سازمان ملل تسلیم خواهد شد.
۴ - هنگام تسلیم اسناد تصویب کنوانسیون حاضر و یا الحاق به آن هر دولتی باید علامت ممیزه خود را که طبق شماره ۳ این کنوانسیون وسائط نقلیه ثبتشده توسط آن دولت بایستی در ترافیک بینالمللی نصب نماید بدبیر کل سازمان ملل ابلاغ نمایند. با ابلاغ ثانوی بدبیر کل سازمان ملل هر دولتی میتواند علامت ممیزه قبلی خود را تغییر دهد.
ماده چهل و ششم
۱ - هر دولتی میتواند هنگام امضا و یا تصویب این کنوانسیون و یا الحاق به آن و یا متعاقباً از طریق ابلاغ بدبیر کل سازمان ملل اعلام دارد که این کنوانسیون در تمام سرزمینها و یا سرزمینی که آن دولت مسئول روابط بینالمللی آن باشد لازم الاجراء خواهد بود. این کنوانسیون در سرزمین و یا سرزمینهای مذکور در ابلاغ ۳۰ روز پس از وصول ابلاغ توسط دبیر کل سازمان ملل و یا در تاریخی که این کنوانسیون به تصویب میرسد، هرکدام موخر باشد، برای دولتی که ابلاغ را ارسال داشته لازمالاجرا خواهد شد.
۲ - هر دولتی که طبق بند ۱ این ماده اعلامیهای صادر نموده باشد میتواند متعاقباً با ارسال ابلاغ بدبیر کل سازمان ملل اعلام دارد که اجرای این کنوانسیون بایستی در سرزمین مذکور در ابلاغ متوقف شود. در مورد چنین کشوری اجرای کنوانسیون یک سال پس از تاریخ وصول ابلاغ توسط دبیر کل سازمان ملل متوقف خواهد شد.
۳ - هر دولتی که طبق بند ۱ این ماده رفتار کرده باشد بایستی علامت و یا علائم ممیزه خود را برای نصب (طبق شماره ۳ این کنوانسیون) روی وسایل نقلیه ثبت شده در کشورش بدبیر کل سازمان ملل ابلاغ نماید. با ابلاغ مجدد بدبیر کل سازمان ملل میتوان علامت و یا علائم ممیزه قبلی را تغییر داد.
ماده چهل و هفتم
۱ - کنوانسیون حاضر ۱۲ ماه پس از تاریخ تودیع پانزدهمین سند تصویب و یا الحاق لازمالاجراء خواهد بود.
۲ - این کنوانسیون برای هر دولتی که آن را تصویب نموده و یا به آن ملحق شود ۱۲ ماه پس از تاریخ تودیع پانزدهمین سند تصویب و یا الحاقلازمالاجرا خواهد بود.
ماده چهل و هشتم
کنوانسیون حاضر به محض لازمالاجرا شدن در روابط بین طرفهای متعاهد کنوانسیون بینالمللی «ترافیک موتوری و ترافیک راه را که در ۲۴ آوریل۱۹۲۶ در پاریس بامضا رسیده و کنوانسیون مقررات ترافیک وسایل نقلیه بین کشورهای آمریکائی را که در پانزدهم دسامبر ۱۹۴۳ برای امضا درواشنگتن مفتوح بوده و همچنین کنوانسیون ترافیک راه را که در ۱۹ سپتامبر ۱۹۴۹ در ژنو برای امضا مفتوح است لغو کرده و جایگزین آنها میشود.
ماده چهل و نهم
۱ - ظرف یک سال از تاریخ لازمالاجرا شدن کنوانسیون حاضر طرفهای متعاهد میتوانند اصلاح یا اصلاحاتی را پیشنهاد نمایند. متن اصلاحاتپیشنهادی بایستی همراه نامه مشروحی برای دبیر کل سازمان ملل که وظیفه دارد آن را به تمام طرفهای متعاهد ابلاغ نماید ارسال گردد. طرفهای متعاهد ظرف دوازده ماه از تاریخ ابلاغ بایستی بدبیر کل سازمان اطلاع دهند که: (الف) یا اصلاحیه را قبول نمود (ب) یا اصلاحیه را رد کرده (ج) و یاتقاضای تشکیل کنفرانس برای رسیدگی باصلاحیه را دارند. دبیر کل سازمان ملل متن اصلاحات پیشنهادی را نیز برای سایر دولتهای موضوع بند ۱ ماده۵۴ این کنوانسیون ارسال خواهد داشت.
۲ - (الف) چنانچه نسبت به هر یک از اصلاحات پیشنهادی که بر طبق بند فوقالذکر ابلاغ میشود ظرف دوازده ماه مهلت مقرر کمتر ازیک سوم طرفهای متعاهد آن را رد کرده و یا تقاضای تشکیل کنفرانس نموده باشند آن اصلاحیه قبول شده تلقی میشود. دبیر کل سازمان ملل بایستی رد قبول ویا تشکیل کنفرانس در مورد هر یک از اصلاحات پیشنهادی را بطرفهای متعاهد اطلاع دهد، اگر مجموع تقاضای تشکیل کنفرانس و یا رد اصلاحات پیشنهادی که ظرف دوازده ماه مقرر واصل میگردد کمتر ازیک سوم تعداد طرفهای متعاهد باشد دبیر کل سازمان ملل به تمام کشورهای عضو اعلامخواهد نمود که آن اصلاحیه شش ماه پس از انقضای دوازده ماه اشاره شده در بند ۱ این ماده برای تمام طرفهای متعاهد به استثنای آنهائیکه ظرفمدت مقرر آن را رد کرده و یا تقاضای تشکیل کنفرانس نمودهاند لازمالاجرا خواهد بود.
(ب) هر یک از طرفهای متعاهد که ظرف ۱۲ ماه مقرر اصلاحیه پیشنهادی را رد کرده و یا تقاضای تشکیل کنفرانس برای رسیدگی بآن نموده باشد میتواند پس از انقضای مدت ۱۲ ماه مورد بحث در هر زمانی که بخواهد اصلاحیه را قبول نموده و قبولی خود را بدبیر کل سازمان ملل اطلاع دهد ودبیر کل سازمان ملل این قبولی را به سایر طرفهای متعاهد ابلاغ خواهد نمود اصلاحیه در مورد طرفهائی که قبولی خود را به ترتیب مذکور اطلاعدادهاند شش ماه پس از وصول اطلاع توسط دبیر کل سازمان ملل لازمالاجرا خواهد بود.
۳ - اگر هر یک از اصلاحات پیشنهادی به ترتیبی که در بند ۲ این ماده گفته شده مورد قبول واقع نگردد و اگر ظرف مدت دوازده ماه مذکور در بند ۱ اینماده کمتر از نصف تعداد طرفهای متعاهد آن را رد کرده باشند و حداقل یک سوم از طرفهای متعاهد مشروط براینکه تعداد آنها ده کمتر نباشد اصلاحیه راقبول نموده و یا تقاضای تشکیل کنفرانس کرده باشند دبیر کل سازمان بایستی به منظور رسیدگی به اصلاحیه پیشنهادی یا هر پیشنهاد دیگری که ممکناست بر طبق بند ۴ این ماده باو تسلیم شده باشد کنفرانس را تشکیل دهد.
۴ - اگر کنفرانسی طبق بند ۳ این ماده تشکیل شود دبیر کل سازمان ملل کلیه دولتهای مذکور در بند ۱ ماده ۴۵ این کنوانسیون را برای شرکت درکنفرانس دعوت کرده و از آنها تقاضا خواهد کرد چنانچه علاوه بر اصلاحیه پیشنهادی پیشنهاد دیگری داشته و مایل باشند در کنفرانس مطرح گردد ظرف حداقل شش ماه قبل از تاریخ گشایش کنفرانس باو تسلیم دارند تا بتوانند این قبیل پیشنهادات را حداقل سه ماه قبل از گشایش کنفرانس برای دولتهای دعوت شده ارسال دارد.
۵ - (الف) هر یک از اصلاحات پیشنهادی چنانچه مورد قبول اکثریتی برابر دو سوم دولتهای شرکت کننده در کنفرانس باشد قبول تلقی میشود مشروط بر اینکه اکثریت مذکور حداقل شامل دو سوم طرفهای متعاهد در کنفرانس شرکت نمودهاند باشد. دبیر کل سازمان ملل اصلاحیه قبول شده رابکلیه طرفهای متعاهد ابلاغ مینماید و ۱۲ ماه پس از ابلاغ برای کلیه طرفهای متعاهد لازمالاجرا خواهد بود مگر آنهائیکه ظرف این مدت نظرخود را مبنی بر رد اصلاحیه بدبیر کل سازمان ابلاغ نموده باشند.
(ب) هر یک از طرفهای متعاهد که اصلاحیه را ظرف ۱۲ ماه مقرر رد کرده باشد میتواند در هر زمانی که مایل باشد آن را قبول نموده و قبولی خود رابدبیر کل سازمان ملل اطلاع دهد و دبیر کل بایستی مراتب را بکلیه طرفهای متعاهد ابلاغ نماید. اصلاحیه پیشنهادی در مورد طرف متعاهدی کهقبولی خود را به ترتیب مذکور اطلاع داده شش ماه پس از وصول اطلاع توسط دبیر کل سازمان و یا در انقضای مدت ۱۲ ماه اشاره شده هر کدام موخرباشد لازمالاجرا خواهد بود.
۶ - اگر اصلاحیه پیشنهادی به ترتیب مذکور در بند ۲ این ماده قبول نشود و اگر شرایط مذکور در بند ۳ این ماده برای تشکیل کنفرانس تحقق نیابد اصلاحیه پیشنهادی مردود شناخته خواهد شد.
ماده پنجاهم
هر یک از طرفهای متعاهد میتواند این کنوانسیون را با ابلاغ کتبی به عنوان دبیر کل سازمان ملل لغو نماید و این لغو یک سال از تاریخ وصول ابلاغتوسط دبیر کل سازمان ملل نافذ خواهد بود.
ماده پنجاه و یکم
هر گاه تعداد طرفهای متعاهد در دوازده ماه متوالی کمتر از پنج کشور باشد اجرای این کنوانسیون متوقف خواهد شد.
ماده پنجاه و دوم
هرگاه اختلاف ناشی از تفسیر، اجرای مفاد این کنوانسیون بین دو و یا چند طرف متعاهد را که با مذاکره و یا از طرف دیگری فیصله نیافته باشد میتوان بتقاضای یکی از طرفین برای اخذ تصمیم به دیوان بینالمللی دادگستری ارجاع نمود.
ماده پنجاه و سوم
مفاد این کنوانسیون مانع از آن نخواهد بود که طرفهای متعاهد برای امنیت داخلی و یا خارجی خود چنانچه لازم بدانند اقداماتی تا حدود ضرورت وبرابر با مقررات منشور ملل متحد معمول دارند.
ماده پنجاه و چهارم
۱ - هر دولتی هنگام امضا یا تودیع اسناد تصویب این کنوانسیون و یا الحاق به آن میتواند اعلام دارد که مقید بقبول ماده ۵۲ آن نمیباشد. سایرطرفهای متعاهد در مورد طرف متعاهدیکه چنین اعلامی نموده مقید بقبول ماده ۵۲ نخواهد بود.
۲ - هر دولتی هنگام تودیع اسناد تصویب این کنوانسیون و یا الحاق بآن میتواند با ارسال ابلاغی به عنوان دبیر کل سازمان ملل اعلام دارد که از نظراین کنوانسیون دوچرخه گازی را مانند موتورسیکلت به حساب میآورد با ارسال ابلاغ مجدد به عنوان دبیر کل سازمان ملل هر دولتی میتواند در هرزمانی که بخواهد اعلام خود را پس بگیرد. (ماده ۱ سند ژ).
۳ - اعلامیه مذکور در بند ۲ این ماده شش ماه پس از وصول توسط دبیر کل سازمان ملل و یا در تاریخی که این کنوانسیون برای کشور صادرکنندهاعلامیه لازمالاجرا میشود (هرکدام موخر باشد) قابل اجرا خواهد بود.
۴ - اگر در علامت ممیزهایکه طبق بند ۴ ماده ۴۵ و بند ۳ ماده ۴۶ این کنوانسیون تغییراتی داده شود تغییرات مزبور پس از سه ماه از تاریخ وصول ابلاغتوسط دبیر کل سازمان ملل معتبر خواهد شد.
۵ - علاوه بر استثنائیکه در بند ۱ این ماده ذکر شده استثنائات دیگری نسبت باین کنوانسیون و متممهای آن اجازه داده خواهد شد. مشروط بر اینکه کتباً اعلام گردیده باشد و اگر قبل از تودیع اسناد تصویب این کنوانسیون یا الحاق به آن در نظر گرفته شده بایستی در مدارک اشاره شده تایید گردد.
دبیرکل سازمان ملل بایستی این استثنائات را به تمام دولتهای ذکر شده در بند ۱ ماده ۴۵ این کنوانسیون اطلاع دهد.
۶ - هر طرف متعاهدی که استثنائی را کتباً تنظیم کرده و یا اعلامیه مذکور در بندهای ۱ و ۴ این ماده را تهیه و ارسال داشته باشد میتواند هر زمانی که بخواهد با ارسال ابلاغ مجدد به عنوان دبیر کل سازمان ملل آن را پس بگیرد.
۷ - استثنائیکه طبق بند ۵ این ماده ابلاغ شده باشد:
(الف) مقررات این کنوانسیون را تا آنجا که باستثناء ارتباط دارد برای طرف متعاهدی که استثناء قائل شده اصلاح مینماید.
(ب) مقررات این کنوانسیون را تا آنجا که باستثناء ارتباط دارد برای سایر طرفهای متعاهد در روابطشان با طرف متعاهدی که استثناء قائل شده اصلاح مینماید.
ماده پنجاه و پنجم
علاوه بر اعلامیهها ابلاغیهها و مکاتبات مذکور در موارد ۴۹ و ۵۴ این کنوانسیون دبیر کل سازمان ملل بایستی موارد زیر را نیز به تمام دولتهای اشاره شده در بند ۱ ماده ۴۵ ابلاغ نماید.
(الف) امضا و تصویب و الحاقهای مذکور در ماده ۴۵
(ب) ابلاغیهها و اعلامیههای مذکور در بند ۴ ماده ۴۵ و ماده ۴۶
ج - تاریخ لازمالاجرا شدن این کنوانسیون طبق ماده ۴۷.
(د) تاریخ لازمالاجرا شدن اصلاحات انجام یافته بند ۲ و ۵ ماده ۴۹.
(ه) اعلامیههای الغاء مذکور در ماده ۵۰
(و) فسخ این کنوانسیون طبق ماده ۵۱
ماده پنجاه و ششم
اصل این کنوانسیون که بزبانهای چینی، انگلیس، فرانسه، روسی و اسپانیائی در یک نسخه تهیه شده و متساویاً معتبر میباشند نزد دبیر کل سازمان ملل تودیع شده و دبیر کل نسخ گواهی شده را برای تمام دولتهائی که در بند ۱ ماده ۴۵ ذکر شده ارسال خواهد داشت.
بنابراین نمایندگان مختاری که ازدولت متبوع خود دارای اختیار تام بودند این کنوانسیون را امضا نمودند.
وین هشتم نوامبر هزار و نهصد و شصت و هشت.
ضمیمه شماره یک
استثنائات وارده به قبول وسائط نقلیه موتوری و یدکها در ترافیک بینالمللی
۱ - طرفهای متعاهد میتوانند وسایل نقلیه موتوریو یدکها و یا وسایل نقلیه مرکبی را که طول سراسری آنها و یا وزن هر محور و یا ابعادشان از حدود تعیین شده در مقررات داخلی برای وسایل نقلیه ثبتشده در کشورشان تجاوز نموده باشد در قلمرو خود در ترافیک بینالمللی نپذیرند.
طرفهای متعاهدی که در قلمرو کشورشان ترافیک بینالمللی سنگینی وجود دارد بایستی کوشش نمایند تحت موافقتنامههای منطقهای راههای اصلی را، به استثنای راههای فرعی، همیشه مفتوح نگهداشته و وسایل نقلیه و یا وسایل نقلیه مرکبی را که وزن و ابعاد آنها از حدود معین در موافقتنامههایمورد اشاره تجاوز نکرده باشد، در راههای مذکور در ترافیک بینالمللی بپذیرند.
۲ - از نظر بند ۱ این متمم برآمدگیهای جانبی مشروحه زیر نبایستی تجاوز از حداکثر عرض مجاز بشمار آید.
(الف) برجستگیهای نزدیک نقطه تماس لاستیکها با زمین و اتصالیهای فشارسنج آنها.
(ب) وسایل ضد لغزش نصب شده روی چرخها.
(ج) آیینههای رانندگی که طوری طرح ریزی شده که با فشار مختصری بطرف جلو و یا عقب میرود و باین ترتیب تجاوز آن از حداکثر عرض مرتفع میشود.
(د) چراغهای مشخصه و جهت نما مشروط بر اینکه از چند سانتیمتر تجاوز ننموده باشد.
(ه) پلمب گمرکی که روی بار زده شده و وسایل حفاظتی این پلمبها.
۳ - طرفهای متعاهد میتوانند از قبول وسایل نقلیه مرکب مشروحه زیر در ترافیک بینالمللی در قلمروشان خودداری نمایند مشروط بر اینکه استفادهاز چنین وسایل نقلیه مرکب در مقررات داخلی منع شده باشد:
(الف) موتورسیکلت با یدک.
(ب) وسایل نقلیه مرکبی که از یک وسیله نقلیه موتوری و چند یدک ترکیب شده باشد.
(ج) وسایل نقلیه مفصلی که برای حمل و نقل مسافر مورد استفاده قرار گرفته شده باشد.
۴ - طرفهای متعاهد میتوانند از قبول وسایل نقلیه موتوری و یدکهائی که نسبت بآنها استثنائات مذکور در بند ۶۰ متمم شماره ۵ این کنوانسیونوارد است در ترافیک بینالمللی در قلمرو کشورشان خودداری نمایند.
۵ - طرفهای متعاهد میتوانند از قبول موتورسیکلت و دوچرخه گازی که رانندگان و مسافران (اگر مسافری داشته باشد) دارای کلاه حفاظتی نبوده درترافیک بینالمللی در قلمرو کشورشان خودداری نمایند.
۶ - طرفهای متعاهد میتوانند وسایل نقلیه موتوری غیر از دوچرخه گازی و موتورسیکلت بدون ساید کار (اطاقک پهلو) را به شرطی در ترافیک بینالمللی در قلمرو کشورشان بپذیرند که حامل وسایل اشاره شده در بند ۵۶ متمم شماره ۵ این کنوانسیون برای اخطار خطر هنگام توقف در قسمت سوارهرو را بوده باشند.
۷ - طرفهای متعاهد میتوانند وسیله نقلیه موتوری که حداکثر وزن مجاز آنها از ۳۵۰۰ کیلوگرم بیشتر باشد به شرطی در ترافیک بینالمللی در راههای سخت و یا مناطق معینی از نواحی صعبالعبور کشورشان بپذیرند که مقررات موضوعه در مقررات داخلی برای وسایل نقلیه مشابه در همان کشور رارعایت نموده باشند.
۸ - طرفهای متعاهد میتوانند از قبول وسایل نقلیه موتوری که نور چراغهای عبورشان قرینه نبوده و با سمت حرکت وفق داده نشده باشد در قلمروکشورشان در ترافیک بینالمللی خودداری نمایند.
۹ - طرفهای متعاهد میتوانند از قبول هر گونه نقلیه موتوری و یا هر گونه یدک متصل به وسیله نقلیه موتوری که علامت ممیزهای غیر از آنچه در ماده۳۷ این کنوانسیون ذکر شده نصب کرده باشند در ترافیک بینالمللی در قلمرو کشورشان خودداری نمایند.
ضمیمه شماره دو
شماره ثبت وسایل نقلیه موتوری و یدک در ترافیک بینالمللی
۱ - شماره ثبت اشاره شده در مواد ۳۵ و ۳۶ این کنوانسیون بایستی با مرکب از اعداد و یا ترکیبی از اعداد و حروف باشد. اعداد بایستی اعداد عربی وحروف بایستی حروف لاتین بزرگ باشند. به هر حال ممکن است از انواع دیگر اعداد و حروف استفاده نمود مشروط بر آنکه به اعداد عربی و حروفلاتین بزرگ تکرار شوند.
۲ - شماره ثبت باید طوری تهیه و در محور وسیله نقلیه نصب گردد که در روشنائی عادی روز در فاصله حداقل ۴۰ متر در حال توقف وسیله نقلیه خوانا باشد.
به هر حال طرفهای متعاهد مجازند در مورد موتورسیکلت و وسایل نقلیه خاصی که بسختی میتوانند شماره بزرگی که از فاصله ۴۰ متر خوانا بوده روی وسیله نقلیه نصب نمایند این حداقل فاصله را تقلیل دهند.
۳ - چنانچه شماره ثبت روی صفحه خاصی را نشان داده میشود این صفحه بایستی مسطح بوده و به طور عمودی و یا تقریباً عمودی با زاویه قائمه نسبت به مقطع طولی وسط وسیله نقلیه نصب گردد. وقتیکه شماره روی وسیله نقلیه نشان داده شده و یا با رنگ نوشته شود سطحی که روی آن شماره نشان داده شده و یا نوشته میشود بایستی مسطح وعمودی بوده و یا اینکه تقریباً مسطح و عمودی بوده و نسبت به مقطع طولی وسط وسیله نقلیه زاویه قائمه داشته باشد.
۴- با توجه بمقررات بند ۵ ماده ۳۲ صفحه و یا سطح که شماره ثبت روی آن نشان داده شده و یا با رنگ نوشته شود میتواند از جنسی باشد که نور رامنعکس نماید.
ضمیمه شماره سه
علامت ممیزه وسائط نقلیه و یدکها در ترافیک بینالمللی
۱ - علامت ممیزه وسائط نقلیه موتوری و یدکها بر طبق مفاد ماده ۳۷ این کنوانسیون عبارست از یک تا سه حرف بزرگ لاتین حروف بایستی دارایحداقل ۸% متر ارتفاع و خط نوشته آن دارای ۱% پهنا داشته باشد. حروفها بایستی با رنگ سیاه در روی یک سطح سفید که دارای شکل بیضی بوده و قطربزرگتر آن به طور اتفاقی قرار گرفته باشد نوشته شود.
۲ - وقتی علامت ممیزه از یک حرف تشکیل گردد قطر بزرگتر ممکن است عمودی قرار گیرد.
۳ - علامت ممیزه نبایستی با شماره ثبت ترکیب گردیده یا به نحوی بآن بچسبد که باعث اشتباه شده و بخوانا بودن شماره لطمه وارد سازد.
۴ - در موتورسیکلت و یدک آن اندازه اقطار بیضی بایستی حداقل ۱۱۵/۰ x ۱۷۵/۰متر باشد. در سایر وسائط نقلیه و یدک آنها اندازه اقطار بیضی حداقل به شرح زیر میباشد:
الف - چنانچه علامت ممیزه شامل سه حرف باشد ۱۴۵/۰ x۲۴/۰ متر
ب- چنانچه علامت ممیزه شامل کمتر از ۳ حرف باشد ۱۱۵/۰ x ۱۷۵/۰ متر.
۵- مفاد بند ۳ متمم شماره ۲ شامل نشان دادن علامت ممیزه وسائط نقلیه نیز بوده و قابل اجرا میباشد.
ضمیمه شماره چهار
علائم شناسائی وسائط نقلیه موتوری و یدک در ترافیک بینالمللی
۱ - علامت شناسائی بایستی به شرح زیر باشد:
(الف) در مورد وسایل نقلیه موتوری:
(۱) نام و یا مارک تجارتی سازنده وسیله نقلیه.
(۲) روی شاسی و اگر شاسی نداشته باشد روی بدنه وسیله نقلیه شماره ترتیب و یا شماره ساخت.
(۳) روی موتور، شماره موتور اگر چنین شمارهای توسط سازنده روی موتور زده میشود.
(ب) در مورد یدک، اطلاعات اشاره شده در بندهای (۱) و (۲) بالا.
(ج) در مورد دوچرخه گازی، طرفین سیلندر و مارک.
۲ - علائم شناسائی اشاره شده در بند یک این متمم بایستی در محلی قرار داده شود که قابل دسترسی و خوانا باشند به علاوه بایستی به ترتیبی باشند کهنتوان براحتی آن را از بین برد و یا تغییر داد حروف علائم شناسائی بایستی به حروف بزرگ لاتین و یا انگلیسی خطی «English cur sive Script »و ارقام بایستی باعداد عربی بوده و یا اینکه باین فرمها تکرار شده باشد.
ضمیمه شماره پنج
شرایط فنی وسائط نقلیه موتوری و یدکها
۱ - طرهای متعاهدی که طبق بند (ژ) ماده یک این کنوانسیون وسائط نقلیه سهچرخی را که وزن بدون بار آن از ۴۰۰ کیلوگرم تجاوز نکرده باش جزء موتورسیکلت اعلام کرده باشند بایستی آن را مشمول مقرراتی که در این متمم برای موتورسیکلت و یا سایر وسائط نقلیه موتوری وضع شده بدانند.
۲ - از این نظر متمم اصطلاح «یدک» فقط به یدکهائی گفته میشود که برای اتصال بیک وسیله نقلیه موتوری طرحریزی شده باشند.
۳ - هر طرف متعاهدی میتواند بدون نقض مقررات بند ۲ (الف) ماده ۳ این کنوانسیون، در مورد وسائط نقلیهایکه به ثبت رسانده و یا نسبت بهیدکهائی که تحت مقررات داخلی اجازه داده در راه حرکت کند مقرراتی وضع نماید که مکمل این متمم و یا از آن شدیدتر باشد.
فصل یک - ترمز کردن
۴ - تعاریف بعضی اصطلاحات از نقطه نظر این فصل:
(الف) اصطلاح «چرخهای یک محور» عبارت از چرخهائی است که نسبت بمقطع طولی وسط وسیله نقلیه به طور قرینه و یا تا درجه زیادی به طورقرینه ترتیب داده شده باشند. حتی اگر روی یک محور هم قرار نگرفته باشند (یک محور پشت سر هم دو محور به حساب میآید)
(ب) اصطلاح «ترمز پائی» عبارت از وسیلهایست که معمولاً برای کاهش سرعت و توقف وسیله نقلیه به کار برده میشود.
(ج) اصطلاح «ترمز دستی» عبارت از وسیلهایست که برای متوقف نگهداشتن وسیله نقلیه در غیاب راننده به کار برده میشود و یا در مورد یدکها،وقتی که یدک از وسیله نقلیه موتوری جدا بوده از آن استفاده میشود.
(د) اصطلاح «کمک ترمز یا ترمز موتور»عبارت از وسیلهایست که برای، کاهش سرعت و توقف وسیله نقلیه در صورت عیب و نقص در ترمز پائی به کار برده میشود.
A - ترمز وسایل نقلیه موتوری غیر از موتورسیکلت
۵ - هر گونه وسیله نقلیه موتوری غیر از موتورسیکلت بایستی دارای ترمزهائی باشد که راننده بتواند در حال راندن آن را به کار برد. این ترمزها بایستی قادر باشند وظایف سهگانه ترمز را به شرح زیر انجام دهند.
(الف) یک ترمز پائی بایستی بتواند سرعت وسیله نقلیه را به هر صورتی که بارگیری شده باشد و در هر گونه سرازیری و یا سربالائی که حرکت مینماید کاهش داده و آن را سریع و به طور موثر و با ایمنی متوقف سازد.
(ب) یک ترمز دستی بایستی بتواند وسیله نقلیه را به هر صورتی که بارگیری شده باشد در شیب ۱۶ درصد سربالائی و یا سرازیری در حال توقف نگاهدارد.
سطوح ترمزکننده بایستی توسط وسیلهای که منحصراً مکانیکی بوده مورد استفاده قرار گیرند.
(ج) کمک ترمز و یا ترمز موتور بایستی در فاصله مناسبی حتی در صورت عیب و نقص ترمز پائی بتواند سرعت وسیله نقلیه را به هر صورتی که بارگیری شده باشد کاهش داده و متوقف سازد.
۶ - با توجه به بند ۵ این متمم وسایلی که وظایف سه گانه ترمز را انجام میدهند (ترمز پائی - ترمز دستی و کمک ترمز یا ترمز موتور) میتوانند. اجزایمشترکی داشته باشند. یکی کردن وسیله کنترل ترمزها در صورتی اجازه داده میشود که حداقل دو وسیله کنترل جداگانه باقی مانده باشد.
۷ - ترمز پائی بایستی روی تمام چرخهای وسیله نقلیه موثر بوده و عمل نماید معذالک اگر وسیله نقلیه دارای بیش از دو محور باشد میتوان اجازه داد که روی چرخهای یکی از محورها عمل ننمایند.
۸- کمک ترمز یا ترمز موتور همچنین ترمز دستی باید حداقل روی یکی از چرخهای در هر طرف مقطع طولی وسط وسیله نقلیه عمل نمایند.
۹ - ترمز پائی و ترمز دستی بایستی روی سطوح ترمزکننده، که به طور دائم توسط اجزایی با نیروی کافی به چرخها متصل بوده، عمل نمایند.
۱۰ - هیچ یک از سطوح ترمزکننده نبایستی به نحوی باشد که بتواند از چرخها جدا شود. معذالک این جدائی در مورد بعضی از سطوح ترمزکننده درشرایط زیر مجاز خواهد بود:
(الف) در صورتی که آنی بوده مثلاً هنگام تغییر دنده.
(ب) تا آنجا که به ترمز دستی ارتباط دارد میتواند فقط توسط راننده انجام شود.
(ج) تا آنجا که به ترمز پائی و یا کمک ترمز (ترمز موتور) ارتباط دارد چنانچه ترمز کردن به نحو شایستهای که در بند ۵ این متمم شرح داده شد ممکن باشد.
B - یدک ها
۱۱ - بدون نقض مقررات بند ۱۷ (ج) این متمم هر یدک به استثنای یدک سبک بایستی ترمزهایی به شرح زیر داشته باشند:
(الف) یک ترمز پائی که قادر باشد سرعت وسیله نقلیه را به هر صورتی که بارگیری شده و در هر شیبی که باشد کاهش داده و آن را سریع و به طور موثرو با ایمنی متوقف سازد.
(ب) یک ترمز دستی که قادر باشد وسیله نقلیه را به هر صورتی که بارگیری شده باشد در شیب ۱۶ درصد سربالائی و یا سرازیری در حال توقف نگهدارد و سطوح ترمزکننده آن توسط وسیلهایکه منحصراً مکانیکی بوده و مورد استفاده قرار گیرد. این مقررات در مورد یدکهائیکه نمیتوان بدون استفاده از ابزار آلاتی آن را از وسیله نقلیه موتوری کشنده منفصل. نمود به کار برده نمیشود مشروط بر اینکهآنچه از ترمز دستی انتظار میرود برای وسیله نقلیه مرکب موثر باشد.
۱۲ - وسایلی که وظیفه ترمز پائی و ترمز دستی را انجام میدهند میتوانند دارای اجزای مشترکی باشند.
۱۳ - ترمز پائی بایستی روی کلیه چرخهای یدک عمل نماید.
۱۴ - ترمز پائی یدک بایستی توسط ترمز پائی وسیله نقلیه کشنده مورد عمل قرار گیرد. بهر حال اگر حداکثر وزن مجاز یدک از ۳۵۰۰ کیلوگرم تجاوزننماید میتوان ترمزها را طوری ترتیب داد که با کم شدن فاصله بین یدک در حال حرکت و وسیله نقلیه کشنده عمل نمایند.
۱۵ - ترمز پائی و ترمز دستی بایستی روی سطوح ترمزکننده، که به طور دائم توسط اجزایی با نیروی کافی به چرخها متصل بوده، عمل نمایند.
۱۶ - ترمزها بایستی به نحوی باشند که در صورت شکستن یا پاره شدن وسایل اتصال در حال حرکت، یدک به طور اتوماتیک توقف نماید. بهر حالچنین خصوصیتی در مورد یدکهای یک محوره و یا دو محورهایکه فاصله محورها کمتر از یک متر و حداکثر وزن مجاز آن از ۱۵۰۰ کیلوگرم تجاوز نکرده باشد و علاوه بر وسایل اتصال، به استثنای نیم یدک، مجهز بوسایل فرعی مذکور در بند ۵۸ این متمم باشد ضرورتی ندارد.
C - ترمز وسایل نقلیه مرکب
۱۷ - علاوه بر مقررات قسمتهای A و B این فصل در مورد وسایل نقلیه جدا از هم (وسائط نقلیه موتوری و یدک ها) مقررات زیر بایستی در مورد وسایلنقلیه مرکب مراعات گردد:
(الف) وسایل ترمز در وسایل نقلیه متشکله بایستی با یکدیگر هماهنگ باشند.
(ب) عمل ترمز پائی بایستی بخوبی توزیع شده و بین وسایل نقلیه متشکله همزمان باشد.
(ج) حداکثر وزن مجاز یک یدک بدون ترمز پائی نبایستی از نصف وزن بدون بار وسیله نقلیه کشنده و وزن راننده بیشتر باشد.
D - ترمز موتورسیکلت
۱۸ - (الف) هر موتورسیکلتی باید بدارای دو ترمز باشد یکی از آنها حداقل روی چرخ عقب و یا چرخ ها و دیگری روی چرخ جلو و یا چرخها عمل نمایند. اگر موتورسیکلت دارای سایدکار (اطاقک پهلو) باشد ترمز چرخ سایدکار (اطاقک پهلو) لزومی ندارد. این ترمزها بایستی قادر باشند سرعت موتورسیکلترا بهر صورتی که بارگیری شده و در هر شیئی که باشد کاهش داده و آن را سریعاً و به طور موثر و با ایمنی متوقف سازد.
(ب) علاوه بر مقررات بند (الف) فوق موتورسیکلتهای سهچرخه که چرخهای آنها در ارتباط با محور طولی وسط موتورسیکلت به طور قرینه ترتیب داده شده باشد بایستی مجهز به یک ترمز دستی با شرایط مذکور در بند ۵ (ب) این متمم باشد.
فصل دوم - چراغها و رفلکتورها
۱۹ - از نظر این فصل اصطلاح:
«چراغ رانندگی» (نور بالا(عبارتست از چراغهای وسیله نقلیه که برای روشن کردن راه در فاصله طولانی بطرف جلو مورد استفاده قرار میگیرد.
«چراغ عبور» (نور پائین) عبارتست از چراغهائی که وسیله نقلیه برای روشن کردن راه بطرف جلو مورد استفاده قرار داده و موجب خیره شدن چشم و یا ناراحتی رانندگی که از طرف مقابل میآیند و سایر استفادهکنندگان از راه نخواهد شد. «چراغ جانبی جلو» (چراغهای کوچک جلو) عبارت از چراغهائی است که حضور وسیله نقلیه و عرض آن را از سمت جلو نشان میدهد.
«چراغ جانبی عقب» (چراغهای کوچک عقب)عبارت از چراغهائی است که حضور وسیله نقلیه و عرض آن را از سمت عقب نشان میدهد.
«چراغهای توقف» عبارت از چراغهائی است که وسیله نقلیه مورد استفاده قرار میدهد تا به سایر استفادهکنندگان از راه و وسیله عقبی استفاده ازترمزپائی را اعلام دارد.
«چراغ مه» عبارت از چراغی است که وسیله نقلیه مورد استفاده قرار میدهد تا باین ترتیب روشنائی جاده را هنگام مه و برف و باران سیل آسا و گرد وغبار بهتر سازد.
«چراغ دنده عقب» عبارت از چراغی است که وسیله نقلیه مورد استفاده قرار میدهد تا راه را بطرف عقب وسیله نقلیه روشن کرده و باین ترتیب به سایر استفاده کنندگان از راه اخطار نماید که وسیله نقلیه در حال راندن به عقب بوده و یا میخواهد به عقب براند.
«چراغ راهنما» عبارت از چراغی است که وسیله نقلیه مورد استفاده قرار میدهد تا به سایر استفادهکنندگان از راه اخطار نماید که راننده قصد تغییرجهت براست و یا چپ را دارد.
«منعکسکنندهها نور» عبارت از وسیله ایست که حضور وسیله نقلیه را از طریق انعکاس نور که از چراغ وسیله نقلیه دیگر بآن تابیده به کسیکه درنزدیکی این چراغ باشد اعلام میدارد.
«سطح روشن» در مورد چراغها عبارت از سطح قابل دیدی است که از نور از آن منتشر میشود و در مورد منعکسکننده نور عبارت از سطح قابل دیدیاست که نور را منعکس میکند.
۲۰ - رنگ چراغهای مذکور در این فصل بایستی تا آنجا که ممکن است بر طبق رنگهائی که در ضمیمه این متمم شرح داده شده باشد.
۲۱ - هر وسیله نقلیه موتوری غیر از موتورسیکلت که بتواند بیش از ۴۰ کیلومتر در ساعت در راه مسطح حرکت کند بایستی در سمت جلو مجهز بهچراغهای رانندگی سفید و یا زرد منتخب بتعداد زوج باشد که بتواند در هوای صاف حداقل بیش از یک فاصله ۱۰۰ متری جلو وسیله نقلیه را بحد کافی روشن سازد. لبه خارجی سطح روشن چراغهای رانندگی نسبت بآخرین حد جانبی وسیله نقلیه نبایستی نزدیکتر از لبه خارجی سطح روشنچراغهای عبور باشد.
۲۲- هر وسیله نقلیه موتوری غیر از موتورسیکلت که بتواند بیش از ۱۰ کیلومتر در ساعت در راه مسطح حرکت کند بایستی در سمت جلو دارای دو چراغ عبور سفید یا زرد باشد که بتواند در هوای صاف حداقل بیش از ۴۰ متر جلوی وسیله نقلیه را بحد کافی روشن سازد. در هر دو طرف وسیله نقلیه دورترین نقطه سطح روشن نسبت بمقطع طولی وسط وسیله نقلیه نبایستی از آخرین حد لبه خارجی وسیله نقلیه بیش از ۴/۰ متر فاصله داشته باشد.یک وسیله نقلیه موتوری نبایستی بیش از دو چراغ نور پائین داشته باشد. چراغهای نور پائین بایستی طوری ترتیب داده شود که با توضیحات بند ۱۹این متمم مطابقت داشته باشد.
۲۳ - هر وسیله نقلیه موتوری غیر از موتورسیکلت باویا بدون سایدکار (اطاقک پهلو) بایستی مجهز بدو چراغ جانبی سفید در سمت جلو باشد. بهر حالبرای چراغهای جانبی جلو که جزء چراغهای رانندگی (نور بالا) و یا چراغهای عبور (نور پائین) زرد رنگ قرار گرفته باشد بایستی رنگ زرد انتخابی اجازه داده شود. چنانچه تنها چراغهای روشن در جلو وسیله نقلیه چراغهای جانبی جلوئی باشند بایستی هنگام شب در هوای صاف بدون تولید خیرگی چشم و یاناراحتی بی جهت برای سایر استفادهکنندگان از راه حداقل از فاصله ۳۰۰ متری دیده شود. در هر دو طرف وسیله نقلیه دورترین نقطه سطح روشن نسبت بمقطع طولی وسط وسیله نقلیه نبایستی از آخرین حد لبه خارجی وسیله نقلیه بیش از ۴/۰ متر فاصله داشته باشد.
۲۴ - (الف) هر وسیله نقلیه موتوری غیر از موتورسیکلت بدون سایدکار (اطاقک پهلو) بایستی در طرف عقب دارای چراغهای جانبی قرمز بتعداد زوجبوده که هنگام شب در هوای صاف بدون تولید خیرگی چشم و ناراحتی بیمورد برای سایر استفاده کنندگان از راه حداقل از فاصله ۳۰۰ متری دیده شود.در هر دو طرف وسیله نقلیه دورترین نقطه سطح روشن آن نسبت بمقطع طولی وسط وسیله نقلیه نبایستی از آخرین حد لبه خارجی وسیله نقلیه بیش از۴۰/۰متر فاصله داشته باشد.
ب - هر یدکی باید در عقب دارای چراغهای جانبی قرمز بتعداد زوج بوده که هنگام شب در هوای صاف بدون تولید خیرگی چشم و ناراحتی بمورد برای سایر استفادهکنندگان از راه حداقل از فاصله ۳۰۰ متری دیده شود. در هر دو طرف یدک دورترین نقطه سطح روشن نسبت بمقطع طولی وسطیدک نبایستی از آخرین حد لبه خارجی یدک بیش از ۴/۰ متر فاصله داشته باشد. بهر حال چنانچه عرض یدک از ۸/۰ متر بیشتر نبوده و یدک به یکموتورسیکلت بدون ساید کار (اطاقک پهلو) متصل شده باشد بایستی اجازه داد که یدک مجهز به یک چراغ قرمز باشد.
۲۵ - شماره ثبت وسیله نقلیه موتوری و یدک در قسمت عقب بایستی دارای وسیله روشنائی خاصی باشد که هر کس بتواند شماره را هنگام شب درهوای صاف و در حالت توقف وسیله نقلیه از فاصله ۲۰ متری بخواند. بهر حال کشورهای متعهد میتوانند این حداقل فاصله را به همان نسبتی کهفاصله دید وسیله نقلیه را در روز طبق بند ۲ متمم شماره ۲ این کنوانسیون کم کردهاند تقلیل دهند.
۲۶ - ارتباط الکتریکی کلیه وسایل نقلیه موتوری) حتی موتورسیکلت) و تمام وسایل نقلیه مرکب که دارای یک وسیله نقلیه موتوری و یک یا چندیدک بوده بایستی طوری باشد که نتوان چراغهای رانندگی (نور بالا) و چراغهای عبور (نور پائین) برای روشنائی راه و چراغهای جانبی جلو وسیله نقلیه موتوری و همچنین وسیله روشنائی مذکور در بند ۲۵ فوق را مورد استفاده قرار داد مگر اینکه عقب ترین چراغهای جانبی وسیله نقلیه موتوری و یاوسیله نقلیه مرکب روشن باشد. بهر حال این مقررات در مورد استفاده از چراغهای رانندگی (نور بالا) و چراغهای عبور (نور پائین) برای دادن اخطار نوری مذکور در بند ۵ ماده ۳۳ اینکنوانسیون به کار نمیرود. به علاوه ارتباط الکتریکی باید طوری باشد که هنگام استفاده از چراغهای عبور و (نور پائین) و چراغهای رانندگی (نور بالا) و یاچراغ مه چراغهای جانبی قسمت جلوی وسیله نقلیه موتوری نیز روشن شود.
۲۷ - هر وسیله نقلیه موتوری غیر از موتورسیکلت بدون ساید کار (اطاقک پهلو) بایستی در سمت عقب لااقل به دو عدد منعکسکننده نور بشکلی غیراز مثلث مجهز باشد. در هر دو طرف وسیله نقلیه دورترین لبه خارجی سطح روشن منعکس کننده نور نسبت بمقطع طولی وسط وسیله نقلیه نبایستیاز آخرین حد لبه خارجی وسیله نقلیه بیش از ۴/۰ متر فاصله داشته باشد. انعکاس نور بایستی هنگام شب در هوای صاف از فاصله ۱۵۰ متری توسط راننده وسیله نقلیه عقبی که چراغهای رانندگی خود را روشن کرده دیده شود.
۲۸ - هر یدک بایستی در قسمت عقب حداقل دارای دو منعکس کننده نور باشد. این منعکس کننده نور بایستی بشکل مثلث متساویالاضلاع بوده که راس آن بطرف بالا و قاعده آن به طور افقی قرار گیرد. طول اضلاع این مثلث نبایستی کمتر از ۱۵/۰ متر یا بیشتر از ۲۰/۰ متر باشد. در داخل مثلث نبایستی هیچ نوع چراغ یا علامتی نصب گردد. این منعکس کنندهها از لحاظ دید بایستی دارای خصوصیات مذکور در بند ۲۷ فوق باشد. در هر دو طرف یدک دورترین نقطه سطح روشن نسبت بمقطع طولی وسط یدک نبایستی از آخرین لبه خارجی یدک بیش از ۴/۰ متر فاصله داشته باشد. بهر حال یدک هائی که عرض آنها ۸۰/۰ متر تجاوز نکند میتواند در صورتی که بیک موتورسیکلت بدون سایدکار (اطاقک پهلو) متصل شده باشد دارای یک منعکسکننده نور باشد.
۲۹ - هر یک باید در سمت جلو دو عدد (منعکس کننده نور برنگ) سفید بشکلی غیر از مثلث باشد. این منعکس کننده ها بایستی خصوصیات مذکور دربند ۲۷ فوق را از نظر دید و تعیین موقعیت یدک داشته باشد.
۳۰ - هر یدکی که عرض آن از ۶۰/۱ متر تجاوز نماید باید در قسمت جلو دارای دو چراغ جانبی سفید باشد. این چراغها بایستی حتیالامکان نزدیکآخرین حد لبه یدک نصب گردند به نحویکه دورترین لبه خارجی سطح روشن نسبت بمقطع طولی وسط یدک از آخرین حد خارجی یدک بیش از۱۵/۰ متر فاصله نداشته باشد.
۳۱ - به استثنای موتورسیکلت اعم از اینکه سایدکار (اتاقک پهلو) داشته یا نداشته باشد هر وسیله نقلیه موتوری که بتواند در راه مسطح با سرعتی بیشاز ۲۵ کیلومتر در ساعت براند بایستی در قسمت عقب دو چراغ توقف قرمز رنگ داشته باشد. همین مقررات در مورد یدکی که در وسیله نقلیه مرکبآخرین وسیله میباشد بایستی رعایت شود. بهر حال در یدکهای کوچک که ابعاد آن مانند دید چراغ توقف وسیله نقلیه کشنده نباشد چراغ توقف لزومی ندارد.
۳۲ - با توجه به اینکه کشورهای متعهد میتوانند نسبت بتمام و یا قسمتی از این تعهدات در مورد دوچرخه گازی که طبق بند ۲ ماده ۵۴ این کنوانسیون جزء موتورسیکلت اعلام داشته معافیتهائی قائل شوند.
(الف)هر موتورسیکلت با و یا بدون سایدکار (اطاقک پهلو) بایستی بیک چراغ عبور)نور پائین) با خصوصیات مذکور در بند ۲۲ فوق (از لحاظ رنگ ودید) مجهز باشد.
(ب) هر موتورسیکلت با و یا بدون سایدکار (اتاقک پهلو) که بتواند با سرعتی بیش از ۴۰ کیلومتر در ساعت در راه مسطح حرکت کند بایستی علاوه برچراغ عبور (نور پائین) حداقل به یک چراغ رانندگی (نور بالا) با خصوصیات مذکور در بند ۲۱ فوق (از لحاظ رنگ و دید) مجهز باشد. اگر چنین موتورسیکلتی بیش از یک چراغ عبور (نور پائین) داشته باشد باید این چراغها را هر چه بیشتر نزدیک یکدیگر قرار داد.
(ج) موتورسیکلت با و یا بدون سایدکار (اطاقک پهلو) نبایستی بیش از یک چراغ عبور (نور پائین) و دو چراغ رانندگی (نور بالا) داشته باشد.
۳۳ - هر موتورسیکلت که دارای سایدکار (اطاقک پهلو) باشد میتواند یک یا دو چراغ جانبی با خصوصیات مذکور در بند ۲۳ فوق (از لحاظ رنگ و دید) داشته باشد. اگر موتورسیکلتی دارای دو چراغ جانبی در قسمت جلو باشد باید آنها را هر چه بیشتر نزدیک یکدیگر قرار داد. یک موتورسیکلت بدون سایدکار (اطاقک پهلو) نبایستی بیش از دو چراغ جانبی در قسمت جلو داشته باشد.
۳۴ - موتورسیکلت بدون سایدکار (اطاقک پهلو) بایستی در قسمت عقب یک چراغ جانبی با خصوصیات مذکور در بند ۲۴)الف) فوق (از لحاظ رنگ ودید) داشته باشد.
۳۵ - هر موتورسیکلت بدون سایدکار (اطاقک پهلو) بایستی در قسمت عقب یک منعکسکننده نور طبق بند ۳ فوق (از لحاظ رنگ و دید) داشته باشد.
۳۶ - با توجه باین که طرفهای متعهد میتوانند دوچرخه گازی با و یا بدون سایدکار (اطاقک پهلو) را که طبق بند ۲ ماده ۵۴ جزء موتورسیکلت اعلامداشته از این تعهد معاف نماید هر موتورسیکلت بدون سایدکار (اطاقک پهلو) بایستی بیک چراغ توقف طبق خصوصیات بند ۳۱ فوق مجهز باشد.
۳۷ - با رعایت مقررات مربوط به چراغ و وسایلی که برای موتورسیکلت بدون سایدکار (اطاقک پهلو) گفته شده هر ساید کار (اطاقک پهلو) متصل بهموتورسیکلت بایستی در جلو بیک چراغ جانبی طبق بند ۲۳ بالا (از لحاظ رنگ و دید) و در عقب به یک چراغ جانبی طبق بند ۲۴ (الف) فوق (ازلحاظ رنگ و دید) و همچنین یکعدد منعکسکننده نور طبق بند ۲۷ فوق (از لحاظ رنگ و دید) و همچنین یکعدد منعکس کننده نور طبق بند ۲۷فوق (از لحاظ رنگ و دید) مجهز باشد ارتباط الکتریکی باید طوری باشد که چراغ جانبی جلو و عقب سایدکار (اطاقک پهلو) دارای یک چراغ رانندگی (نور بالا) و یک چراغ عبور (نور پائین) هم باشد.
۳۸ - هر وسیله نقلیه موتوری سه چرخ که چرخهای آن نسبت بمقطع طولی وسط وسیله نقلیه به طور قرینه قرار گرفته و طبق بند (ژ) ماده یک این کنوانسیون در زمره موتورسیکلت به حساب آمده باشد بایستی بوسایلی که در بندهای ۲۱ و ۲۲ و ۲۳ و ۲۴ (الف) و ۲۷ و ۳۱ فوق ذکر شده مجهزباشد. بهر حال اگر عوض چنین وسیله نقلیهای از ۳۰/۱ متر تجاوز ننماید یکعدد چراغ رانندگی (نور بالا) و یکعدد چراغ عبور)نور پائین) کفایت مینماید. در اینمورد مقررات مربوط به فاصله سطح روشن نسبت به لبه خارجی وسیله نقلیه رعایت نخواهد شد.
۳۹ - به استثنای وسیله نقلیهایکه راننده آن میتواند تغییر جهت حرکت را از هر گوشهای با علائم دست قابل دید به سایر استفادهکنندگان از راه اعلام دارد کلیه وسایل نقلیه دیگر بایستی مجهز بعلائم جهت نمای ثابت با چراغهای فلاش زرد رنگ و بتعداد زوج و قابل دید در شب و روز مجهز باشند تا بتوانند تغییر جهت را به سایر استفاده کنندگان از راه تحت تاثیر تغییر جهت قرار میگیرند اعلام نمایند. فلاش چراغ مذکور بایستی در هر دقیقه ۹۰مرتبه با تقریب ۳۰+ تکرار شود.
۴۰ - چنانچه وسیله نقلیهای غیر از موتورسیکلت با و یا بدون سایدکار) اتاقک پهلو) دارای چراغهای مه باشد بایستی برنگ سفید یا زرد انتخابی بتعداد دو عدد درجائی نصب نماید که هیچ یک از نقاط سطح روشن آن از بالاترین نقطه سطح روشن چراغهای عبور (نور پائین) بالاتر نباشد و در هر دوطرف وسیله نقلیه دورترین نقطه سطح روشن نسبت بمقطع طولی وسط وسیله از آخرین حد لبه خارجی آن بیش از ۴/۰ متر فاصله نداشته باشد.
۴۱ - چراغ دنده عقب نبایستی خیرگی و ناراحتی بی جهت برای چشم سایر استفادهکنندگان از راه فراهم نماید. چنانچه وسیله نقلیه موتوری به چنین چراغی مجهز باشد رنگ آن بایستی سفید یا کهربائی و یا زرد انتخابی باشد. وسیله کنترل این چراغ باید طوری باشد که فقط هنگامی که از دنده عقباستفاده میشود روشن گردد.
۴۲ - در وسیله نقلیه موتوری و یا یدک هیچ چراغی غیر از چراغ علامت جهتنما نبایستی از نوع فلاش باشد مگر آنهائیکه طبق مقررات داخلیاستفاده از آنها وسایل نقلیه منفرد و یا وسایل نقلیه مرکبی را مشخص سازد که ملزم برعایت مقررات کلی ترافیک نبوده و یا حضورشان در راه مستلزماحتیاط خاصی از طرف سایر استفادهکنندگان از راه میباشد. بخصوص وسایل نقلیهای که حق تقدم دارند. (نظیر آمبولانس و وسایل آتشنشانی و غیره)کاروانهای وسایل نقلیه و وسایل نقلیه به ابعاد و اندازههای استثنائی و وسایل نقلیه و تجهیزات تعمیراتی و یا ساختمانی راه. بهر حال کشورهای متعهد میتواند نصب چراغهای معینی را غیر از نور قرمز لازم دانسته و یا اجازه دهند به نحویکه تمام و یا بعضی از آنها با علامت فلاش خطر خاصی را کهوسیله نقلیه هنگام علامت دادن بوجود میآورد اعلام دارند.
۴۳ - از نظر این متمم:
(الف) ترکیب دو یا چند چراغ، اعم از اینکه برابر بوده یا نبوده ولی عمل و رنگ آنها یکی باشد، در صورتی یک چراغ واحد محسوب میگردد که تصویرسطوح نورانی آنها بر روی یک سطح قائم که عمود بر مقطع طولی وسط وسیله نقلیه قرار گیرد لااقل ۵۰% کوچکترین مربع مستطیلی باشد که میتوان به دور تصویر مزبور رسم نمود.
(ب) اگر یک سطح نورانی بشکل یک باند بوده و نسبت بمقطع طولی وسط وسیله نقلیه به طور قرینه قرار گرفته باشد و حداقل ۴۰ سانتیمتر تاآخرین حد لبه خارجی وسیله نقلیه امتداد داشته و فاصله آن نیز کمتر از ۸۰ سانتیمتر نباشد دو چراغ و یا چراغی به تعداد زوج محسوب میگردد.روشنائی چنین سطح نورانی بایستی حداقل از دو چراغ که در دو انتهای سطح نورانی قرار گفته تولید شود. چنین سطح نورانی ممکن است شامل چندین چراغ بوده و تصویر سطح نورانی هر یک بر روی یک سطح قائم، عمود بر مقطع طولی وسط وسیلهنقلیه، حداقل %۵۰ کوچکترین مربع مستطیلی باشد که میتوان بدور تصویر مزبور رسم نمود.
۴۴ - چراغهای یک وسیله نقلیه که دارای وظیفه مشابهی بوده و در یک جهت میتابند بایستی همرنگ باشند. چراغها و منعکس کنندههای زوج بایستی نسبت به مقطع طولی وسط وسیله نقلیه به طور قرینه نصب گردند مگر آنکه شکل خارجی وسیله نقلیه قرینه نباشد. نیروی هر دو چراغ اساساً بایستی برابر باشد.
۴۵ - با توجه بمفاد بندهای دیگر این فصل، انواع چراغهای مختلف و منعکس کننده نور را میتوان در یک محفظه قرار داد مشروط بر اینکه هر یک ازاین چراغها و منعکس کنندهها نور با مفاد قابل اجرای این متمم مطابقت داشته باشند.
فصل سوم - سایر احتیاجات
مکانیز فرمان
۴۶- هر وسیله نقلیهای باید دارای دستگاه فرمان نیرومندی بوده که راننده با استفاده از آن بتواند جهت خود را براحتی و سریع و با اطمینان تغییر دهد.
آیینه رانندگی (دیدن عقب)
۴۷ - هر وسیله نقلیه موتوری به استثنای موتورسیکلت با و یا بدون سایدکار (اطاقک پهلو) بایستی دارای یک و یا چند آیینه رانندگی (دید عقب) باشد.تعداد و ابعاد و ترتیب و نصب این آیینهها بایستی به نحوی باشد که راننده بتواند وسائط نقلیه پشت سر خود را ببیند.
وسیله اخطار سمعی
۴۸ - هر وسیله نقلیه موتوری بایستی حداقل بیک وسیله اخطار سمعی (بوق) با قدرت کافی مجهز باشد. صدای حاصله از وسیله اخطار سمعی (بوق) بایستی مداوم بوده و خشن و بلند نباشد وسایل نقلیهای که دارای حق تقدم هستند و وسایل نقلیه مسافری عمومی میتوانند وسایل اخطارسمعی دیگر که مقید باین خصوصیات نباشد داشته باشند.
برف پاککن
۴۹ - هر وسیله نقلیه موتوری که در قسمت جلو دارای شیشه میباشد بایستی حداقل مجهز بیک برف پاککن قوی و موثر در مناسبترین نقطه شیشه بوده و استفاده از برف پاککن نبایستی احتیاج به عمل دائمی راننده داشته باشد.
شیشه شور
۵۰ - هر وسیله نقلیهایکه حداقل یکعدد برف پاککن دارد بایستی بیک شیشه شور هم مجهز باشد.
شیشه جلو و پنجرهها
۵۱ - در کلیه وسایل نقلیه موتوری و یدکها:
(الف) شیشههائی که قسمتی از بدنه وسیله نقلیه را تشکیل میدهد اعم از شیشه جلو و شیشههای داخلی باید به نحوی باشد که در صورت شکستن، خطر صدمات جسمانی ناشی از آن به حداقل تعلیل یابد.
(ب) شیشه جلو باید از مادهای ساخته شود که شفافیت آن فاسد نشده و از پشت آن اشیاء به طور وضوح دیده شوند و در صورت شکستن آن راننده بازهم دید روشن و کافی داشته باشد.
وسیله راندن به عقب
۵۲ - هر وسیله نقلیه موتوری بایستی مجهز به دنده عقب بوده و راننده بتواند از روی صندلی خود آن را کنترل نماید بهر حال دنده عقب در موردموتورسیکلت و یا وسیله نقلیه دوچرخه گازی که چرخهای آن نسبت بمقطع طولی وسط وسیله نقلیه به طور قرینه قرار گرفته نبایستی اجباری باشد مگر آنکه حداکثر وزن مجاز آن از ۴۰۰ کیلوگرم تجاوز نموده باشد.
خفهکن (اگزوست)
۵۳ - هر موتور احتراقی داخلی که برای راندن یک وسیله نقلیه به کار میرود بایستی به خفه کن اگزوست مجهز باشد. ساختمان این وسیله باید به نحوی باشد که راننده نتواند در حال رانندگی آن را از کار بیاندازد.
لاستیک
۵۴ - چرخهای وسیله نقلیه و یدکهای آن بایستی دارای لاستیکهای بادی بوده و شرایط ایمنی منجمله چسبندگی بزمین حتی در راههای مرطوب رانیز در بر داشته باشد.
سرعت نما
۵۵ - هر وسیله نقلیه موتوری که بتواند با سرعتی بیش از ۴۰ کیلومتر در ساعت در راه صاف حرکت کند بایستی بیک سرعت نما مجهز باشد. بهرحال کشورهای متعهد میتوانند دسته معینی از وسایل نقلیه موتوری و وسایل نقلیه سبک دیگر را از داشتن چنین وسیلهای معاف دارند.
لوازم اعلام خطر که وسایل نقلیه موتوری بایستی همراه خود داشته باشند.
۵۶ - لوازم اشاره شده در بند ۵ ماده ۲۳ و بند ۶ متمم شماره یک این کنوانسیون بایستی یکی از دو وسایل زیر باشد:
(الف) صفحهایکه شامل یک مثلث متساویالاضلاع بوده و طول هر ضلع آن از ۴۰/۰متر کمتر نباشد. این مثلث باید حاشیه قرمز رنگی بعرض ۵%متر داشته و قسمت داخلی آن خالی و یا رنگ روشنی داشته باشد. حاشیه قرمز رنگ بایستی از یک ماده شفاف روشن بوده و یا به نوار شبرنگ مجهزباشد. این صفحه بایستی طوری باشد که بتوان آن را به طور عمودی و محکم در زمین قرار داد.
(ب) وسایل موثر و مشابه دیگری که در مقررات داخلی کشور ثبت کننده وسیله نقلیه ذکر شده باشد
وسیله ضد دزد
۵۷ - هر وسیله نقلیه موتوری باید به یک وسیله ضد دزد که بتواند هنگام توقف یکی از لوازم اصلی وسیله نقلیه را از کار بیاندازد مجهز باشند.
وسیله اتصال برای یدکهای سبک
۵۸ - به استثنای یدکهای سبک یدکهائی که مجهز به ترمز اتوماتیک مذکور در بند ۱۶ این متمم نیستند بایستی علاوه بر وسایل اتصال اصلی مجهز بوسایل اتصال فرعی (زنجیر و کابل و غیر) باشند تا در صورت شکستن وسایل اتصال اصلی وسایل فرعی از تماس میله کشش با زمین جلوگیری کرده و عمل فرمان یدک را انجام دهند.
مقررات کلی
۵۹ - (الف) قسمتها و تجهیزات فنی وسایل نقلیه موتوری تا آنجا که ممکن است نبایستی خطر آتشسوزی و انفجار بوجود آورند و نیز نبایستی باعث خروج گازهای مضر و دودهای تیره و بو و سر و صدا بشوند.
(ب) تا آنجا که ممکن است وسیله احتراق فشار قوی وسایل نقلیه موتوری نبایستی با تولید پارازیت رادیوئی مزاحمت محسوس فراهم نماید.
(ج) هر وسیله نقلیه موتوری باید طوری ساخته شود که میدان دید راننده در جلو و چپ و راست بحد کافی بوده و راننده بتواند با ایمنی رانندگی نماید.
(د) وسایل نقلیه موتوری و یدکها بایستی تا حد امکان طوری ساخته شده و مجهز باشند که خطرات ناشی از سانحه را نسبت بسرنشینان و سایراستفاده کنندگان از راه کاهش دهند. بخصوص نبایستی وسایل زینتی و اشیاء دیگری که برجستگی و شیارهای غیر ضروری در داخل و یا خارج وسیلهنقلیه بوجود میآورد و ممکن است برای سرنشینان و یا سایر استفاده کنندگان از راه خطرناک باشد داشته باشد.
فصل چهار - معافیتها
۶۰ - طرفهای متعاهد میتوانند در داخله کشورشان معافیتهائی از مقررات این متمم در موارد زیر قائل شوند. (الف) وسایل نقلیه موتوری و یدکهائیکه طبق تعیین کارخانه سازنده نمیتوانند بیشتر از ۲۵ کیلومتر در ساعت در راه صاف حرکت کنند و یا آنهائیکه طبق مقررات داخلی سرعتشان به ۲۵ کیلومتر در ساعت محدود شده است.
(ب) درشکههای معلولین یعنی وسایل نقلیه موتوری کوچکی که بخصوص برای استفاده اشخاص علیل و ناتوان ساخته شده (نه آنهائیکه با تغییراتی باین صورت درآمده) و معمولاً مورد استفاده این قبیل اشخاص قرار میگیرند.
(ج) وسایل نقلیهای که برای آزمایشات خاصی به منظور کسب پیشرفتهای فنی و بهبود ایمنی راه مورد استفاده قرار میگیرند.
(د) - وسایل نقلیه ویژه و یا آنهائیکه برای منظورهای خاصی تحت شرایط معینی مورد استفاده قرار میگیرند.
۶۱ - همچنین طرفهای متعاهد میتوانند از مقررات این متمم در مورد وسایل نقلیهایکه در کشورشان به ثبت رسیده و ممکن است وارد ترافیک بینالمللی شوند معافیتهائی به شرح زیر قائل شوند:
(الف - (استفاده از رنگ زرد کهربائی برای چراغهای جانبی مذکور در بند ۲۳ و ۳۰ این متمم و همچنین استفاده از رنگ زرد کهربائی برایمنعکس کنندههای نور مذکور در بند ۲۹ این متمم.
(ب) - استفاده از رنگ قرمز برای چراغهای راهنما مذکور در بند ۳۹ این متمم که در قسمت عقب وسیله نقلیه قرار داده میشود.
(ج) - استفاده از رنگ قرمز برای چراغهای مذکور در آخرین جمله بند ۴۲ این متمم که در قسمت عقب وسیله نقلیه قرار داده میشود.
(د) - در مورد محل نصب چراغها در وسیله نقلیهایکه به منظور خاصی ساخته شده و شکل خارجی آن طوریست که نمیتوان مقررات گفته شده رابدون کمک از وسایل دیگری که براحتی در معرض تصادف و خسارات قرار میگیرد در مورد آن رعایت نمود.
(ه) - استفاده از چراغهای نور بالا بتعداد فرد و بیش از دو عدد در وسایل نقلیه موتوری که خود به ثبت رساندهاند.
و - در مورد یدکهائی که بارهای طویل (تنه درخت لوله و غیره) را حمل کرده و اتصال آن به وسیله نقلیه کشنده فقط توسط بار انجام شده باشد.
فصل پنجم - مقررات انتقالی
۶۲ - وسائط نقلیه موتوری و یدکهائیکه قبل از الحاق هر کشور باین کنوانسیون و یا در سال بعد از ورود بکنوانسیون در آن کشور به ثبت رسیده و یادر سرویس گذارده شده مقید مقررات این متمم نخواهند بود مشروط بر اینکه قسمتهای یک و دو و سه متمم شماره ۶ کنوانسیون ترافیک راه ۱۹۴۹ رارعایت نمایند
ضمیمه
توصیف رنگ شیشهها برای به دست آوردن رنگهای اشاره شده در این متمم (خصوصیات تریکر و ماتیک):
| قرمز | «حدود تمایل به زرد: | ۰.۳۳۵ Y= |
| ««ارغوانی /۱.: | ۸۸% Z= | |
| سفید | ««آبی: | ۳۱۰/۰ =X |
| ««زرد: | ۵۰۰/۰ = X | |
| ««سبز: | X۶۴۰/۰+ ۱۵۰/۰ Y= | |
| ««سبز: | ۴۴۰/۰= Y | |
| ««ارغوانی: | X۷۵۰/۰+ ۰۵۰/۰ =Y | |
| ««قرمز: | ۳۸۲/۰ = Y | |
| کهربائی /۲: | «« زرد/۱: | ۴۲۹/۰ =Y |
| ««قرمز /۱: | ۳۸۹/۰=Y | |
| «سفید /۱: | ۰۰۷/۰ =Y | |
| زرد انتخابی /۳: | ««قرمز /۱: | X۵۸۰/۰ + ۱۳۸/۰ =Y |
| ««سبز /۱.: | ۱۰۰/۰ - ۲۹/۱=Y | |
| ««سفید /۱: | ۹۶۶/۰+ +X- = Y | |
| ««طیف /۱. | ۹۹۲/۰+X-=Y |
متمم شماره شش - گواهی نامه رانندگی داخلی
۱ - گواهینامههای رانندگی داخلی یا بایستی یک صفحه بمقطع (A۷)(۷۴ X ۱۵۰ میلیمتر) و یا صفحهای دو برابر قطع مذکور (۷۴ X ۱۵۰ میلیمتر)و یا سه برابر۲۲۲ X ۱۰۵میلیمتر) باشد که بتوان ضمن تا کردن آن بقطع مذکور درآورد رنگ آن بایستی صورتی (Pink) باشد.
۲ - گواهینامه بایستی بزبان و یا زبانهایی چاپ شود که مقامات صادرکننده و یا مقاماتیکه اختیار صدور گواهینامه را واگذار کرده تعیین میکنند.
بهر حال عنوان آن بایستی بزبان فرانسه و باین شرح باشد« permis de condvire» اعم از اینکه بزبان دیگر ترجمه شده و یا نشده باشد.
۳ - مطالبی که در گواهینامه با دست و یا به وسیله ماشین تحریر نوشته میشود بایستی یا به حروف لاتین و یا حروف انگلیسی خطی و یا اینکه باینفرمها تکرار شود.
۴ - دو صفحه از گواهینامه بایستی مطابق صفحههای شماره ۱ و۲ مدل زیر باشند. چنانچه با توجه به بند ۴ ماده ۴۱ این کنوانسیون در طبقهبندی و E وD و C و B وA صفحات مذکور و یا حروف عاطفی آن و یا در اصول مطالبی که مربوط به شناسائی دارنده گواهینامه میباشد تغییراتی داده نشود ولی تغییرات جزئی در مدلهای مذکور داده شده خلاف مقررات این بند نخواهد بود.
گواهینامهای داخلی صادره بر طبق مدل متمم شمار ۹ کنوانسیون ۱۹ سپتامبر ۱۹۴۹ ژنو در مورد عبور و مرور راه برابر مقررات این متمم شناخته میشوند.
۵ - وجود و یا عدم وجود صفحه سوم مدل و همچنین ثبت مطالب بیشتر در گواهینامه بستگی بمقررات داخلی دارد. اگر در گواهینامه برای تغییراتآدرس جائی در نظر گرفته شود بایستی به استثنای گواهینامههای صادره بر طبق متمم شماره ۵ کنوانسیون ۱۹۴۹ در ظهر سوم گواهینامههای صادره درقسمت بالای صفحه در نظر گرفته شود.
۱ - در مدلهائیکه یک تاخوردگی (اگر طوری تاخورده باشد که صفحه روی گواهینامه صفحه مدل نباشد) و یا دو مرتبه تاخوردگی داشته باشد ثبت شماره ۱ مدل را میتوان در صفحه روی گواهینامه قرار داد.
۲ - نام کشور با علامت ممیزه به طوریکه در متمم شماره ۳ این کنوانسیون توصیف شده است. توضیحات فوق شامل این مورد هم خواهد بود.
۳ - اسم شوهر و یا پدر را میتوان در اینجا ثبت نمود.
۴ - اگر تاریخ تولد معلوم نباشد سن تقریبی در روز صدور گواهینامه ثبت شود.
۵ - اگر محل تولد معلوم نباشد سفید گذارده شود.
۶- «ا اثر انگشت» امضا و یا اثر انگشت و جائی را که برای آن در گواهینامه در نظر گرفته شده میتوان حذف نمود.
۷ - ثبت صفحه سوم مدل در گواهینامه اختیاری است.
۸ - امضا و مهر مقام صادرکننده گواهینامه و یا موسسهای که اختیار صدور گواهینامه بآن داده شده در مدلهائیکه یک تاخوردگی (اگر طوری تاخوردهباشد که صفحه روی گواهینامه صفحه مدل نباشد) و یا دو مرتبه تاخوردگی داشته باشد امضا و یا مهر را میتوان در صفحه روی گواهینامه قرار داد.
۹ - مهر و امضا مقام صادرکننده گواهینامه و در صورت لزوم تاریخی که امضا و یا مهر زده میشود.این مهر و یا امضا بایستی در ستون سمت راست صفحه دوم مدل در مقابل طبقهبندی وسایل نقلیه و مخصوصاً در برابر طبقهایکه گواهینامه بری آن صادر شده زده شود. این مقررات در مورد اطلاعاتی هم که مربوط به تمدید گواهینامه بوده و بایستی در ستون سمت راست صفحه سوم مدل ثبت شده لازمالاجرا است. کشورهای متعهد میتوانند به جایامضا و یا مهر در ستون سمت راست صفحه دوم مدل یک ماده جدیدی به عنوان طبقهبندی تحت شماره ۸ در صفحه یک مدل اضافه نمایند و حرف طبقه و یا طبقاتی که گواهینامه برای آن معتبر است باضافه یک ستاره برای هر طبقهای که گواهینامه برای آن اعتبار ندارد در مقابل آن وارد نمایند (مثلاً:«۸ - طبقات A وB***»).
۱۰ - محل ثبت سایر طبقاتیکه در مقررات داخلی توصیف شده.
۱۱ - محل ثبت ملاحظات اضافی در صورتی که وجود داشته باشد توسط مقامات صلاحیتدار کشور صادرکننده شامل شرایطی که استفاده از وسایل نقلیه را محدود میکند (مثلاً: لزوم داشتن عینک صحیح و «فقط برای وسیله نقلیه شماره..... اعتبار دارد» و «وسیله نقلیه بایستی طوری مجهز باشد که راندن آن توسط شخص یک پا میسر باشد«). در صورتی که طبق قسمت دوم بند ۹ عمل شود ثبت این ملاحظات اضافی در صفحه شماره یک مدلترجیح دارد.
سایر موضوعات را میتوان در صفحهای غیر از صفحات مدل وارد نمود.
صفحات مدل
ص۳و۴ از ۶
متمم شماره/۶ - شماره/۱ - شماره/۲ - شماره/۳
| گواهی نامه رانندگی /۱ | |||
| ۱- نام خانوادگی........... ۲- نامهای دیگر........۲/ ۳- تاریخ تولد /۴ و محل تولد /۵........ ۴ -آدرس.................................... . ......................................... محل الصاق عکس ۳۵x۴۵ میلیمتر امضائی دارندگان گواهینامه /۶ ۵- صادره توسط..................... ۶- در................................... ۷- تاریخ اعتبار /۷. ................ شماره. .................................. -امضا و سایر مطالب /۸......... | طبقه بندی وسایط نقلیه ایکه این گواهینامه برای آن معتبر باشد | تاریخ اعتبار تا: -- تمدید شد تا: . ....................... --. ...................../۹ در تاریخ. .......... -- در تاریخ. ......... | |
| A | موتور سیکلت | /۹ | |
| B | . وسایط نقلیه موتوری غیر از طبقه مشروط بر اینکه حداکثر وزن مجاوز آن از ۳۵۰ کیلو گرم و حداکثر تعداد صندلی آْن علاوه بر صندلی راننده از ۸ صندلی تجاوز نماید. | /۹ | تاریخ اعتبار تا: -- تمدید شد تا: . ....................... --. ...................../۹ در تاریخ. .......... -- در تاریخ. ......... |
| C | وسایط نقلیه موتوری باری که حداکثر وزن مجاوز آن از ۳۵۰۰ کیلو گرم متجاوز باشد | /۹ | تاریخ اعتبار تا: -- تمدید شد تا: . ....................... --. ...................../۹ در تاریخ. .......... -- در تاریخ. ......... |
| D | وسایط نقلیه موتوری مسافری که علاوه بر صندلی راننده بیش از ۸ صندلی داشته باشد | /۹ | تاریخ اعتبار تا: -- تمدید شد تا: . ....................... --. ...................../۹ در تاریخ. .......... -- در تاریخ. ......... |
| E | وسایط نقلیه مرکبی که وسیله نقلیه کشنده که راننده برای آن گواهینامه دارد (B،C،D) ولی خود آنها جزء آن طبقه ویا طبقات مذکور باشد. | ||
| /۹ | تاریخ اعتبار تا: -- تمدید شد تا: . ....................... --. ...................../۹ در تاریخ. .......... -- در تاریخ. ......... | ||
| /۱۰ | |||
| /۱۱ |
متمم شماره هفت - گواهینامه رانندگی بینالمللی
۱ - گواهینامه بایستی به صورت دفترچه بقطع (Ab) (۱۴۸x ۱۰۵ میلیمتر) تنظیم و جلد آن برنگ خاکستری و صفحات داخلی آن سفید باشد.
۲ - خارج جلد رو ئی و داخل آن بایستی به ترتیب با صفحههای مدل شماره یک و دو زیر مطابقت داشته و بزبان ملی و یا یکی از زبانهای کشورصادرکننده چاپ شود. دو صفحه آخر داخل گواهینامه بایستی برابر صفحههای مدل شماره ۳ و بزبان فرانسه باشد. در صفحات داخلی که قبل از دوصفحه مزبور قرار دارند بایستی صفحه اول دو صفحه مذکور به چند زبان شامل انگلیسی و روسی و اسپانیایی تکرار شود.
۳ - مطالبی که در گواهینامه با دست و یا ماشین تحریر نوشته میشود بایستی به حروف لاتین و یا حروف انگلیسی خطی باشد.
۴ - طرفهای متعاهدی که گواهینامه رانندگی بینالمللی صادر کرده و یا اجازه صدور آن را میدهند چنانچه جلد گواهینامههای صادره آنها بزبان غیراز انگلیسی و یا فرانسه و یا روسی و یا اسپانیایی باشد بایستی ترجمه متن صفحه مدل شماره ۳ را بآن زبان برای دبیر کل سازمان ملل ارسال دارند.
شماره ۳ صفحه سمت چپ
| ۱- نام خانوادگی خصوصیات راننده ۲- نامهای دیگر / ۱ ۳- محل تولد / ۲ ۴- تاریخ تولد /۳ ۵- آدرس در کشور متبوعه | |
| طبقه بندی وسایط نقلیه ایکه ای گواهینامه برای آن معتبر میباشد | |
| A | موتور سیکلتها |
| B | وسایط نقلیه موتوری غیر از طبقه مشروط براینکه حداکثر وزن مجاز آن از ۳۵۰۰ کیلوگرم و حد اکثر تعداد صندلی آن علاوه بر صندی راننده از ۸ صندلی تجاوز ننمایند. |
| C ِD | وسایط نقلیه موتوری باری که حد اکثر وزن مجاز آن از ۳۵۰۰ کیلو گرم متجاوز باشد. وسایط نقلیه مسافری که علاوه بر صندلی راننده بیش از ۸ صندلی داشته باشد. |
| E | وسایط نقلیه مرکبی که وسیله نقلیه کشنده آن جزء طبقه ویا طبقاتی باشند که راننده برای آن گواهی دارد (D و C وB) ولی خودآنها جزء طبقه ویا طبقات مذکور نباشند |
| شرایط محدود کننده /۵ . .................................................................................................................................................................................................................................................................. | |
| ۱............................................................................................................................ ۲........................................................................................................................... ۳............................................................................................................................ ۴............................................................................................................................ ۵.......................................................................................................................... -امضا دارنده گواهینامه /۶ |
| سلب صلاحیت: دارنده گواهینامه فوق حق ندارد در........../۷ تاتاریخ...................................رانندگی نمایند در......................................................درتاریخ................................................ . ......................................................./۸ دارنده گواهینامه حق ندارد در.................../۷ تا تاریخ...........................رانندگی نماید در......................................................درتاریخ.................................................................. . ............................................................../۸ |
| /۱...................................................... عبور ومرور وسائط نقلیه موتوری بینالمللی گواهی نامه رانندگی بینالمللی شماره................. کنوانسیون ترافیک راه مورخ ۸ نوامبر ۱۹۶۸ تاریخ اعتبار تا................................./۲ صادره توسط..................................... در. ...................................... تاریخ. ..................................... شماره گواهینامه داخلی.......... /۴ /۳ |
| این گواهینامه برای کشور............................... اعتبار ندارد /۱ برای سایر طرفهای متعاهد اعتبار دارد. طبقات وسائط نقلیه ایکه این گواهینامه برای راندن آن اعتبار دارد در انتهای دفتر چه ذکر شده. /۲ این گواهینامه بهیچوجه در تعهدات دارنده آن نسبت بقوانین و مقررات اقامت و اشتغال به کار در کشوری که مسافرت میکند اثری نخواهد داشت بخصوص اعتبار آن درکشوری که دارنده گواهینامه مسکن عادی خود را در آنجا بر قرار میکند منقضی میشود. |
کنوانسیون راجع به علائم راهها
طرفهای متعاهد
با تایید لزوم وحدت علائم راهها به منظور تسهیل ترافیک بینالمللی و افزایش ایمنی در راهها نسبت به مقررات، زیر توافق نمودند:
فصل ۱ - مقررات عمومی
ماده ۱ - تعاریف.
اصطلاحات و کلماتی که در این کنوانسیون به کار برده شده دارای معانی ذیل میباشد:
(الف) «قوانین داخلی» هر طرف متعاهد عبارت است از کلیه قوانین و مقررات ملی و محلی قابل اجرا در قلمرو طرف متعاهد مذکور.
(ب) «منطقه مسکونی» عبارت از منطقهای است که دارای تابلوهای ورود و خروج بوده یا در غیر این صورت طبق قوانین محلی تعریف شده است.
(ج) «راه» عبارت است از تمامیسطح خیابان جاده - کوچه و کلیه معابری که برای عبور و مرور عموم باز است.
(د) «سوارهرو» عبارت از قسمتی از راه است که معمولاً برای ترافیک وسائط نقلیه مورد استفاده قرار میگیرد. یک راه ممکن است شامل چندین سوارهرو باشد که به وسیله باند جداکننده یا اختلاف سطح کاملاً از هم مجزا باشند.
(ه-) «گذرگاه» عبارتست از تقسیمات طولی که سوارهرو بدان تقسیم گردیده و عرض آن برای عبور یک ردیف وسائط نقلیه موتوری غیر ازموتورسیکلت کافی باشد اعم از اینکه به وسیله خط کشی طولی راه مشخص شده یا نشده باشد.
(و) «تقاطع» عبارت است از چهار راه و انشعاب راههای هم سطح مشتمل بر فضای بازی که از تشکیل این چهار راه یا انشعاب راهها بوجود آمده.
(ز) «تقاطع هم سطح» عبارت است از برخورد بین یک راه و یک راهآهن یا خط تراموای.
(ح) «شاهراه» عبارت از راهی است که اختصاصاً برای ترافیک وسائط نقلیه موتوری ساخته شده و به املاک مجاور خود راه پیدا نمیکند و دارای خصوصیات زیر است.
(i) جز در مناطق خاص یا در موارد موقتی دارای قسمتهای «سوارهرو» دوطرفه باشد که توسط باند مجزاکننده یا استثنائاً با وسائل دیگری از یکدیگر جداشدهاند.
(ii) با هیچ راه یا راهآهن یا خط تراموای یا راه پیاده رو در یک سطح تقاطع نکند.
(iii) مخصوصاً به عنوان شاهراه علامتگذاری شده باشد.
(ط) ایستادن و توقف وسیله نقلیه
(ه) «ایستادن» عبارت است از توقف وسیله نقلیه به مدت کوتاه برای پیاده و سوار کردن مسافر یا بارگیری و تخلیه بار:
(ii) «توقف» عبارت است از ایستادن وسیله نقلیه به مدت نسبتاً طولانی یا به جزدر مواردی که به منظور اجتناب از تصادم یا برخورد با مانع یا رعایت مقررات راهنمائی و رانندگی که مدت ایستادن از نظر پیاده یا سوار کردن مسافر یا بار محدود نباشد.
معذالک طرفهای متعاهد مجازند وسیله نقلیهای را که مشمول بند (ii) فوقالذکر میباشد از نظر مدت ایستادن یا توقف بر طبق قوانین داخلی تعیین ورفتار نمایند.
(ی) «دوچرخه» عبارت از وسیله نقلیهایست که لااقل دارای دو چرخ بوده و منحصراً با نیروی عضلانی شخصی که سوار آنست مخصوصاً توسط پدال یا اهرمهای دستی حرکت نماید.
(ک) « دوچرخه گازی» عبارتست از وسیله نقلیهایکه دارای دو یا سه چرخ بوده و مجهز به یک موتور احتراق داخلی باشد با سیلندری بظرفیت کمتر از ۵۰ سانتیمتر مکعب و حداکثر سرعت از ۵۰ کیلومتر در ساعت تجاوز نکند.
بهر حال طرفهای متعاهد میتوانند طبق قوانین داخلی خود وسائط نقلیهای را که دارای خصوصیات دوچرخه نبوده (از نظر طرز استفاده) مخصوصاًفاقد کیفیت راندن توسط پدال باشد یا حداکثر سرعت و وزن یا بعضی از خصوصیات موتور آنها از حدود معین تجاوز کند «دوچرخه گازی» تلقی ننمایند.این توضیحات مانع از آن نمیشود که در طرفهای متعاهد در اجرای مقررات دوچرخه گازی را از نظر عبور و مرور عیناً مانند دوچرخه تلقی نمایند.
(ل) «موتورسیکلت» عبارت است از وسیله نقلیهایکه دارای دو چرخ با یا بدون سایدکار (اطاقک پهلو) و مجهز بیک موتور محرکه باشد. طرفهای متعاهد میتوانند سهچرخههائی را که وزن خالی آن از ۴۰۰ کیلو تجاوز نکند در قوانین داخلی خود مانند موتورسیکلت تقی کنند. کلمه (موتورسیکلت) شامل دوچرخه گازی نخواهد بود.
(م) «وسیله نقلیه خودرو» عبارت است از هر گونه وسیله نقلیه موتوری قابل حرکت در معابر به استثنای دوچرخه گازی که در طرفهای متعاهد به عنوان موتورسیکلت تلقی نمیشود و همچنین وسایط نقلیهایکه بر روی ریل حرکت میکنند.
(ن) «وسیله نقلیه موتوری» عبارتست از هر گونه وسیله نقلیه خودرو که معمولاً برای حمل مسافر یا بار و یا کشیدن وسیله نقلیه دیگری که مسافر وبار حمل میکنند در راه مورد استفاده قرار گیرد. این مورد شامل اتوبوسهای برقی نیز بوده ولی شامل وسائط نقلیهایکه بر روی ریل حرکت مینمایند وتراکتورهای کشاورزی که به طور اتفاقی برای حمل مسافر و بار در راه و یا کشیدن وسیله نقلیه دیگری که مسافر و بار حمل میکنند نخواهد بود.
(س) «یدک» عبارت از وسیله نقلیهایست که توسط وسیله نقلیه خودرو کشیده میشود و شامل شبه یدک نیز خواهد بود.
(ع) « شبه یدک» عبارت از یدکی است که به یک وسیله نقلیه دیگر به طوری متصل میگردد که قسمتی از وزن بار آن توسط وسیله نقلیه موتوری حمل میشود.
(ف) «راننده» کسی است که وسیله نقلیه موتوری یا سایر وسائط نقلیه (مشتمل بر دوچرخه) را میراند یا گاو از به صورت واحد یا گله یا گله گوسفند یاحیوانات بارکش یا زین شده را در جاده هدایت میکند.
(ص) «حداکثر وزن مجاز» عبارت است از مجموع وزن وسیله نقلیه و حداکثر بار مجاز آنکه از طرف مقام صلاحیتدار کشوریکه وسیله نقلیه در آنشمارهگذاری شده اعلام گردیده باشد.
(ق) «وزن بارگیری شده» عبارت است از مجموع وزن واقعی وسیله نقلیه به اضافه وزن مسافرین و کارکنان و محمولات آن.
(ر) «سمت حرکت» عبارت است از سمت دست راست که طبق قوانین داخلی راننده وسیله نقلیه بایستی به وسیله نقلیه مقابل اجازه دهد از سمت چپ او عبور کند. در غیر این صورت این عبارات بمعنی حرکت از سمت چپ خواهد بود.
(ش) «ضرورت رعایت حق تقدم عبور» باین معنی است که رانندگان ضمن هدایت وسیله نقلیه خود و با شروع بحرکت بایستی طوری حرکت نمایند که موجب تغییر ناگهانی جهت یا سرعت سایر وسایط نقلیه نگردند.
ماده ۲ - ضمائم کنوانسیون
ضمائم کنوانسیون عبارتند از:
-ضمیمه ۱ - علائم خطر، باستثناء علائمیکه در محل تقاطع یا تقاطع هم سطح قرار داده میشود.
-ضمیمه ۲ - علائم تقدم عبور در تقاطع، علائم خطر در نزدیکی تقاطعها و علائم تقدم عبور در قسمتهای باریک راه.
-ضمیمه ۳ - علائم مربوط به تقاطعهای هم سطح.
-ضمیمه ۴ - علائم انتظامی باستثناء علائم تقدم عبور، علائم توقف و ایستادن.
-ضمیمه ۵ - علائم اطلاعاتی باستثناء علائم توقف
-ضمیمه ۶ - علائم توقف و ایستادن
-ضمیمه ۷ - صفحات اضافی
-ضمیمه ۸ - خط کشی راه
-ضمیمه ۹ - تهیه علائم رنگ و نقوش و صفحات اضافی مذکور در ضمائم ۱ تا ۷ که جزو لایتجزای این کنوانسیون میباشند.
ماده ۳ - وظایف طرفهای متعاهد
۱ - (الف) طرفهای متعاهد این کنوانسیون سیستم علائم راهها و خطکشی راهها را که در این کنوانسیون بیان شده قبول نموده و متعهدند آن را دراسرع وقت با قوانین داخلی تطبیق نمایند.
(i) طرفهای متعاهد با توجه به محدودیتهای زمانی تعیین شده در بندهای ۲ و ۳ ماده بایستی به جای علائمی که در این کنوانسیون به منظور یک قاعده یا مقررات خاصی برای استفادهکنندگان از راهها بیان گردیده علائم دیگری را برای اعلام قاعده و مقررات مزبور به کار برند.
(ii) در مواردی که در این کنوانسیون علامتی به منظور اعلام یک قاعده یا مقررات خاصی برای استفاده کنندگان از راهها تعیین نشده باشد طرفهای متعاهد مجاز میباشند برای منظورهای فوق هر گونه علامتی را که مایل باشند به کار برند مشروط بر آنکه آن علائم در این کنوانسیون دارای معنی دیگری نباشد و نیز با سیستمیکه در این کنوانسیون تعیین شده مطابقت داشته باشد.
(ب) به منظور بهبود در نحوه کنترل عبور و مرور طرفهای متعاهد میتوانند پس از آزمایشات روشهای مختلف در قسمتی از راهها پیشنهادات خود رادر زمینه این اصلاحات ارائه نمایند.
۲ - طرفهای متعاهد ملزم میباشند از تاریخ اجرای این کنوانسیون در قلمرو خود حداکثر ظرف چهار سال هر گونه علامت، نقش، نصب و خطکشی راکه مربوط به سیستم معینه در این کنوانسیون بوده ولی به معنی دیگری به کار رفته باشد تعویض یا تکمیل نمایند.
۳ - طرفهای متعاهد ملزم میباشند از تاریخ اجرای این کنوانسیون در قلمرو خود حداکثر ظرف ۱۵ سال هر گونه علامت، نقش، نصب و خطکشی راکه منطبق با سیستم مقرره در این کنوانسیون نباشد تعویض نمایند. ضمناً در ظرف این مدت برای آشنا نمودن استفادهکنندگان از راهها به سیستم جدیدممکن است علاوه بر علائم و نقوش معینه در این کنوانسیون علائم نقوش قبلی نیز به کار برده شوند.
۴ - مندرجات این کنوانسیون نباید طوری تعبیر شود که طرفهای متعاهدی ملزم بقبول تمام انواع علائم و خطکشی مقرره در این کنوانسیون میباشند بلکه طرفهای متعاهد بایستی تعداد و انواع علائم و خطکشی را که لازم بدانند اقتباس نمایند.
ماده ۴ - مراتب زیر برای طرفهای متعاهد ممنوع میباشد:
(الف) نصب والحاق هر گونه علامت غیر از علامت راهنمائی به کلیه وسائل هدایت و کنترل عبور و مرور - معذالک چنانچه طرفهای متعاهد یاواحدهای تابعه آنها نصب تابلوی اطلاعاتی مخصوصی را از طرف یک سازمان مذکور غیر انتفاعی مجاز بدانند میتوانند اجازه دهند که علامت مختصهسازمان مذکور روی تابلو یا پایه آن نصب شود مشروط بر آنکه این عمل درک مفهوم آن علامت را مشکل نسازد.
(ب) نصب هر گونه تابلو، آگهی، علامت که با کلیه وسایل هدایت و کنترل عبور و مرور موجب اشتباه یا تقلیل رویت آنها شده و یا سبب گمراهی رانندگان شود و ایمنی عبور و مرور را مختل سازد.
فصل ۲ - علائم راهها
ماده ۵
۱ - سیستم مقرره در این کنوانسیون بطبقات زیر تقسیم میگردد:
(الف) علائم خطر:
این علائم برای اعلام خطر برانندگان در راهها و آگاه نمودن آنان از نوع خطر مورد استفاده قرار میگیرد.
(ب) علائم انتظامی:
این علائم برای آگاه ساختن رانندگان به محدودیتها و ممنوعیتهائی است که باید از آن پیروی کنند این علائم به شرح زیر میباشند:
(i) علائم حق تقدم عبور.
(ii) علائم ممنوعیت یا محدودیت
(iii) علائم بازدارنده یا حکمکننده.
(ج) علائم اطلاعاتی:
این علائم برای هدایت رانندگان در ضمن مسافرت یا برای آگاه ساختن رانندگان از اطلاعات لازم به کار برده میشوند مانند:
(i) علائم پیش آگاهی.
(ii) علائم جهتنما.
(iii) علائم مشخصات راه.
(iv) علائم شناسائی محل.
(v) علائم تاییدکننده.
(vi) علائم دیگری که اطلاعات لازم را برانندگان وسایط نقلیه میدهند.
(vii) علائم دیگری که تسهیلات لازم را باستفادهکنندگان از راه اعلام میدارند.
۲ - در مواردی که این کنوانسیون انتخاب بین چندین علامت یا نقش را مخیر میسازد بایستی:
(الف) طرفهای متعاهد فقط یکی از آن علائم یا نقوش را برای تمام قلمرو خود اختیار کنند.
(ب) طرفهای متعاهد کوشش نمایند که علائم منتخب را در موافقتنامههای منطقهای منظور نمایند.
(ج) مقررات بند ۳ این کنوانسیون شامل انواع علائم و نقوشی که انتخاب شدهاند نیز میباشد.
ماده ۶
۱ - علائم باید طوری نصب شوند که رویت آنها برای رانندگان بسهولت و به موقع عملی باشد، علائم معمولاً در طرفی از راه که جهت ترافیک اقتضا میکند گذارده خواهند شد. معهذا ممکن است در بالای قسمت سواره (Carriage Way) قرار گیرند.هر علامتی که در کنار راه و در جهتی که ترافیک اقتضا میکند نصب شود اگر اوضاع و احوال محل طوری باشد که رویت آن به موقع از طرف رانندهممکن نباشد در بالا و طرف دیگر راه نیز مکرر قرار داده خواهد شد.
۲ - کلیه علائمیکه در تمام عرض راهی که برای ترافیک باز است نصب شده برای رانندگان لازم الرعایه است. معهذا، ممکن است علائمی نصب گردند که فقط در یک یا چندین ردیف راه که به وسیله خطوط طولی مشخص شده است قابل رعایت و اجرا باشد.
۳ - در مواقعیکه به نظر مقامات صلاحیتدار در کنار راهی که دارای گذرگاههای متعدد میباشد از نصب یک علامت نتیجه مطلوب حاصل نمیگردد ممکن است در این حالت علامت روی خط مجزا کننده (Dividing Strip) نصب شود و دیگر لزومی برای تجدید آن در کنار جدول یا شانه راه نمیباشد.
۴ - توصیه میگردد که در قوانین داخلی مراتب زیر پیش بینی گردد:
(الف) علائم طوری قرار داده شود که مانع تردد وسائط نقلیه در قسمت سواره رو (Carriage Way) نگردد و چنانچه در کنار جدول یا شانه راه قرار داده شوند تا حد امکان مانع عبور پیادهها نشوند. ارتفاع لبه زیرین علائم از سطح راه برای کلیه علائم بایستی حتیالمقدور یکنواخت و یکسان باشد.
ب - ابعاد صفحه علائم بایستی طوری باشند که از مسافت کافی قابل رویت و درک باشند. با توجه به مقررات قسمت (ج) این بند، ابعاد بایستی متناسب و منطبق با سرعت مجاز وسایط نقلیه انتخاب شوند.
(ج) ابعاد علائم خطر و علائم انتظامی در قلمرو هر طرف متعاهد بایستی یکنواخت باشند. علی القاعده برای هر نوع علامت چهار اندازه وجود خواهدداشت: کوچک، معمولی بزرگ و خیلی بزرگ.
از علائم کوچک در نقاطی که اوضاع و احوال اجازه استفاده از علائم معمولی را نمیدهد یا ترافیک میتواند به کندی انجام گیرد بایستی استفاده شود ونیز ممکن است برای تکرار یک علامت قبلی نیز به کار رود.
علائم بزرگ بایستی در راههای خیلی عریض که دارای ترافیک سریع میباشد مورد استفاده قرار گیرند.
علائم خیلی بزرگ بایستی در راههایی که دارای ترافیک خیلی سریع میباشد مانند شاهراهها (Motor Ways) مورد استفاده قرار گیرند.
ماده ۷
۱ - توصیه میگردد که در قوانین داخلی پیشبینی شود تا برای آنکه علائم راهها مخصوصاً علائم خطر و علائم انتظامی در شب بیشتر قابل رویت و خوانا باشند به مواد یا آلات منعکس کننده نور مجهز شوند مشروط بر آنکه نتیجه این عمل باعث خیره شدن رانندگان نشود. علائم ایستادن وتوقف که در خیابانهای روشن مسکونی نصب میباشند از این قاعده مستثنی هستند.
۲ - این کنوانسیون استعمال علائمی را که به منظور اعلام خبر، اخطار یا مقرراتی که فقط در موارد معین یا در روزهای معین بایستی به کار برده شود وصرفاً در مواقع لازم برای اعلام اطلاع مربوطه قابل رویت باشد منع نمیکند.
ماده ۸
۱ - به منظور شناسائی بهتر علائم بینالمللی، سیستم علائم مقرره در این کنوانسیون بر اساس استفاده از خصوصیات اشکال و رنگهای هرکدام از علائم و نیز حتی المقدور بر پایه استفاده از نقوش غیر از خط نوشتهها تعیین شده است.
هنگامیکه طرفهای متعاهد تغییر و اصلاحی را در علائم ضروری بدانند، تغییرات و اصلاحات نبایستی خصوصیات اصل آنها را تغییر دهند.
۲ - طرفهای متعاهدی که بخواهند بر طبق قسمت ۲ بند ۱ ماده ۳ این کنوانسیون علائم و نقوش دیگری را که در کنوانسیون حاضر تجویز نشده مورداستفاده قرار دهند بایستی، موافقتنامه منطقهای برای استفاده از چنان علائم و نقوش جدید تحصیل کنند.
۳ - این کنوانسیون افزودن خط نوشته را در یک صفحه مستطیل شکل زیر علامت یا در یک صفحه مستطیل شکل شامل علامت منع نمیکند. ممکناست چنین خط نوشتهای را مشروط بر اینکه مفهوم علامت را برای رانندگانی که نمیتوانند خط نوشته را درک کنند مشکل نسازد روی خط علامت قرارداد.
۴ - هنگامیکه مقامات صلاحیتدار لازم بدانند که معنی یک علامت خیلی صریح تر باشد یا در مورد علائم انتظامیرعایت آن را بگروه خاصی ازرانندگان یا به ایام خاصی منحصر سازند و هنگامیکه ابلاغ اطلاعات لازم با یک علامت اضافی یا به وسیله اعداد به نحویکه در ضمائم کنوانسیون حاضر مقرر شده ممکن نباشد بایستی یک خط نوشته در یک صفحه مستطیل شکل زیر علامت قرار داده شود.گرچه میتوان به جای چنین خط نوشتهها یک یا چند علامت نقش در همان صفحه قرار داده یا بآن اضافه نمود.
۵ - خط نوشتههای مورد اشاره در بندهای ۳ و ۴ این ماده بایستی بزبان ملی یا بیک یا چند زبان ملی و نیز چنانچه طرفهای متعاهد لازم بداند بزبانهای دیگر مخصوصاً بزبانهای رسمی ملل متحد نوشته شود.
ماده ۹ - علائم خطر
۱ - قسمتالف ضمیمه شماره ۱ این کنوانسیون مدلهای علائم خطر را نشان میدهد قسمت ب نقوشی را که باید روی این علائم قرار داد نشان داده ودستورات استفاده از آنها را نیز بیان میکند.معهذا، بر طبق بند ۲ ماده ۴۶ این کنوانسیون هر دولت بایستی دبیر کل سازمان ملل متحد را آگاه سازد که علائم و نقوش اعلام خطر برای تقاطع مذکوردر ضمیمه شماره ۲ و نقوش اعلام خطر برای تقاطع هم سطح مذکور در ضمیمه شماره ۳ کدام یک از علائم Ab و Aaرا به عنوان مدل علائم خطرانتخاب کرده است.
۲ - تعداد علائم خطر بایستی بدون لزوم افزوده شوند. لیکن این علائم بایستی در محلهائی از راه طوری نصب گردند که رانندگان را از مخاطراتاحتمالی به موقع آگاه سازند.
۳ - علائم خطر بایستی در مسافتی از محل خطر قرار داده شوند که با توجه به وضع ترافیک راه و سرعت مجاز وسیله نقلیه و مسافت رویت در شب وروز موثر باشند.
۴ - مسافت بین علامت و شروع منطقه خطرناک راه ممکن است در یک صفحه اضافی دیگر مطابق مدل ۱ -ضمیمه شماره ۷ کنوانسیون نشان داده شود و در مسافتی که ضمیمه مذکور تعیین شده قرار داده شود.
این اطلاعات بایستی در مواقعیکه برای رانندگان حدس زدن مسافت بین علامت و شروع منطقه خطرناک راه ممکن نبوده و مسافت هم غیر از آن باشد که عادتاً مورد انتظار است برانندگان داده شود.
۵ - علائم خطر ممکن است مکرر قرار داده شوند مخصوصاً در شاهراهها و راههای مشابه آن. در صورت تکرار آنها، مسافت بین علامت و شروع منطقه خطرناک راه بر طبق مقررات بند ۴ این ماده نشان داده خواهد شد. معذالک در مورد علائم خطر که وجود پلهای متحرک (Swing Bridge) و تقاطع هم سطح را اعلام میدارند کشورهای متعهد مختار خواهند بود که مقررات بند ۳ ماده ۳۵ کنوانسیون حاضر یا بند ۵ قسمت ب ضمیمه شماره ۱ را بهجای مقررات این بند اجرا نمایند.
۶ - اگر علامت خطر برای اعلام خطر در طول مسافتی از یک قسمت از راه به کار رفته باشد (مثلاً وجود یک سلسله پیچهای خطرناک یا خراب بودن یکقسمت سوارهرو راه) چنانچه ایجاب نماید که در طول آن مسافت نیز نشان داده شود این موضوع بایستی مطابق مدل ۲ ضمیمه ۷ این کنوانسیون ومنطبق با مقررات ضمیمه مذکور به وسیله صفحه اضافی مشخص گردد.
علائم انتظامیبه استثنای علائم ایستادن و توقف
-ماده ۱۰ - علائم تقدم عبور
۱ - علائم تعیین شده برای آگاهی رانندگان از مقررات ویژه حق تقدم عبور در محلهای تقاطع عبارتند از علائم B,۱-,B,۲-B,۳-B,۴ که درقسمتالف ضمیمه شماره ۲ و علائم آگاه ساختن رانندگان از مقررات عبور در قسمتهای تنگ راه عبارتند از B,۵-B,۶ که در قسمت ج ضمیمه ۲بیان شدهاند.
۲ - علامت B,۱ راه دادن (رعایت حق تقدم) برای آنکه رانندگان مطلع شوند در تقاطعهایی که چنین علامتی گذارده شده باید به وسائط نقلیه راهی که بدان نزدیک میشوند راه دهند بایستی به کار برده شود.
۳ - علامت B۲ ایست (Stop) برای اینکه رانندگان مطلع شوند در تقاطعهائی که چنین علامتی گذارده شده باید قبل از ورود به تقاطع بایستند و بوسائط نقلیه در راهی که بدان نزدیک میشوند راه دهند بایستی به کار برده شود.
بر طبق بند ۲ ماده ۴۶ این کنوانسیون هر کشور بایستی انتخاب یکی از دو علامت B,۲aB,۲bرا به دبیر کل سازمان ملل متحد اطلاع دهد.
۴ - در صورتی که مقامات صلاحیتدار لازم بدانند علامت B,۲ بایستی در محلهائی که ایجاب نماید برای جلوگیری از خطر نصب نمایند.
۵ - علائم B,۱-B,۲در تقاطعهایی که رانندگان وسایط نقلیه بایستی ایست کنند و یا در فاصلهای کههنگام راه دادن به وسائط نقلیه دیگر نبایستی از آنجلوتر روند بایستی نصب شود.
۶ - علامت Aبا نقش A,۲۳یا نقش A,۲۴ممکن است به عنوان علامت پیش آگاهی به ترتیب برای علامت B,۱یا B,۲به کار برده شوند.
معذالک در کشورهایی که علامت A۲به عنوان علامت خطر به کار برده میشود علائم پیش آگاهی برای علائم B,۱یا B,۲ ممکن است علائمیباشند که با یک صفحه اضافی مدل ۱ به ترتیبی که در صفحه ضمیمه ۷ این کنوانسیون مقرر شده تکمیل گردیده باشند.
۷ - در تقاطعهائی که علامت B,۳ نصب میشود حق تقدم عبور با وسایط نقلیه ایست که در آن مسیر حرکت میکند.
این علامت ممکن است در ابتدای راه قرار داده شده و بعد از هر تقاطع تکرار گردد و ممکن است قبل از محل تقاطع یا در خود محل تقاطع نیز نصبگردد. در مواردی که علامت B,۳در یک راه نصب شده علامت B,۴ «پایان حق تقدم» بایستی در نزدیکی محلی که راه از آن ببعد حق تقدمی نسبت به سایر راهها نخواهد داشت نصب گردد. علامت B,۴ممکن است پیش از نقطهای که حق تقدم بپایان میرسد یک یا چندین بار تکرار شود. علامت یاعلائمیکه پیش از آن نقطه نصب شدهاند بایستی بر طبق مدل ۱ ضمیمه ۷ دارای یک صفحه اضافی باشند.
۸ - چنانچه آگاه ساختن رانندگان از وجود یک تقاطع در یک راه به وسیله علامت خطر که دارای یکی از نقوشA,۲۲ است انجام شود، یا چنانچه درمحل تقاطع راهی باشد که دارای حق تقدم بوده و طبق بند ۷ این ماده با علامت B,۳ مشخص گردیده، یک علامت B,۱ یا B۲ در محل تقاطع تمامراههای دیگر بایستی قرار داده شود معهذا نصب علائم B,۱ یا B,۲ در راههائی مانند راههای فرعی یا راه خاکی که در آن رانندگان موظفند در تقاطع حتی در صورت نبودن علامت لازم نیز رعایت حق تقدم را بنمایند الزامی نخواهند بود. علامت B۲ فقط در مواردی که مقامات صلاحیتدار ایست وسایط نقلیه را مخصوصاً از جهت فقدان رویت کامل در قسمتهائی از راه ضروری تشخیص دهند بایستی در هر دو طرف محل تقاطع راهی که رانندگان بآننزدیک میشوند نصب گردند.
ماده ۱۱ - علائم ممنوعیت یا محدودیت
در قسمتالف ضمیمه شماره ۴ کنوانسیون حاضر معانی علائم ممنوعیت و محدودیت به استثنای علائم ایستادن و توقف و هم چنین علائم پایانمحدودیتها و ممنوعیتها بیان شده است.
ماده ۱۲ - علائم بازدارنده و یا حکمکننده
در قسمت ب ضمیمه شماره ۴ کنوانسیون حاضر علائم بازدارنده و یا حکمکننده و معنی آنها بیان شده است.
ماده ۱۳ - مقررات عمومیدر مورد علائم مندرج در ضمیمه شماره ۴ کنوانسیون
۱ - علائم بازدارنده و حکمکننده بایستی در نزدیکی محلهائی که محدودیت یا ممنوعیت شروع میشود نصب گردند و چنانچه مقامات صلاحیتدارلازم بدانند ممکن است این علائم تکرار شده و یا در فاصلهای جلوتر از محلی که محدودیت یا ممنوعیت شروع میشود قرار داده شوند صفحه اضافی بایستی طبق مدل ۱ ضمیمه شماره ۷ در زیر علائم اضافه شده و قبل از شروع نقطه محدودیت یا ممنوعیت نصب گردد.
۲ - علائم انتظامیکه در طراز یا بلافاصله پس از علامتی که نام یک منطقه مسکونی را نشان میدهد قرار داده شود باین معنی خواهد بود که مقررات درسرتاسر منطقه مسکونی لازمالاجرا است مگر آنکه مقررات دیگری به وسیله علائم خاصی روی قسمتهایی از راه منطقه مسکونی اعلام گردد.
ماده ۱۴ - علائم اطلاعاتی به استثنای علائم توقف
۱ - در ضمیمه شماره ۵ کنوانسیون حاضر علائم اطلاعاتی به استثنای علامت توقف تشریح گردیده است.
۲ - در کشورهایی که حروفالفبای لاتین به کار برده نمیشود خط نوشته روی علائم اطلاعاتی مندرج در قسمت Iتا V ج از بند ۱ ماده ۵ علاوه بر زبان ملی بایستی با حروف لاتین هر چه نزدیکتر به تلفظ زبان ملی نیز درج گردد.
۳ - در کشورهائی کهالفبای لاتین به کار برده نمیشود ممکن است کلمات با حروف لاتین روی همان علامت نوشته شده یا به وسیله علامت جداگانهای تکرار گردد.
۴ - در روی هر علامت نبایستی بیش از دو زبان نوشته شود.
ماده ۱۵ - علائم پیش آگاهی
علائم پیش آگاهی بایستی در فاصلهای از تقاطع قرار داده شوند که با توجه بوضع عبور و مرور و سرعت مجاز وسائط نقلیه در شب و روز قابل رویت و کاملاً موثر باشند این فاصله نبایستی در مناطق مسکونی از ۵۰ متر بیشتر و در شاهراهها و سایر راههائی که ترافیک سریع دارد کمتر از ۵۰۰ متر باشد. علائم ممکن است مکرر بوده و یا در صورت لزوم فاصله بین علامت و تقاطع را به وسیله صفحه اضافی و یا در زیر همان علامت نشان داده.
ماده ۱۶ - علائم جهت نما
۱ - یک علامت جهتنما ممکن است حاوی نام چندین محل باشد در این صورت نامها بایستی زیر هم قرار گیرند. در صورتی که یک محل از محلهای دیگر بزرگتر باشد ممکن است نام آن با حروف درشتتر از نامهای دیگر نوشته شود.
۲ - هنگامیکه فواصل نیز قید شوند ارقام بایستی هم سطح نام مربوطه ذکر شوند.
در علامتی که به شکل پیکان میباشد این ارقام بایستی بین نام محل و نوک پیکان ذکر گردند. روی علائم مستطیل شکل ارقام بایستی پس از نام محل ذکر گردند.
ماده ۱۷ - علائم شناسائی راه
علائمی که برای شناسائی راه به وسیله اعداد یا حروف یا مجموع و یا نام آنها به کار برده میشوند بایستی در یک صفحه مستطیل شکل قرار داده شوند در عین حال چنانچه، طرفهای متعاهد روش خاصی جهت طبقهبندی راه داشته باشند ممکن است به جای صفحه مستطیل علامت طبقه بندی مزبوررا به کار برند.
ماده ۱۸ - علائم شناسائی محل
۱ - علائم شناسائی محل برای نشان دادن مرز بین دو کشور یا دو استان همان کشور یا نام منطقه مسکونی، رودخانه، گردنه، محل تماشائی و غیره به کار برده میشوند.
۲ - علامت E,۹a یا E,۹b بایستی در ابتدای یک منطقه مسکونی نصب شود.
امکان دارد در قوانین داخلی پیشبینی شود که استفادهکنندگان از راه ملزم باجرای مقررات عبور و مرور هر منطقه مسکونی از علامت E,۹a یا E,۹bتا علامت E,۹C یا E,۹b باشند، مگر اینکه مواردی پیش آید که به وسیله علائم دیگری مقررات خاصی در قسمتهای معینی از راه در منطقهمسکونی اعلام گردیده باشد.
معهذا راهی که دارای حق تقدم عبور بوده و با علامت B,۳ مشخص شده چنانچه هنگام عبور از منطقه مسکونی حق تقدم خود را از دست بدهد بایستی با علامت B,۴ مشخص گردد.
۳ - علائم شناسائی محل که اطلاعاتی غیر از نام منطقه مسکونی را بدهند بایستی مخصوصاً از نظر رنگ با علائم E,۹a تا E,۹d تفاوت داشته باشند.
ماده ۱۹ - علائم تایید کننده
علائم تاییدکننده برای تایید سمت و جهت یک راه در محلهائی که مقامات صلاحیتدار لازم بدانند نصب میگردند. مثلاً در خروج از یک منطقهمسکونی بزرگ. روی اینگونه علائم بایستی نام یک یا چند محل طبق مراتب پیشبینی شده در بند ۱ ماده ۱۶ کنوانسیون حاضر قید شود. در مواردی کهمسافات نشان داده شدهاند اعدادی که نشان دهنده فاصلههستند بایستی پس از نام محل ذکر شوند.
ماده ۲۰ - علامت محل عبور عابر پیاده
چنانچه مقامات صلاحیتدار لازم بدانند علامتE,۱۱a یا E,۱۱b بایستی در محل عبور عابر پیاده نصب گردد.
ماده ۲۱ - مقررات مربوط به علائم اطلاعاتی
۱ - علائم اطلاعاتی مذکور در ماده ۱۵ تا ۲۰ کنوانسیون حاضر در محلهائیکه مقامات صلاحیتدار لازم بدانند بایستی نصب گردند. سایر علائماطلاعاتی با توجه بمقررات بند ۱ ماده ۶ فقط در نقاطی نصب خواهند شد که از نظر مقامات صلاحیتدار ضروری باشد، مخصوصاً علائم F,۲ تا F,۳ بایستی فقط در راههایی که وسایل تعمیرات فوری، سوخت گیری و استراحت کمیاب هستند نصب شوند.
۲ - علائم اطلاعاتی ممکن است تکرار شوند. با نصب یک صفحه اضافی در زیر علامت ممکن است فاصله بین علامت و نقطه تعیین شده را مشخصنمود.
امکان دارد این فاصله در قسمت پائین خود علامت نیز نوشته شود.
ماده ۲۲ - علائم ایستادن و توقف
۱ - در قسمتالف ضمیمه شماره ۶ کنوانسیون حاضر علائم ممنوعیت یا محدودیت ایستادن یا توقف ذکر گردیده و در قسمت ب علائم دیگری کهاطلاعات مفیدی در زمینه توقف میدهند با معانی علائم و دستوراتی برای استفاده از آنها ذکر گردیده است.
فصل ۳ - چراغ راهنما
ماده ۲۳ - چراغ راهنما برای عبور و مرور وسایط نقلیه
۱ - با توجه به مقررات بند ۱۲ این ماده، تنها نورهائی که ممکن است در چراغهای راهنما برای تنظیم ترافیک وسائط نقلیه به کار روند باستثناء آنهائیکه مختص وسائط حمل و نقل عمومی هستند عبارتند از نورهائی که با معانی مشروحه ذیل بایستی مورد استفاده قرار گیرند.
(الف) چراغهای غیر چشمکزن:
i- نور سبز بمعنی آن است که وسائط نقلیه میتوانند حرکت نمایند، معهذا اگر ترافیک در جهتی که آنها در شرف پیش رفتن هستند آنچنان متراکم باشد که چنانچه وارد تقاطع گردند با تغییر فاز بعدی نتوانند از آن خارج شوند نور سبز جهت کنترل ترافیک در تقاطع رانندگان را برای پیش رفتن مجاز نخواهد ساخت.
ii - نور قرمز بمعنی آن است که وسائط نقلیه نبایستی حرکت نمایند، در تقاطعهایی که با خط ایست مشخص گردیدهاند وسایط نقلیه حق تجاوز از خطایست را نخواهند داشت، چنانچه تقاطع فاقد خط ایست باشد وسایط نقلیه مجاز نیستند که از طراز چراغ راهنما تجاوز نمایند، در صورتی که چراغ راهنما در وسط یا آن طرف عابر پیاده قرار داده شده باشد وسایط نقلیه نبایستی به تقاطع وارد شده و به محل عبور عابر پیاده تجاوز نمایند.
iii - نور زرد بایستی به تنهایی یا بهمراه نور قرمز ظاهر شود، هنگامیکه تنها ظاهر شود بمعنی آنست کههیچ وسیله نقلیه نباید از خط ایست یا ازطراز چراغ راهنما عبور کند مگر آنکه آنچنان به خط ایست چراغ راهنما نزدیک شده باشد که قبل از عبور از خط ایست یا از طراز چراغ راهنما نتواند بآسانی توقف نماید.
هنگامیکه چراغ راهنما در وسط یا در طرف دیگر تقاطع قرار داده شود ظهور نور زرد بمعنی آن خواهد بود کههیچ وسیله نقلیه نبایستی به تقاطع واردشده و یا بمحل عبور عابر پیاده در تقاطع تجاوز نماید مگر آن که در لحظه ظهور نور آن چنان بمحل عبور یا تقاطع نزدیک شده باشد که قبل از ورود به تقاطع یا حرکت به طرف محل عبور عابر پیاده نتواند بآسانی توقف نماید.
هنگامیکه این نور توام با نور قرمز یکجا ظاهر شود بمعنی آن خواهد بود که علامت در شرف تغییر است لیکن ممنوعیت عبور که به وسیله نور قرمزنشان داده میشود در این لحظات موثر نخواهد شد.
(ب) چراغهای چشمکزن:
i - یک چراغ قرمز چشمکزن یا:
دو چراغ قرمز چشمک زن متناوب، در حالی که با روشن شدن یکی، دیگری خاموش میشود و روی یک پایه و در یک ارتفاع نصب شده و روی هر دو در یک جهت باشد:
باین معنی خواهدبود که وسائط نقلیه نبایستی از خط ایست تجاوز نمایند.
یا در صورت نبودن خط ایست، از طراز چراغ راهنما جلوتر روند. این چراغها ممکن است فقط در محلهای تقاطع هم سطح، در نزدیکی پلهای متحرکیا اسکلههای فریبوت و نیز برای نشان دادن ورود وسائط آتشنشانی به راه یا نزدیکی محلی کههواپیما از روی راه در ارتفاع کم عبور خواهد نمود مورداستفاده قرار گیرند.
ii - یک چراغ زرد چشمکزن یا دو چراغ زرد چشمک زن که به تناوب چشمک بزنند بمعنی آن خواهد بود که رانندگان بایستی با دقت و احتیاط حرکت نمایند.
۲ - سیستم چراغ راهنمائی سه رنگ بایستی از سه چراغ غیرچشمکزن که به ترتیب قرمز و زرد، و سبز میباشد تشکیل شود چراغ سبز بایستی فقطموقعی روشن گردد که چراغهای زرد و قرمز خاموش باشند.
۳ - سیستم چراغ راهنمائی دو رنگ بایستی از چراغهای قرمز و سبز و غیر چشمکزن تشکیل شود چراغ قرمز و سبز نبایستی در یک زمان با هم روشن باشند. سیستم چراغ راهنمائی دو رنگ با توجه به مدت مجازی که در بند ۳ ماده ۳ کنوانسیون حاضر به منظور تبدیل دستگاههای موجود به سیستمجدید بیان گردیده فقط بایستی برای نصب موقت مورد استفاده قرار گیرند.
۴ - سیستم چراغهای سه رنگی و دو رنگی مذکور در بندهای ۲ و ۳ این ماده بایستی به صورت عمودی یا افقی قرار گیرند.
۵ - هنگامیکه چراغها به طور عمودی قرار گیرند، چراغ قرمز بایستی در قسمت بالا قرار گرفته و در صورت نصب به طور افقی، چراغ قرمز بایستی درطرفیکه نزدیکتر به ترافیک جهت مخالف میباشد قرار گیرد.
۶ - در سیستم سه رنگی، چراغ زرد بایستی در وسط قرار داده شود.
۷ - کلیه چراغها در سیستمهای سه رنگی و دو رنگی مذکور در بندهای ۲ و ۳ این ماده بایستی مدور باشند - چراغهای قرمز چشمک زن مذکور در بند ۱این ماده نیز مدور خواهد بود.
۸ - یک چراغ زرد چشمک زن ممکن است به تنهایی نصب شود.چنین چراغی همچنین ممکن است در موقعیکه ترافیک سبک باشد به جای سیستم سه رنگ مورد استفاده قرار گیرد.
۹ - هنگامیکه در سیستم سه رنگی، چراغ سبز یک یا چند پیکان را نشان دهد: روشن شدن پیکان یا پیکانها بمعنی این خواهد بود که حرکت وسائط نقلیه فقط در جهت یا جهاتی که نشان داده شده مجاز میباشد. برای نشان دادنحرکت مستقیم وسایط نقلیه نوک پیکان بایستی به سمت بالا باشد.
۱۰ - هنگامیکه یک سیستم چراغ راهنمای سه رنگی مجهز بیک یا چند چراغ سبز اضافی باشد که یک یا چند پیکان را نشان دهند روشن بودن یک یا چند پیکان بدین معنی است که وسایط نقلیه بدون توجه به این که چراغ راهنمای سه رنگی در این موقع در چه مرحله ایست بایستی در جهت یاجهاتی که پیکان یا پیکانها نشان میدهند حرکت نموده و مانع عبور سایر وسایط نقلیه پشت سر خود در همان گذرگاه نشوند مشروط بر اینکه مسیرحرکت آزاد بوده و نیز عبور عابر پیاده را به مخاطره نیاندازد.
چراغهای سبز اضافی بهتر است در همان سطح چراغ سبز معمولی نصب گردند.
۱۱ - در جائیکه چراغهای سبز، یا قرمز در بالای گذرگاههای یک سوارهرو که به وسیله خطکشی طولی مشخص شدهاند و بیش از دو گذرگاه داشتهباشند نصب گردند چراغ قرمز باین معنی خواهد بود که ترافیک در طول گذرگاهی که چراغ روی آن قرار دارد نبایستی پیش رود و چراغ سبز باین معنیخواهد بود که ترافیک میتواند پیش رود. چراغ قرمز در چنین حالت بشکل دو خط متقاطع مایل و چراغ سبز بشکل یک پیکان خواهد بود که نوک آن به سمت پائین باشد.
۱۲ - قوانین داخلی ممکن است نصب یک چراغ مهتابی را که بکندی چشمک بزند در بعضی از تقاطعهای هم سطح پیشبینی کند و معنی آن این خواهد بود که ترافیک میتواند پیش رود.
۱۳ - در مواردی که چراغهای راهنما فقط برای دوچرخهها قابل رعایت باشد این محدودیت به منظور جلوگیری از اشتباه بایستی با ترسیم شکلدوچرخه در روی چراغ و یا روی صفحه اضافی کوچک مشخص گردد.
ماده ۲۴ - چراغ راهنما مختص عابر پیاده
۱ - تنها چراغهائی که بایستی به عنوان چراغ راهنما برای عابر پیاده مورد استفاده قرار گیرد و معانی آنها به شرح زیر میباشد.
(الف) چراغهای غیر چشمک زن:
i - چراغ سبز بمعنی آن است که عابر پیاده بایستی عبور نماید.
ii - چراغ زرد بمعنی آن است که عابر پیاده نبایستی عبور نماید ولی آنهائیکه در سطح سواره قرار گرفتهاند بایستی بحرکت خود بطرف دیگر ادامه دهند.
iii - چراغ قرمز بمعنی آن است که عابر پیاده نبایستی وارد قسمت سوارهرو شوند.
(ب) چراغ سبز چشمکزن بمعنی آن است که مدت زمانی که عابرین پیاده میتوانند از قسمت سوارهرو عبور نمایند رو باتمام بوده و چراغ قرمز درشرف ظاهر شدن است.
۲ - بهتر است چراغ راهنمای عابر پیاده سیستم دو رنگی شامل دو چراغ قرمز و سبز باشد معهذا ممکن است از سیستم سه رنگی شامل قرمز - زرد وسبز نیز استفاده کرد که دو چراغ نبایستی تواماً با هم روشن شوند.
۳ - چراغها بایستی به صورت عمودی و به ترتیب از بالا به پائین، قرمز - زرد و سبز قرار گرفته باشند بهتر است روی چراغ قرمز شکل یک یا چند عابرایستاده و بر روی چراغ سبز شکل یک یا چند عابر در حال حرکت نشان داده شود.
۴ - چراغ راهنما برای عابر پیاده بایستی طوری تنظیم و ترتیب داده شود که موجب اشتباه رانندگان با چراغهایی که برای عبور و مرور وسایط نقلیهنصب گردیدهاند نشود.
فصل ۴ - خطکشی راه
ماده ۲۵
خطکشی قسمت سوارهرو راهها بایستی به تشخیص مقامات صلاحیتدار برای تنظیم ترافیک و یا اخطار و هدایت استفادهکنندگان از راه انجام شود کهممکن است برای تاکید یا تصریح مفهوم آنها تنها یا توام با سایر علائم به کار روند.
ماده ۲۶
۱ - خط کشی ممتد طولی راه بمعنی آنست که وسائط نقلیه مجاز به عبور یا تخطی از آن خط نیستند و هنگامیکه خط مزبور دو جهت متقابلترافیک را از یکدیگر تفکیک میکند وسائط نقلیه مجاز نیستند در طرف دیگر خطکشی که مخصوص ترافیک جهت مقابل است حرکت نمایند.خط کشی ممتد طولی دوبله نیز بهمین معنی است.
۲ - (الف) خطکشی منقطع طولی راه بمعنی ممنوعیت عبور از آن نبوده بلکه در موارد زیر به کار برده میشود:
i - به منظور تفکیک گذرگاهها جهت هدایت وسائط نقلیه.
ii - به منظور اخطار نزدیک شدن بیک خط ممتد که عبور و یا تخطی از آن ممنوع است و یا نزدیک شدن بیک قسمت دیگر راه که دارای خطر خاصیاست.
(ب) اگر خطوط منقطع برای منظورهای مذکور در قسمت (ii) الف از بند ۲ به کار رود نسبت بین فاصلههای بین خطوط و طول خطوط بایستی اساساًکمتر از آنچه برای منظورهای مندرج در قسمت (i) الف از بند ۲ به کار میرود باشد.
۳ - هنگامیکه یک خط کشی طولی روی راه شامل یک خط ممتد در مجاورت یک خط منقطع باشد رانندگان بایستی فقط آن خطی را که در طرف آنهاقرار داد رعایت نمایند این امر مانع از آن نخواهد بود که رانندگان پس از سبقت گرفتن مجاز به گذرگاه اولیه باز نگردند.
۴ - از نظر این ماده، خطکشی طولی به منظور مرئی ساختن کنارههای سوارهرو انجام میشوند و نیز خطوط طولی متصل بخطوط عرضی که برای مشخص کردن محلهای پارکینگ در راه به کار میرود به عنوان خطکشی طولی تلقی نخواهد شد.
ماده ۲۷
۱ - خطکشی عرضی مرکب از یک یا دو خط ممتد مجاور که در عرض یک یا چند گذرگاه ترافیک کشیده شوند بمعنی آن است که رانندگان بایستی درپشت آن همانند B,۲«ایست» مذکور در بند ۳ ماده ۱۰ کنوانسیون متوقف شوند.
چنین خطکشی ممکن است برای مشخص ساختن حد توقف رانندگان که با چراغ راهنما یا با علامتی که توسط مامور راهنمائی داده میشود و یا قبل ازتقاطع هم سطح بایستی ایست نمایند نیز به کار برده شود.
کلمه Stop «ایست» ممکن است قبل از خطکشی مذکور و توام با علامت ۲و Bدر سطح سوارهرو نیز نوشته شود.
۲ - باستثناء مواردیکه از نظر فنی غیر ممکن باشد، خط عرضی مذکور در بند (۱) این ماده بایستی در هر محلی که علامت B,۲ نصب شده کشیده شود.
۳ - خط کشی عرضی مرکب از یک یا دو خط منقطع مجاور که در عرض یک یا چند گذرگاه ترافیک کشیده میشوند. بمعنی آنست که وسائط نقلیههنگام رعایت حق تقدم مطابق علامت B,۱ مذکور در بند ۲ ماده ۱۰ این کنوانسیون معمولاً نباید از آن عبور کنند. برای مشخص کردن علامتB,۱ ممکن است مقدم بر این خطکشی یک مثلث با اضلاع عریض به نحوی که یک ضلع آن موازی خطوط مزبور بوده و راس آن مقابل به سمت وسائط نقلیهای که نزدیک میشوند باشد در سطح سوارهرو کشیده شود.
۴ - برای خط کشی محل عبور عابر پیاده، بهتر است از خطوط عرضی یا سایر خط کشی هائی که با خطکشی محل عبور عابر پیاده اشتباه نشود استفاده گردد.
۵ - برای مشخص ساختن محل عبور دوچرخه سوارها بایستی از خطوط عرضی یا سایر خطکشیهایی که با خطکشی محل عبور عابر پیاده اشتباهنشود استفاده گردد.
ماده ۲۸
۱ - سایر خطکشیها در روی قسمت سوارهرو راه مانند پیکانها - خطوط موازی یا مایل یا خط نوشتهها ممکن است برای مشخص ساختنمفهوم علائم و یا تکرار و تاکید آنها و یا دادن اطلاعاتی به استفادهکنندگان از راه به کار برده شوند. این نوع خط کشیها بایستی مخصوصاً برای نشان دادنحدود محلهای پارکینگ و ایستگاههای اتوبوس یا اتوبوسهای برقی که توقف در اینگونه محلها ممنوع شناخته شده است و نیز برای نشان دادن مسیرحرکت قبل از تقاطع مورد استفاده قرار گیرند. معهذا چنانچه در محلی که سوارهرو به وسیله خطوط طولی به چندین گذرگاه اتومبیل که دارای پیکان میباشند تقسیم شده باشد رانندگان بایستی جهت یا جهتهای مشخص شده به وسیله پیکان را تعقیب نمایند.
۲ - با توجه بمقررات بند ۴ ماده ۲۷ این کنوانسیون که مربوط به عبور عابر پیاده است خطکشی قسمتی از راه یا یک محل که مختصری از سطح راه بالاتر بوده و با خطوط موازی مایل که با خطوط ممتد یا منقطع محصور شده است باین معنی خواهد بود که وسائط نقلیه نبایستی به محلهای محصوردر خطوط ممتد وارد شوند ولی در مورد مناطق محصور در خطوط منقطع این معنی را خواهد داد که وسائط نقلیه نبایستی بآن محل وارد شوند مگرآنکه ملاحظه شود ورود بآن و یا عبور از آن برای پیچیدن به انشعابی که در طرف دیگر راه واقع است خطری در بر نخواهد داشت.
۳ - خطوط منکسر (ZIGZAG) در کنار سوارهرو باین معنی خواهد بود که پارک کردن در آن طرف سوارهرو تا جائیکه ادامه دارد ممنوع است.
ماده ۲۹
۱ - خطکشی سطح سواره رو راه مذکور در مواد ۲۶ تا ۲۸ این کنوانسیون ممکن است با رنگ و یا وسائل موثر دیگری انجام شود.
۲ - خطوط سطح سواره رو بایستی برنگ زرد یا سفید باشد.
معهذا محلهای پارکینگ ممکن است با رنگ آبی خط کشی شوند. طرفهای متعاهد که از هر دو رنگ زرد و سفید استفاده میکند بایستی برای خطکشی در قلمرو کشور خود از رنگ مربوطه استفاده نمایند. از نظر این بند کلمه سفید مشتمل بر رنگهای نقرهای و خاکستری روشن نیز خواهد بود.
۳ - به علت کوچکی زاویه دید رانندگان بایستی در ترسیم خط نوشتهها - نقوش و پیکانها در سطح سوارهرو محاسبه طول دید رانندگان به عمل آمده وخط نوشتهها - نقوش و پیکانها در جهت حرکت ترافیک با طول مناسب ترسیم گردند.
۴ - توصیه میگردد در صورتی که راه فاقد وسایل روشنائی یا دارای روشنائی ضعیف بوده و تراکم ترافیک ایجاب نماید خط کشی راه از نوع منعکس کننده نور باشد.
ماده ۳۰
-ضمیمه شماره ۸ این کنوانسیون حاوی یک سلسله توصیههائی در مورد طرح خطکشی راهها میباشد.
فصل ۵ - متفرقه
ماده ۳۱ - علائم برای راه در دست ساختمان
۱ - محدودهای از سطح سواره رو که در دست ساختمان است بایستی بوضوح نشان داده شود.
۲ - حدود تعمیرات راه در محلهائی که حجم تعمیرات و ترافیک اجازه دهد بایستی با نصب راهبندهای متصل یا منفصل که به تناوب با نوارهای قرمز وسفید یا قرمز و زرد یا سیاه و سفید و یا سیاه و زرد رنگآمیزی شده و چنانچه راه بندها در شب منعکس کننده نور نباشد با چراغ یا ادوات منعکس کننده نور مشخص گردند.
ادوات منعکسکننده نور و چراغهای ثابت راهبندها که برای این منظور در شب مورد استفاده قرار میگیرند بایستی برنگ قرمز یا زرد سیر و چراغهای چشمکزن برنگ زرد سیر باشند معذالک:
(الف) چراغها و ادوات بایستی فقط در جهت حرکت ترافیک که حدود کارهای راهسازی را مشخص مینماید قابل رویت بوده و در جهت مخالف میتواند برنگ سفید باشد.
۳۲ - (ب) چراغها و ادواتی که حدود کارهای راهسازی را برای حرکت دوطرفه ترافیک مشخص میکند میتواند به رنگ سفید یا زرد روشن باشد.
ماده ۳۲ - علامتگذاری به وسیله چراغها یا ادوات منعکسکننده نور
طرفهای متعاهد بایستی در تمامی قلمرو خود از یک رنگ یا یک سیستم رنگ چراغها یا ادوات منعکس کننده نور برای مشخص ساختن لبه سوارهروراه استفاده نمایند.
ماده ۳۳ - تقاطعهای هم سطح راه و راهآهن
۱ - (الف) در تقاطعهای هم سطح برای اعلام نزدیک شدن قطارهای راهآهن و یا مقارن بسته شدن راه بند یا نیمه راه بند بایستی یک یا چند چراغ قرمزچشمکزن قسمت i ب بند ۱ ماده ۲۳ این کنوانسیون نصب شوند. معهذا:
i - چراغهای قرمز چشمک زن را ممکن است با چراغهای راهنمائی سیستم سه رنگی قرمز - زرد - سبز به شرح مذکور در بند ۲ ماده ۲۳ این کنوانسیونتکمیل یا تعویض نمود در صورتی که چراغ راهنمایی سه رنگی در نزدیکی تقاطع هم سطح بوده و یا تقاطع دارای راهبند باشد میتوان از چراغ راهنمائی بدون نور سبز استفاده نمود.
ii - در راههای خاکی کم تردد و راههای فرعی (FOOTPATHS) باید فقط یک دستگاه صدادار (SOUNDSIGNAL) به کار برده شود.
(ب) چراغهای راهنما را ممکن است با ادوات صدادار کاملتر نمود.
۲ - چراغهای راهنما بایستی به مقتضای جهت ترافیک در کناره سوارهرو نصب گردد و در صورت لزوم ممکن است به منظور رویت بهتر چراغ راهنما ویا با توجه به تراکم عبور و مرور چراغهای راهنما را به طور مکرر در طرف دیگر راه نیر نصب نمود. معذالک، چنانچه از نظر اوضاع و احوال محلی لازمتشخیص داده شود چراغهای راهنما را میتوان در رفوژ وسط و یا در بالای سطح سواره رو قرار داد.
۳ - طبق بند ۴ ماده ۱۰ این کنوانسیون علامت «ایست» B,۲ را ممکن است در یک تقاطع هم سطح که فاقد راه بند کامل، نیمه راه بند یا چراغ راهنما به منظور اعلام نزدیک شدن قطار باشد نصب نموده در تقاطع هم سطح که علامت B,۲ قرار داده شده باشد رانندگان بایستی قبل از خط ایست یاعلامت توقف نموده و موقعی حرکت کنند که مطمئن شوند قطاری در حال نزدیک شدن نیست.
ماده ۳۴
۱ - در تقاطع هم سطح راهآهن رانندگان نباید از راهبند یا نیمه راهبند جلوتر روند حتی در حین باز و بسته شدن آنها.
۲ - هنگام روشن شدن چراغهای قرمز راهنما و بصدا درآمدن ادوات صدادار به شرح مذکور در قسمت الف بند ۱ ماده ۳۳ این کنوانسیون رانندگان نباید از خط ایست یا علامت جلوتر روند. هنگام روشن شدن چراغ زرد سیستم سه رنگی مذکور در قسمت i الف بند ۱ ماده ۳۳ رانندگان نباید از خطایست علامت جلوتر روند مگر آنکه وسیله نقلیه مورد بحث هنگام روشن شدن چراغ زرد آنچنان به علامت نزدیک شده باشد که نتوان آن را قبل ازعبور از علامت بدون خطر متوقف نمود.
ماده ۳۵
۱ - راهبندها و نیمه راهبندهای تقاطع هم سطح بایستی به طور وضوح یا خطوط تناوب قرمز و سفید - قرمز و زرد - سیاه و سفید یا سیاه و زرد رنگ آمیزی شوند. معهذا ممکن است آنها را فقط برنگ سفید یا زرد رنگ نمود مشروط بر آنکه صفحه مدور قرمز رنگ در وسط نمایانده شوند.
۲ - در کلیه تقاطعهای هم سطح که فاقد راه بند یا نیمه راهبند باشد در نزدیکی خط راهآهن بایستی علامت B,۷ مطابق اشکال ضمیمه ۳ نصب شوند.
در صورتی که چراغ راهنما یا علامت «ایست» B,۲ در محل نصب شده باشد در آن صورت علامت B,۷ بایستی روی همان پایه چراغ راهنما یاعلامت B,Z نصب گردد.
نصب علامت B,۷ در موارد زیر اجباری نیست:
(الف) در تقاطعهائیکه حرکت قطارهای راهآهن خیلی کند است و عبور وسائط نقلیه توسط مامور راهآهن و با علائم دستی تنظیم میشود.
(ب) در تقاطع راهآهن با یک راه خاکی و یا راه فرعی که در آن ترافیک خیلی کم است.
۳ - در زیر علائم خطر که دارای نقوش A,۲۶-A۲۷ مذکور در ضمیمه ۳ کنوانسیون حاضر میباشد میتوان یک صفحه مستطیل شکل که به طورعمودی قرار گرفته و دارای سه خط قرمز مورب روی زمینه سفید یا زرد رنگ است قرار داد مشروط بر آنکه علائم اضافی مرکب از صفحاتی به همانشکل که دارای یک یا دو خط قرمز مورب روی زمینه سفید یا زرد رنگ میباشد در فاصله یک سوم یا دو سوم بین علامت و راهآهن نصب گردد. اینعلائم ممکن است در طرف دیگر راه نیز به طور مکرر نصب گردند.
صفحات مذکور در این بند در قسمت (ج) ضمیمه ۳ این کنوانسیون بیشتر توصیف شدهاند.
ماده ۳۶
۱ - به علت خطرات ویژه در تقاطعهای هم سطح طرفهای متعاهد ملزم هستند:
(الف) قبل از کلیه تقاطعهای مهم سطح راه و راهآهن یکی از علائم خطر را که دارای نقوش A,۲۷,A۲۶ باشد نصب کنند معهذا نصب علامت درموارد زیر ضروری نیست:
i - در موارد مخصوصی که ممکن است در مناطق مسکونی وجود داشته باشد.
ii - در راههای خاکی و راههای فرعی که ترافیک وسائط نقلیه موتوری استثنائی میباشد.
(ب) کلیه تقاطعهای هم سطح را با راهبند یا نیمه راهبند یا با علائمی که دلالت بر نزدیک شدن قطار راهآهن میباشد مجهز نمایند مگر آنکه فاصله رویت قطار برای رانندگان وسیله نقلیهای که به تقاطع همسطح خط آهن نزدیک میشوند بحدی باشد که در صورت نزدیک شدن قطار با حداکثر سرعت بهتقاطع قادر به متوقف ساختن وسیله نقلیه خود قبل از رسیدن بخط آهن بوده و یا با مرئی شدن قطار فرصت عبور از تقاطع را داشته باشند. معهذا طرفهای متعاهد مختار خواهند بود در مواردی که سرعت قطارها در محلهای تقاطع کم یا ترافیک وسائط نقلیه موتوری در راه مختصر باشد شرایط این بند را نادیده بگیرند.
(ج) تقاطع هم سطح با راهبند یا نیمهراهبند را از فاصلهای که آن راه بند یا نیمهراهبند مرئی نمیباشد با یکی از سیستمهای علائم نزدیک شدن قطار مذکوردر بند ۱ ماده ۳۳ کنوانسیون حاضر مجهز نمایند.
(د) تقاطع هم سطح با راهبند یا نیمهراهبند را که با نزدیک شدن قطارها به طور خودکار عمل مینمایند با یکی از سیستمهای علائم نزدیک شدن قطارمذکور در بند ۱ ماده ۳۳ کنوانسیون حاضر مجهز نمایند.
(ه-) برای آنکه راهبندها یا نیمه راهبندها و همچنین علائم خطر که قبل از محلهای تقاطع در راههائی که شب هنگام ترافیک وسائط نقلیه در آن زیاد است بیشتر قابل رویت و کاملاً مشخص باشند آنها را با مواد یا ادوات منعکسکننده نور مجهز نموده و در صورت لزوم در شب روشن سازند.
(و) به منظور جلوگیری از تجاوز وسائط نقلیه به نیمه دیگر راه در محلهائیکه تقاطع هم سطح دارای نیمه راهبند است حتیالامکان نزدیک محل تقاطع را با یک خط ممتد طولی یا با احداث جزایری که ترافیک دو جهت را تفکیک مینمایند مجهز کنند.
۲ - مقررات این ماده شامل موارد مذکور در قسمت آخر بند ۲ ماده ۳۵ این کنوانسیون نخواهد بود.
فصل ۶ - مقررات نهایی
ماده ۳۷
۱ - این کنوانسیون برای امضای کلیه کشورهای عضو سازمان ملل متحد یا هر یک از سازمانهای تخصصی وابسته به آن یا آژانس بینالمللی انرژی اتمی یا طرف اساسنامه دیوان بینالمللی دادگستری و هر دولتی که از طرف مجمع عمومی ملل متحد برای عضویت این کنوانسیون دعوت شود در مقرسازمان ملل در نیویورک تا ۳۱ دسامبر ۱۹۶۹ مفتوح خواهد بود.
۲ - این کنوانسیون موکول به تصویب بوده و اسناد تصویب بایستی نزد دبیر کل سازمان ملل متحد سپرده شود.
۳ - این کنوانسیون برایالحاق هر یک از دولتهای مذکور در بند ۱ مفتوح خواهد بود. اسنادالحاق بایستی به دبیر کل سازمان ملل متحد تسلیم گردد.
ماده ۳۸
۱ - هر دولت ممکن است در موقع امضا یا تصویب این کنوانسیون یاالحاق به آن یا هر موقعی بعد از آن با ارسال اطلاعیهای به عنوان دبیر کل اعلام کندکه این کنوانسیون نسبت به تمام یا قسمتی از سرزمینهایی که مسئولیت روابط بینالمللی آنها به عهده آن دولت است مجری خواهد بود کنوانسیونحاضر نسبت به آن سرزمین یا سرزمینهای مذکور در اطلاعیه سی روز پس از وصول آن به دبیر کل یا از تاریخ لازمالاجرا شدن کنوانسیون برای طرففرستنده اطلاعیههر تاریخی که موخر باشد مجری خواهد گردید.
۲ - هر دولتی که به موجب بند ۱ این ماده نسبت به ارسال اطلاعیه از طرف سرزمینهایی که اطلاعیه از جانب آنها ارسال شده اقدام میکند بایستیاعلامیههای پیشبینی شده در بند ۲ ماده ۴۶ این کنوانسیون را نیز از طرف آنها ابلاغ نماید.
۳ - هر دولتی که به موجب بند ۱ این ماده به ارسال اعلامیه اقدام کرده میتوانند در هر موقع بعد از آن با ارسال اطلاعیهای به عنوان دبیر کل اعلام کندکه اجرای کنوانسیون در سرزمین مذکور در اطلاعیه متوقف خواهد شد و در این صورت اجرای کنوانسیون در آن سرزمین یک سال پس از تاریخ وصول اطلاعیهاز طرف دبیر کل متوقف خواهد گردید.
ماده ۳۹ - انتقال خط بعدی داده شود
۱ - این کنوانسیون دوازده ماه پس از تسلیم پانزدهمین سند تصویب یاالحاق لازمالاجرا خواهد گردید.
۲ - هر دولتی که پس از تسلیم پانزدهمین سند تصویب یاالحاق کنوانسیون حاضر آن را تصویب یا بدان ملحق گردد کنوانسیون دوازده ماه پس از تسلیم سند تصویب یاالحاق نسبت به آن کشور لازمالاجرا خواهد گردید.
ماده ۴۰
کنوانسیون پس از لازمالاجرا شدن جانشین کنوانسیون راجع به یکسان نمودن علائم راهها و پروتکل علائم راهها که در تاریخ ۳۰ مارس ۱۹۳۱ و ۲۹سپتامبر ۱۹۴۹ در ژنو برای امضا مفتوح گردیده بود خواهد گردید و آنها را ملغی مینماید.
ماده ۴۱
۱ - پس از انقضای یک سال از تاریخ لازمالاجرا شدن کنوانسیون حاضر هر طرف متعاهد ممکن است یک یا چندین پیشنهاد اصلاحی در مورد آن ارائه نماید متن هر پیشنهاد اصلاحی بایستی توام با یک یادداشت توضیحی به دبیر کل ارسال گردیده و توسط دبیر کل به اطلاع کلیه طرفهای متعاهدرسانیده شود. طرفهای متعاهد میتوانند در ظرف دوازده ماه متعاقب صدور بخشنامه مراتب زیر را به دبیر کل اطلاع دهند:
الف - یا اصلاحیه را میپذیرند (ب) یا اصلاحیه را رد میکنند (ج) یا مایلند کنفرانسی برای رسیدگی به پیشنهاد اصلاحی تشکیل گردد دبیر کل بایستیمتن پیشنهادات اصلاحی را بکلیه دولت مذکور در بند ۱ ماده ۳۷ این کنوانسیون اطلاع دهد.
۲ -(الف)- چنانچه ظرف دوازده ماه مذکور در بند فوق کمتر از یک سوم طرفهای متعاهد نظر خود را دایر به پذیرش یا رد کردن پیشنهادات بدبیر کلسازمان ارائه نداده و یا اینکه درخواستی دایر بر تشکیل یک کنفرانس برای رسیدگی به پیشنهادات را بدبیر کل سازمان ندهند هر پیشنهاد اصلاحی که به موجب بند فوقالذکر اعلام گردیده پذیرفته شده تلقی خواهد شد.
دبیر کل سازمان بایستی کلیه طرفهای متعاهد را از رد یا قبول هر پیشنهاد اصلاحی و یا تقاضاهائی که برای تشکیل اینگونه کنفرانسها دریافت میشود مطلع سازد.
چنانچه جمع کل عدم پذیرش و تقاضاهای رسیده در مدت مذکور که ۱۲ ماه کمتر از یک دوم جمع طرفهای متعاهد باشد دبیر کل سازمان بایستی کلیه طرفهای متعاهد را مطلع سازد که اصلاحات مزبور پس از انقضای ۶ ماه از ۱۲ ماه فوق برای کلیه طرفهای متعاهد به جزدولتهائی که در مدتمعین شده پیشنهادات را رد یا درخواست تشکیل کنفرانس برای رسیدگی آن نمودهاند بمرحله اجرا در خواهد آمد.
(ب) هر طرف متعاهدی که در مدت ۱۲ ماه مذکور اصلاحات پیشنهادی را رد یا درخواست تشکیل کنفرانس برای رسیدگی بآن نموده است ممکن است هر موقع پس از انقضای مدت دبیر کل سازمان را از پذیرفته شدن اصلاحات مطلع سازد و دبیر کل سازمان نیز بایستی این اطلاعیه را بکلیه طرفهای متعاهد ارسال دارد.
اصلاحیه، برای طرفهای متعاهدی که پذیرش خود را اعلام داشتهاند شش ماه پس از وصول اعلامیه پذیرش توسط دبیر کل لازم الاجرا خواهد شد.
۳ - در صورتی که یک پیشنهاد اصلاحی طبق بند ۲ این ماده مورد قبول واقع نشود در ظرف ۱۲ ماه مذکور در بند ۱ این ماده کمتر از نصف مجموع طرفهای متعاهد بایستی دبیر کل سازمان را از رد پیشنهادات اصلاحی مطلع سازند و یا اینکه حداقل یک سوم طرفهای متعاهد که کمتر از ۱۰ دولت میباشند دبیر کل را مطلع نمایند که پیشنهادات را قبول یا درخواست تشکیل کنفرانس را بنمایند دبیر کل سازمان بایستی طبق بند ۴ این ماده کنفرانسی به منظور رسیدگی به پیشنهادات اصلاحی و هر پیشنهادی که ممکن است به دبیر کل ارائه شود تشکیل دهد.
۴ - چنانچه یک کنفرانس مطابق بند ۳ این ماده تشکیل شود دبیر کل بایستی از کلیه دولتهای عضو سازمان ملل طبق بند ۱ ماده ۳۷ این کنوانسیون دعوت به عمل آورد.
دبیر کل سازمان بایستی حداقل ۶ ماه قبل از تشکیل کنفرانس از کلیه دولتهای دعوت شده درخواست نماید هر پیشنهادی را علاوه بر پیشنهادات موردنظر که مایلند در کنفرانس مطرح شود سه ماه قبل از تاریخ تشکیل کنفرانس برای کلیه دولتهای دعوت شده در کنفرانس ارسال نمایند.
۵ - (الف) هر گونه تصمیمیکه با اکثریت دو سوم از دولتهای شرکتکننده در کنفرانس که مورد اصلاح مربوطه به این کنوانسیون اتخاذ گردد پذیرفتهشده تلقی خواهد شد مشروط بر اینکه این اکثریت لااقل شامل دو سوم تعداد طرفهای متعاهد در کنفرانس باشند.
دبیر کل بایستی کلیه طرفهای متعاهد را از پذیرفته شدن اصلاحیه مطلع سازد و اصلاحیه دوازده ماه پس از تاریخ اطلاعیه دبیر کل برای کلیه طرفهایمتعاهد نافذ خواهد بود مگر کشورهائی که در ظرف مدت مذکور دبیر کل را از رد نمودن آن مطلع نموده باشد.
(ب) طرف متعاهدیکه اصلاحیه را در مدت دوازده ماه مذکور رد کرده باشد در هر موقع میتواند آمادگی خود را برای پذیرش آن بدبیر کل اطلاع دهد و دبیر کل بایستی این اطلاعیه را به کلیه طرفهای متعاهد اعلام نماید.
اصلاحیه در مورد طرفهای متعاهدی که پذیرش خود را درباره آن اعلام داشته اند بایستی شش ماه پس از وصول اطلاعیه توسط دبیر کل یا در پایان مدت دوازده ماه مذکور هر کدام که دیرتر باشد بمورد اجرا درآید.
۶ - چنانچه پیشنهاد اصلاحی مطابق بند ۲ این ماده پذیرفته نشده تلقی شود و چنانچه شرایط مقرره در بند ۳ برای تشکیل کنفرانس اجرا نشود پیشنهاد اصلاحی مردود تلقی خواهد شد.
ماده ۴۲
هر طرف متعاهد میتواند تمایل خود را دایر بر نسخ این کنوانسیون کتباً به دبیر کل اعلام دارد.این نسخ یک سال پس از تاریخ وصول اطلاعیه مذکور توسط دبیر کل نافذ خواهد بود.
ماده ۴۳
چنانچه تعداد طرفهای متعاهد در ظرف دوازده ماه متوالی از کمتر از پنج گردد این کنوانسیون از اعتبار ساقط خواهد شد.
ماده ۴۴
هرگونه اختلاف بین دو یا چند طرف متعاهد نسبت به تفسیر یا اجرای این کنوانسیون که از طریق مذاکره یا سایر طرق نتواند حل و فصل شود بنا بهدرخواست هر یک از طرفهای ذینفع ممکن است برای اخذ تصمیم بهدیوان بینالمللی دادگستری ارجاع گردد.
ماده ۴۵
هیچ یک از مقررات این کنوانسیون به نحوی تفسیر نخواهد شد که یک طرف متعاهد را از مبادرت به اقداماتیکه با مقررات منشور ملل متحد مطابقتداشته و محدود به مقتضیاتی باشد که برای امنیت داخلی یا خارجی آن طرف لازم به نظر میرسد، باز دارد.
ماده ۴۶
۱ - هر دولت میتواند در موقع امضا یا تسلیم سند تصویب این کنوانسیون یاالحاق به آن اعلام نماید که خود را مقید به مفاد ماده ۴۴ این کنوانسیون نمیداند. طرفهای متعاهد دیگر نسبت بههر طرف که چنین اعلامی را نموده باشد مقید برعایت مفاد ماده ۴۴ نخواهند بود.
۲ - (الف) هر طرف متعاهد تسلیم سند تصویب کنوانسیون یاالحاق به آن بایستی طی اطلاعیهای به عنوان دبیر کل از نظر اجرای این کنوانسیون مراتب ذیل را اعلام نماید:
i - کدامیک از مدلهای AaAbرا به عنوان علامت اعلام خطر انتخاب میکند (بند ۱ ماده ۹).
ii - کدامیک از مدلهای B,۲aB,۲bرا به عنوان علائم ایست انتخاب میکند (بند ۳ ماده ۱۰) هر دولتی بعداً در هر زمان میتواند با ارسالاطلاعیه به عنوان دبیر کل علامت انتخابی خود را تغییر داده و علامت دیگری را به جای آن انتخاب کند.
(ب) هر دولت در موقع تسلیم سند تصویب این کنوانسیون یاالحاق بآن میتواند با ارسال اطلاعیهای به عنوان دبیر کل اعلام کند که از نظر اجرای این کنوانسیون چرخ موتوری (Moped) را به عنوان موتورسیکلت تلقی میکند (قسمت ل ماده ۱) و نیز میتواند با اطلاعیهای به عنوان دبیر کل در هرموقع از نظر خود در این باره عدول کند.
۳ - اطلاعیههای مندرج در بند ۲ این ماده شش ماه پس از وصول آن به دبیر کل یا از تاریخی که کنوانسیون برای دولت ارسالکننده اطلاعیه لازمالاجراگردد تا تاریخی که موخر باشد معتبر خواهد بود.
۴ - قیود وارد بر این کنوانسیون و ضمائم آن غیر از قید مندرج در بند ۱ ماده پذیرفته خواهد شد که کتباً اعلام گردد و چنانچه قبل از تسلیم سند تصویب یا الحاق تنظیم گردد ضمن آن سند تایید شود. دبیر کل اینگونه قیود را به کلیه دول مذکور در بند ۱ ماده ۳۷ این کنوانسیون ابلاغ خواهد نمود.
۵ - چنانچه هر یک از طرفهای متعاهد که به موجب بند ۱ و ۴ این ماده قیدی را عنوان یا نظری را اعلام کند میتواند در هر موقع با اطلاع کتبی به دبیرکل آن را پس بگیرد.
۶ - قیدی که بر طبق ماده ۴ این ماده عنوان شود:
(الف) مقررات این کنوانسیون را تا حدی که مربوط بآن قید باشد در مورد طرف متعاهدی که آن را عنوان کرده تغییر میدهد.
(ب) مقررات کنوانسیون را از نظر روابط سایر طرفهای متعاهد با دولتی که آن قید را عنوان کرده تا به همان میزان تغییر میدهد.
ماده ۴۷
دبیر کل علاوه بر اعلام و اخطار و ابلاغیههای مندرج در ماده ۴۱ و ۴۶ این کنوانسیون بایستی کلیه دول مذکور در بند ۱ ماده ۳۷ را از موارد زیر نیز مطلع نماید[:
(الف) امضا و تصویب کنوانسیون والحاق به آن که به موجب ماده ۳۷ انجام شود.
(ب) اطلاعیههائی که به موجب ماده ۳۸ صادر میگردد.
(ج) تاریخهای لازمالاجرا شدن این کنوانسیون بر طبق ماده ۳۹.
(د) تاریخ لازمالاجرا شدن اصلاحیههای مربوط به این کنوانسیون بر طبق بند ۲ و ۵ ماده ۴۱.
(ه-) اعلام فسخ به موجب ماده ۴۲.
(و)الغای کنوانسیون به موجب ماده ۴۳.
ماده ۴۸
این کنوانسیون که در یک نسخه اصلی در پنج متن بزبانهای چینی و انگلیسی و فرانسه و روسی و اسپانیائی که متساویاً معتبر خواهند بود تنظیم یافته و به دبیر کل سازمان ملل متحد تسلیم خواهد گردید و نامبرده نسخ مصدق آن را به کلیه دول مذکور در بند ۱ ماده۳۷ این کنوانسیون ارسال خواهد داشت.
بنا به مراتب نمایندگان مجاز و تامالاختیار امضاکننده ذیل کنوانسیون حاضر را امضا نمودند.
وین به تاریخ ۸ نوامبر ۱۹۶۸
ضمیمه ۱)
علائم خطر باستثناء آنهائیکه در نزدیکی محلهایتقاطع یا تقاطعهای
هم سطح نصب میشوند
توجه: برای علائم خطر در نزدیکی تقاطعهای قسمت ب ضمیمه ۲ مراجعه شود.
برای علائم خطر در نزدیکی تقاطعهای هم سطح به قسمتهایالف و ج ضمیمه ۳ مراجعه شود.
قسمت الف - مدلهای علائم خطر
مدل علائم (A) بایستی از نوع Aaیا Ab باشند. مدل Aa عبارت است از یک مثلث متساویالاضلاع که یک ضلع آن افقی و راس مقابلدر بالای آن قرار میگیرد.
زمینه اینعبارت سفید یا زرد رنگ بوده و حاشیه آن برنگ قرمز میباشد.
مدل Ab عبارتست از مربعی که یکی از اقطار آن افقی میباشد. زمینه این علامت زرد رنگ بوده و حاشیه آن نوار نازکی است برنگ سیاه.نقوش روی این مدلها بایستی برنگ سیاه یا آبی تیره باشد مگر آنکه در شرح آنها طور دیگری ذکر گردیده باشد.
ضلع علامت مدل Aa معمولی بایستی تقریباً ۶۰ سانتیمتر بوده و ضلع علامت مدل Abکوچک کمتر از ۴۰ سانتیمتر نباشد.به منظور انتخاب یکی از مدلهای Aa و Ab به بند ۲ ماده ۵ و بند ۱ ماده ۹ این کنوانسیون مراجعه شود.
قسمت ب - نقوش علائم خطر و طرز استعمال آنها
۱ - پیچ یا پیچهای خطرناک
اعلام یک پیچ خطرناک یا پیچهای خطرناک متوالی بایستی توسط یکی از نقوش زیر هر کدام که مناسب باشد به عمل آید.
A,۱a پیچ چپ
A,۱b پیچ راست
A,۱c پیچ دوبله یا بیش از دو پیچ متوالی (اولی به چپ)
A,۱d پیچ دوبله بیش از دو پیچ متوالی (اولی به راست)
۲ - سرازیری خطرناک
برای اعلام یک سرازیری تند بایستی نقش A,۲a با مدل Aa یا نقش A,۲b توام با مدل Ab به کار برده شود.
-قسمت طرف چپ نقش A,۲a بایستی گوشه طرف چپ تابلوی علامت را اشغال نموده و قائده آن تمام تابلو را بپوشاند. ذکر عدد در علائمA۲a و A۲b درصد شیب را نشان میدهد. ممکن است به جای آن نسبت (۱:۱۰) نوشته شود معهذا کشورهای متعهد مختار خواهندبود حتیالامکان با توجه بمفاد بند ۲ ب ماده ۵ این کنوانسیون در صورتی که مدل Aa را قبول کرده باشند به جای A,۲a نقش A,۲c واگر مدل Ab را پذیرفته باشند به جای A,۲b نقش A,۲b را مورد استفاده قرار دهند.
۳ - سربالائی تند
برای اعلام سربالائی تند بایستی نقش A,۳a با مدل Aa یا نقش A,۳b با مدل Ab به کار برده شود.
-قسمت طرف راست نقش A,۳a بایستی گوشه سمت راست تابلو آن علامت را اشغال نموده و قاعده آن در تمام عرض تابلو کشیده شود.
ذکر عدد در A,۳a و A,۳b درصد شیب را نشان میدهد و ممکن است به جای آن نسبت (۱:۱۰) نوشته شود.
معهذا طرفهای متعاهد که نقش A,۲c را به عنوان سرازیری خطرناک انتخاب کردهاند مختار خواهند بود که نقش A,۳c را به جای A,۳a و طرفهای متعاهد که نقش A,۲d را انتخاب کردهاندA,۳d را به جای A,۳b جانشین کنند.
۴ - باریک شدن سوارهرو
باریک شدن سوارهرو را بایستی با نقش A,۴a یا ترسیم شکلی که وضع سوارهرو راه را مانند A,۴b بوضوح نشان دهد اعلام نمود.
۵ - پلهای متحرک
وجود پل متحرک را بایستی با نقش A,۵ اعلام نمود.ممکن است یک علامت مستطیل مدل A,۲۹aمذکور در قسمت ضمیمه ۳ در پائین علامت خطر که دارای نقش A,۵ است نصب کرد مشروط برآنکه علائم A,۲۹b و A,۲۹c قید شده در ضمیمه مذکور تقریباً در یک سوم و یا دو سوم فاصله بین علامت A,۵ و پل متحرک نصب شده باشد.
۶ - راهی که به اسکله یا به کنار رودخانه منتهی میشود.
انتهای راهی که به اسکله یا کنار رودخانه منتهی میشود بایستی به وسیله نقش A,۶ اعلام گردد.
۷ - راه ناهموار
دستاندازها یا پلهای برجسته کوهانی شکل و ناهمواریها و یا قسمتهائی از راه که در وضع بدی میباشد بایستی با نقش A,۷a اعلام گردد.
ممکن است برای اعلام پل برجسته کوهانی شکل یا برآمدگی راه نقش A,۷b را به جای A,۷a و نیز برای اعلام وجود فرورفتگی نقش A,۷cرا به جای A,۷a به کار برد.
۸ - راه لغزنده
-قسمت لغزنده راه را بایستی با نقش A,۸ مشخص نمود.
۹ - پرتاب ریگ
-قسمتهایی از راه را که ممکن است ریگ از زیر لاستیک پرتاب شود نقش A,۹a بایستی با مدل A,aیا نقش A۹b با مدل Ab نشانداده شود به طوریکه سمت پرتاب مشخص گردد.
۱۰ - سقوط سنگ (ریزش کوه)
قسمت هایی از راه که احتمال خطر سقوط سنگ داشته و یا قبلاً سنگی سقوط و روی راه وجود داشته باشد بایستی با نقش A,۱۰a با مدل Aa یا با نقش A,۱۰b مشخص شوند.
در هر دو مورد قسمت طرف راست نقش بایستی گوشه راست مدل را اشغال نمود به طوریکه سمت ریزش مشخص گردد.
۱۱ - عبور عابر پیاده
محل عبور عابر پیاده که با خطکشی یا با علائم E,۱۱a یا E,۱۱b نشان داده باشد بایستی با نقش A,۱۱a یا A,۱۱b به نحویکه سمت عبور عابر پیاده را نشان دهد مشخص گردد.
۱۲ - اطفال
-قسمتهائی از راه که محل عبور اطفال است مانند محل خروج از مدرسه یا زمین بازی بایستی با نقش A,۱۲ به نحوی که سمت عبور را نشان دهدمشخص گردد.
۱۳ - ورود یا عبور دوچرخه سوارها
محلهائی که دوچرخه سوارها وارد راه میشوند یا از عرض راه عبور مینمایند بایستی با نقش A,۱۳ به نحویکه سمت عبور را نشان دهد مشخص گردد.
ممکن است نقش معکوس گردد.
۱۴ - عبور احشام و سایر حیوانات
محلهائی که احتمال عبور حیوانات از عرض راه وجود دارد بایستی با نقش A,۱۴a یا A,۱۴b برای حیوانات اهلی یا وحشی به نحوی که سمت عبورآنها را نشان دهد مشخص گردد.
۱۵ - عملیات راهسازی
در محلهایی که عملیات راهسازی انجام میشود بایستی با نقش A,۱۵ مشخص گردد
۱۶ - چراغ راهنما
در صورتی که در تقاطعی از راه برخلاف انتظار رانندگان چراغ راهنما برای تنظیم ترافیک نصب شده باشد در صورت لزوم نقش A,۱۶ برای آگاهیرانندگان قبل از چراغ راهنما بایستی نصب گردد نقش A,۱۶ در سه مدل میباشد A,۱۶a و A,۱۶b و A,۱۶c که هر کدام مربوط است به طرزقرار گرفتن چراغها در سیستم سه رنگی مذکور در بندهای ۴ تا ۶ ماده ۲۳ کنوانسیون حاضر. این نقش بایستی در سه رنگ مشابههمان رنگ چراغهای راهنما باشد.
۱۷ - فرودگاه
در آن قسمت از راه که هواپیماها به منظور فرود آمدن یا برخاستن از فرودگاه از روی راه در ارتفاع پائین پرواز میکند بایستی با نقش A,۱۷ مشخص گردد.
۱۸ - بادهای مخالف
قسمت ی از راه که در مسیر وزش بادهای جانبی شدید قرار دارد بایستی با نقش A,۱۸ به نحویکه جهت باد را نشان دهد مشخص گردد.
۱۹ - ترافیک دوطرفه
در هر قسمتی از راه دوطرفه که بر حسب ضرورت ترافیک به طور موقت یا دائم در یک طرف سواره رو. صورت میگیرد نقشA,۱۹ بایستی قبل از قسمت مذکور نصب گردد و در صورت لزوم در تمام طول آن قسمت این علامت تکرار خواهد شد.
۲۰ - سایر خطرات
در قسمتی از راه که خطراتی غیر از آنچه در بند ۱ تا ۱۹ فوق یا مذکور در ضمائم ۲ و ۳ وجود داشته باشد بایستی با نقش A,۲۰ مشخص گردد معهذا طرفهای متعاهد خواهند بود که علائم ترسیمی مذکور را به موجب مقررات قسمت iiبندالف از ماده ۳ این کنوانسیون انتخاب و به کار برند.
علامت A,۲۰ مخصوصاً ممکن است برای اعلام تقاطع راهآهن که در آنجا حرکت قطارها بسیار کند بوده و ترافیک به وسیله مامور راهآهن کههمراهقطار بوده و با دادن علائم دستی لازم صورت میگیرد به کار برده شود.
ضمیمه ۲
علائم حق تقدم عبور در تقاطعها
علائم خطر در نزدیکی تقاطعها و علائم مشخص کننده
حق تقدم عبور در قسمتهای باریک راه
توجه: در تقاطعی که شامل یک راه اصلی و دارای یک پیچ هم باشد ممکن است یک صفحه متضمن شکل تقاطع که طرح راه دارای حق تقدم در آننشان داده شده زیر علائم خطر یا حق تقدم نصب شوند اعم از آنکه علائم اخیرالذکر در تقاطع نصب شده باشند یا خیر.
قسمت (الف) علائم حق تقدم عبور در تقاطعها
۱ - علامت «رعایت تقدم عبور» (GIVE WAY SIGN)
علامت رعایت حق تقدم عبور B,۱ میباشد و آن عبارت است از یک مثلث متساویالاضلاع که راس آن بایستی بطرف پائین قرار گرفته و دارای زمینه سفید یا زرد با حاشیه قرمز باشد و هیچ گونه نقشی نبایستی روی آن ترسیم گردد.
طول هر ضلع مثلث علامت معمولی تقریباً ۹۰ سانتیمتر و علامت کوچکتر ۶۰ سانتیمتر خواهد بود.
۲ - علامت «ایست» (STOP SIGN)
علامت ایست عبارت خواهد بود از علامت B,a دارای شکل هشت گوشه با زمینه قرمز که روی آن کلمه STOP (ایست) برنگ سفید و بزبانانگلیسی یا زبان کشور مربوط نوشته میشود ارتفاع کلمه نبایستی کمتر از یک سوم ارتفاع تابلو باشد قطر علامتB,۲a معمولی ۹۰ سانتیمتر و قطر نوع کوچک آن نبایستی کمتر از ۶۰ سانتیمتر باشد.
۳ - علامت «حق تقدم عبور»(PRIORITN ROAD SIGN)
علامت حق تقدم عبور B,۳ که عبارت است از یک مربع که یکی از اقطار آن قائم خواهد بود حاشیه علامت بایستی به رنگ سیاه بوده و یک مربع زرد یا نارنجی با حاشیه سیاه بایستی در وسط علامت وجود داشته باشد فاصله بین دو حاشیه به رنگ سفید است اندازه ضلع علامت معمولی تقریباً ۵۰ سانتیمتر و اندازه ضلع علامت کوچک نبایستی از ۳۵ سانتیمتر کمتر باشد.
۴ - علامت «پایان حق تقدم عبور»(END OF PRITYYSIGN)
پایان حق تقدم عبور با علامت B,۴ مشخص میگردد عبارت است از علامتB,۳ فوق که یک نوار منصف سیاه یا خاکستری عمود بر ضلع چپ پائین و ضلع راست فوقانی مربع یا خطوط موازی سیاه یا خاکستری که چنین نواری را تشکیل دهند.
قسمت (ب) علائم خطر در نزدیکی محلهای تقاطع
۱ - علائم خطر
در نزدیک شدن به محلهای تقاطع بایستی مدل Aa یا مدل Bb مشروحه در قسمتالف ضمیمه ۱ باشند.
۲ - نقوش (SYMBOLS)
نقوش بایستی برنگ سیاه یا آبی تیره باشند.
(الف) در مورد نقوشی که روی علامت Aa یا Ab ترسیم میگردند بایستی مشخصات زیر مورد توجه قرار گیرد.
i - در نقاطی که بایستی حق تقدم عبور بر طبق مقررات جاری کشور رعایت شود نقش A,۲۱aتوام با علامتAa و نقش A,۲۱b توام باعلامت Abبکار برده شود.
به جای نقوش A,۲۱a و A,۲۱b ممکن است نقوشی که وضع تقاطع را بوضوح نشان دهد.
مانند A,۲۱g، A,۲۱f، A,۲۱e، A,۲۱d، A,۲۱c به کار برده شود.
ii - در تقاطع با راهی که رانندگان آن راه بایستی رعایت حق تقدم را بنمایند نقش A,۲۲a به کار برده میشود ممکن است به منظور نشان دادنوضع خاص تقاطع نقش A۲۲b یا A,۲۲c به جای نقش A,۲۲a به کار برده شود این نقوش ممکن است در راهی به کار روند که راه یاراههای دیگری که به آن تقاطع ایجاد مینمایند با علامت B,۱ یا B,۲مشخص گردیده باشند یا اینکه راهها نوعی هستند که (به طور مثال راههای خاکیو فرعی) که طبق قوانین داخلی رانندگان بایستی حتی در صورت فقدان این علائم رعایت حق تقدم عبور را بنمایند.
این علائم در راههائی که علامت B,۳ نصب شده است منحصراً در بعضی از موارد استثنائی بایستی به کار برده شود.
iii - در تقاطع با راهیکه دارای حق تقدم عبور است اگر علامت تقدم عبور B,۱ در تقاطع قرار داده شده باشد بایستی نقش A,۲۳ به منظور علامتآگاهی به کار برده شود.اگر علامت «ایست» B,۲در تقاطع نصب شده باشد بایستی نقش A,۲۴ به منظور علامت پیش آگاهی به کار برده شود معهذا به جای علامت Aa با این نقوش ممکن است علامت B,۱ یا B,۲ طبق بند ۶ ماده ۱۰ این کنوانسیون به کار برده شوند.
iv - در راههائی که بمیدان منتهی میشوند (round a bout) بایستی نقشA,۲۵ به کار برده شود.
ب - ممکن است بر طبق مشروحه قسمت Bضمیمه ۱ قبل از تقاطعهای مجهز به چراغ راهنما علامت Aaیا Abکه دارای نقش A,۱۶ میباشد به کار برده شود.
قسمت (ج) علائم مشخصکننده حق تقدم عبور درقسمتهای باریک راه
۱ - علامتمشخصکننده رعایت حقتقدم عبور برای ترافیک طرف مقابل
(ONCOMING TRAFFIC)
چنانچه در قسمت باریک راه که عبور در آن محل از دو طرف مشکل یا غیر ممکن بوده و تمام طول آن قسمت در شب و روز بخوبی برای رانندگانقابل رویت باشد تنظیم ترافیک در صورت عدم استفاده از چراغ راهنما با تقدم دادن به وسائط نقلیهای که در یک جهت حرکت میکنند صورت میگیردعلامت B,۵ مشخصکننده حق تقدم عبور) برای وسائط نقلیه مقابل به نحویکه روی آن بطرف ترافیک بدون حق تقدم عبور میباشد بایستی نصبگردد این علامت بمعنی آن است که ورود به قسمت باریک راه مادامیکه عبور وسائط نقلیه مانعی ایجاد کرده یا آنها را متوقف سازد ممنوع خواهد بود.
این علامت بایستی به شکل دایره با زمینه سفید یا زرد و حاشیه قرمز که دارای یک فلش برنگ سیاه جهت نشان دادن حق تقدم عبور و نیز فلشدیگری برنگ قرمز برای رعایت حق تقدم عبور است باشد.
۲ - علامت مشخصکننده حق تقدم عبور بر وسائط نقلیه مقابل برای آگاه ساختن رانندگان که در یک قسمت باریک راه بر وسائط نقلیه مقابل حق تقدم دارند بایستی علامت B,۶ به کار برده شود.این علامت بایستی بشکل مربع با زمینه آبی دارای یک فلش سفید به سمت بالا و نیز فلش دیگری برنگ قرمز به سمت پائین باشد در نقاطی کهعلامت B,۶ به کار رفته باشد بایستی علامت B,۵ در انتهای دیگر قسمت باریک راه برای هدایت وسائط نقلیه مقابل نصب گردد.
ضمیمه ۳
علائم مربوط به تقاطعهای هم سطح
قسمت الف - علائم خطر
علامتی که برای این منظور به کار برده میشود بایستی یکی از علائم Aa یا Ab که در قسمت الف ضمیمه شماره ۱ ذکر شده است باشد. برای به کار بردن نقش روی این علامت مراتب ذیل بایستی مورد توجه قرار گیرد:
(الف) - تقاطعهای هم سطح که دارای راهبند یا نیمه راهبند متحرک میباشد بایستی به وسیله نقش A,۲۶در هر دو طرف خط آهن مشخص گردد.
(ب) - تقاطعهای هم سطح بدون راهبند بایستی با نقش A,۲۷ که دارای دو مدل A,۲۷a و A,۲۷b نیز میباشد مشخص گردد.
(ج) - اعلام تقاطع با یک خط تراموای مشروط بر آنکه چنین تقاطعی تقاطع هم سطح مشروحه در ماده ۱ کنوانسیون حاضر نباشد بایستی با نقشA,۲۸ مشخص گردد.
توجه: در صورت لزوم اعلام تقاطع راه با راهآهن در محلهائیکه قطارهای راهآهن با سرعت بسیار کم حرکت میکنند و حرکت وسائط نقلیه موتوریتوسط مامور همراه راهآهن و با استفاده از علائم دستی کنترل میشود بایستی با نقش A,۲۰ مشروحه در قسمت ب ضمیمه شماره ۱ مشخص گردد.
قسمت ب - علائمی که در مجاورت تقاطعهای همسطح قرار داده میشوند.
این علائم دارای سه مدل B,۲۷مذکور در بند ۲ ماده ۳۵ این کنوانسیون میباشند که عبارتند ازB,۷b، B,۷a و B,۷c مدلهای B,۷b و B۷a بایستی دارای زمینه برنگ سفید یا زرد با حاشیه قرمز یا سیاه و مدل B۷cدارای زمینه برنگ سفید یا زرد با حاشیه سیاه باشند خطنوشته روی مدل B,۷c بایستی با حروف مشکی باشد مدل B,۷b فقط در صورتی که راهآهن حداقل دارای دو خط عبور است بایستی بکاربرده شود.
مدل B,۷cاضافی فقط هنگامیبایستی نصب شود که راهآهن حداقل دارای دو خط عبور باشد که در آن صورت صفحه مذکور تعداد مسیرها رانشان خواهد داد طول معمولی بازوهای صلیب نبایستی کمتر از ۲۰/۱ متر باشد و اگر جای کافی وجود نداشته باشد این علامت ممکن است به صورتقائم نصب گردد.
قسمت ج - علائم تکمیلی برای نزدیک شدن به تقاطعهای هم سطح
صفحههای مذکور در بند ۳ ماده ۳۵ کنوانسیون حاضر عبارتند از علائم A,۲۹c،A۲۹b،A۲۹aبا خطوط مورب به سمت سوارهروراه.علائم خطر برای تقاطعهای همسطح ممکن است بالای علائم A,۲۹c،A,۲۹bبه همان ترتیبی که روی علامت A,۲۹a گذارده شده نصب گردد.
ضمیمه ۴
علائم انتظامی باستثناء علائم تقدم عبور ایستادن و پارکینگ
توجه: برای علائم انتظامیتقدم عبور به ضمیمه شماره ۲ و برای علائم انتظامیایستادن و پارکینگ به ضمیمه شماره ۶ مراجعه شود.
قسمت الف - علائم ممنوعیت یا محدودیت
۱ - مشخصات علائم و نقوش
(الف) علائم ممنوعیت و محدودیت بایستی بشکل دایره باشند. قطر آنها نبایستی در مناطق غیر مسکونی از ۶۰ سانتیمتر و در مناطق مسکونی از ۴۰سانتیمتر کمتر باشد.
(ب) در صورتی که علائم مذکور به نحو دیگری در این کنوانسیون مقرر نشده باشد بایستی دارای زمینه سفید یا زرد با یک حاشیه عریض قرمز رنگباشند و چنانچه نقوش و حروفی روی آن نوشته میشود بایستی برنگ سیاه یا آبی تیره و اگر قطر دایره بایستی کشیده شود برنگ قرمز از سمت چپبالا بطرف راست پائین خواهد بود.
۲ - شرح علائم
(الف) ممنوعیت یا محدودیت ورود
i - اعلام ممنوعیت ورود برای کلیه وسائط نقلیه بایستی با علامت C,۱ (ورود ممنوع) مشخص گردد که دارای دو مدل C,۱a و C,۱bمیباشد.
ii - اعلام ممنوعیت عبور وسائط نقلیه در دو جهت بایستی با علامت C,۲ (مسدود برای کلیه وسائط نقلیه در هر دو جهت) مشخص گردد.
iii - اعلام ممنوعیت ورود برای دستهای از انواع وسائط نقلیه بایستی با علائم C,۳k، C,۳j، C,۳h، C,۳g، C,۳f، C,۳e،C,۳d، C,۳c، C,۳b، C,۳a که دارای معانی زیر میباشند مشخص گردد:
C,۳a (ورود هرگونه وسیله نقلیه موتوری به استثنای موتورسیکلتهای دوچرخ بدون سایدکار ممنوع).
C,۳b (ورود موتورسیکلت ممنوع است).
C,۳c (ورود دوچرخه ممنوع).
C,۳d (ورود دوچرخههای گازی ممنوع).
C,۳e (ورود کامیون و وسائط نقلیه بارکش ممنوع) حداکثر وزن بار و وسیله نقلیه بایستی با حروف روشن روی نقش سیاه علامت و یا بر طبق بند۴ ماده ۸ این کنوانسیون با نصب صفحه اضافی در زیر علامت C,۳e تعیین و مشخص گردد.
C,۳f - ورود هر گونه وسیله نقلیه موتوری یدک کش با یدک (تریلی) باستثناء شبه یدک یا یدک یک محوره ممنوع) حداکثر وزن بار وسیله نقلیه بایستی با حروف روشن روی نقش سیاه علامت ویا طبق بند ۴ ماده ۸ این کنوانسیون با نصب صفحه اضافی در زیر علامت C,۳eتعیین و مشخص گردد.
طرفهای متعاهد در صورتی که مصلحت بدانند مختار میباشند به جای نقش سیاه قسمت عقب کامیون و نقش قسمت عقب یک وسیله نقلیه شخصی و نیزبه جای نقش سیاه یدک نقش یدک قابل اتصال به وسیله نقلیه را ترسیم نمایند.
C,۳g (ورود عابر پیاده ممنوع).
C,۳h (ورود وسائط نقلیه که به وسیله حیوانات کشیده میشوند ممنوع).
C,۳j (ورود چرخ دستی ممنوع).
C,۳k (ورود وسائط نقلیه موتوری کشاورزی ممنوع).
توجه: کشورهای متعهد مختار میباشند که از علائم C,۳a تا C,۳k قطر دایره مشروط بر آن که رویت آن درک مفهوم علامت را شکل نسازد ازعلائم مذکور حذف نمایند.
iv - اعلام ممنوعیت ورود چندین نوع وسیله نقلیه یا عابر بیک راه ممکن است با چندین علامت ممنوعیت بتعداد انواع وسائط و یا با یک علامتممنوعیت که روی آن نقوش سیاه وسائط نقلیه یا استفادهکنندگان از راه که ورودشان ممنوع است ترسیم شده مشخص گردد. علائم C,۴a (ورودوسائط نقلیه موتوری ممنوع) و علامت C,۴b (ورود وسائط نقلیه موتوری با وسائط نقلیهایکه توسط حیوانات کشیده میشود ممنوع) نمونههایآن علائم هستند.
در خارج مناطق مسکونی نبایستی نصب گردند که روی آنها بیش از دو نقش ترسیم شده باشد.
در داخل مناطق مسکونی نبایستی علائمینصب گردند که روی آنها بیش از سه نقش ترسیم شده باشد.
v - اعلام ممنوعیت ورود وسائط نقلیهایکه وزن یا ابعاد آنها از حدود معینی تجاوز میکند بایستی طبق علائم زیر مشخص گردند.
C,۵ (ورود وسائط نقلیهایکه عرض کل آن از... متر تجاوز کند ممنوع)
C,۶ (ورود وسائط نقلیهایکه ارتفاع کل آنها از سطح زمین از... متر تجاوز کند ممنوع).
C,۷ (ورود وسائط نقلیهایکه وزن کل آنها با بار از... تن تجاوز کند ممنوع).
C,۸ (ورود وسائط نقلیهایکه وزن آنها از... تن روی یک محور تجاوز کند ممنوع).
C,۹ (ورود وسائط نقلیه با یا بدون یدک که طول آن از... متر تجاوز کند ممنوع).
vi - اعلام فاصلهای که وسائط نقلیه هنگام حرکت نبایستی از آن بهم نزدیکتر شوند با این علامتC,۱۰ (راندن وسائط نقلیه با فاصله کمتر از... مترممنوع) مشخص گردد.
(ب) گردش ممنوع
اعلام ممنوعیت گردش به راست یا به چپ طبق جهت فلشها بایستی با علامت C,۱۱a (گردش بچپ ممنوع) یا علامت C,۱۱b (گردش براست ممنوع) مشخص گردد.
(ج) دور زدن ممنوع
اعلام ممنوعیت دور زدن بایستی با علامت C,۱۲ (دور زدن ممنوع) مشخص گردد.
(د) سبقت ممنوع
i - علاوه بر مقررات کلی سبقت اعلام ممنوعیت سبقت وسائط نقلیه موتوری.
باستثناء دوچرخههای گازی و موتورسیکلتهای دوچرخ بدون سایدکار که در حرکت هستند بایستی با علامت C,۱۳a (سبقت ممنوع) مشخص گردد که دارای دو مدل C,۱۳aa و C,۱۳ab میباشد.
ii - ممنوعیت سبقت گرفتن برای وسائط نقلیه بارکش که بیش از ۵/۳ تن وزن دارند بایستی با علامت C,۱۳b (سبقت گرفتن وسائط نقلیه بارکشممنوع) مشخص گردد که دارای دو مدل C,۱۳ba و C,۱۳bb میباشد.
بر طبق بند ۴ ماده ۸ این کنوانسیون ممکن است به وسیله یک تابلو اضافی که زیر علامت نصب میشود حداکثر وزن مجاز فوق را تغییر داد.
iii - در محلهائیکه ترافیک از سمت چپ است نقش و رنگ وسائط نقلیه روی علائم C,۱۳ba و C,۱۳aa بایستی معکوس شود.
(ه) محدودیت سرعت
اعلام حداکثر سرعت بایستی با علامتC,۱۴ (حداکثر سرعت محدود) به رقمیکه در علامت نشان داده شده) مشخص گردد.رقمی که روی علامت ذکر میشود نشان دهنده حداکثر سرعت به واحدی است که معمولاً در کشور مربوطه به کار میرود.ممکن است در کنار یا زیر رقم سرعت عبارت کیلومتر(K M) یا میل (M) اضافه شود.
اعلام محدودیت سرعت وسائط نقلیهایکه وزن مجازاتها از میزان تعیین شده تجاوز مینماید بایستی طبق بند ۴ ماده ۸ این کنوانسیون نصب یکصفحه اضافی در زیر علامت که وزن مجاز روی آن نوشته مشخص شود.
(و) ممنوعیت استفاده از ادوات صدادار
اعلام ممنوعیت استفاده از ادوات صدادار به جزدر مورد جلوگیری از تصادف بایستی با علامت C,۱۵ (استفاده از ادوات صدادار ممنوع) مشخص گردد.
چنانچه این علامت در ابتدای منطقه مسکونی یا کنار یا بلافاصله بعد از علامتی که مشخصکننده منطقه مسکونی است نصب نشده باشد بایستی بانصب یک صفحه اضافی مطابق مدل ۲ مشروحه در ضمیمه ۷ مسافتی را که در آن ممنوعیت مجری میباشد مشخص نمود توصیه میگردد در مواقعی که ممنوعیت در تمام مناطق مسکونی جاری است این علامت در ابتدای منطقه مسکونی نصب نشود.و علامتی که برای شناساندن منطقه مسکونی در ابتدای آن منطقه نصب میشود اخطاری است برانندگان که مقررات ترافیک قابل اجرا در مناطقمسکونی کشور از آن نقطه ببعد نافذ خواهد بود.
(ز) عبور بدون توقف ممنوع
اعلام ممنوعیت عبور بدون توقف بواسطه نزدیک بودن یک گمرک مرزی (ایست بازرسی گمرکی) بایستی با علامت C,۱۶ (عبور بدون توقف ممنوع) مشخص گردد.علیرغم ماده ۸ این کنوانسیون نقش این علامت دارای کلمه گمرک (CUSTOMS) خواهد بود که ارجح است بدو زبان نوشته شود. کشورهای متعهد که علامت C,۱۶را به کار میبرند بایستی کوشش نمایند موافقتنامه منطقهای دایر به نوشتن این کلمه در روی کلیه علائم منصوبه تحصیل گردد.همچنین ممکن است این علامت در مواردی که عبور بدون توقف بدلائل دیگری ممنوع میباشد برای اخطار برانندگان مورد استفاده قرار گیرد دراین صورت به جای کلمه (گمرک) کلمه کوتاه دیگری که بیان کننده توقف باشد نوشته شود.
(ح) پایان ممنوعیت یا محدودیت
i - نقطهایکه اجرای ممنوعیتهای اعلام شده برای وسائط نقلیه بپایان میرسد بایستی با علامت C,۱۷a(پایان کلیه ممنوعیتهای محلی مربوط به حرکت وسائط نقلیه) مشخص گردد. این علامت بشکل دایره با زمینه سفید یا زرد و فاقد حاشیه میباشد که دارای یک نوار اریب و یا خطوط موازی برنگ سیاه یا خاکستری تیره از راست سرازیر به سمت چپ خواهد بود.
ii - نقطهایکه در آنجا ممنوعیت یا محدودیت اعلام شده برای حرکت وسائط بپایان میرسد بایستی با علامت C,۱۷c (پایان محدودیتسرعت) یا با علامت C,۱۷c (پایان سبقت ممنوع) مشخص گردد.
این علائم مشابه علامت C,۱۷a خواهند بود که دارای نقش ممنوعیت یا محدودیت برنگ خاکستری روشن میباشند.علیرغم مقررات بند ۱ ماده ۶ این کنوانسیون علامت مذکور در تبصره (ح) این ضمیمه ممکن است برای وسائط نقلیهایکه از جهت مقابل میآیند درسمت دیگر جاده نصب شوند.
قسمت ب - علائم انتظامی
۱ - مشخصات علائم و نقوش
(الف) علائم انتظامیبایستی بشکل دایره باشند. قطر آنها در مناطق غیر مسکونی نبایستی از ۶/۰ متر و در مناطق مسکونی از ۴۰ سانتیمتر کمتر باشد.
معهذا علائمیکه قطر آنها کمتر از ۳۰ سانتیمتر نباشد ممکن است توام با چراغهای راهنما یا روی پایه و در روی جزایر ترافیک نصب گردند.
(ب) این علائم بایستی برنگ آبی و نقوش آن به رنگ سفید یا یک رنگ روشن بوده یا آنکه علائم برنگ سفید با حاشیه قرمز و نقوش برنگ سیاهباشد.
۲ - شرح علائم
(الف) جهت حرکت
جهت یا جهاتی که وسائط نقلیه مجاز و یا مجبورند در آن حرکت نمایند بایستی با علامت D,۱a از علائم D,۱(تعیین جهت حرکت) مشخص گردد. که روی آن فلش یا فلشهائی جهت مناسب حرکت را نشان خواهند داد. معذالک علیرغم مقررات بند ۱ این قسمت ممکن است به جای علامتD,۱a علامت D,۱b به کار برده شود.
علامت D,۱b بایستی برنگ سیاه با حاشیه و نقش سفید باشند.
(ب) تعیین سمت حرکت
علامت D,۲ (تعیین سمت حرکت) که علیرغم مقررات بند ۱ ماده ۶ این کنوانسیون روی یک جزیره یا قبل از یک مانع در راه گذارده میشود باین معنی خواهد بود که وسائط نقلیه باید از آن سمت جزیره یا مانع که با علامت فلش مشخص گردیده عبور نمایند.
(ج) گردش اجباری
علامت D,۳(تعیین جهت حرکت در میدان) اخطاری است برانندگان که بایستی قواعد مربوط به گردش ترافیک سمت چپ را رعایت نمایند.
(د راه مخصوص عبور دوچرخه
علامت D,۴ (راه مخصوص عبور دوچرخه) به منظور آن است که دوچرخه سوارها بایستی از راه مخصوص خود عبور نموده و سایر رانندگان وسائط نقلیه حق استفاده از آن راه را ندارند. معهذا چنانچه قوانین محلی اجازه دهد ممکن است با نصب یک صفحه اضافی که روی آن نقش علامت C,۳dترسیم شده باشد عبور از راهمذکور برای چرخهای موتوری نیز آزاد اعلام شود.
(ه-) راه مخصوص عابرین پیاده
علامت D,۵ (راه مخصوص عابرین پیاده) برای تعیین راه مخصوص عابر پیاده که سایرین حق استفاده از آن را نخواهند داشت نصب میگردد.
(و) راه مخصوص عبور سوارکاران
علامت D,۶ (راه مخصوص عبور سوارکاران) برای تعیین راه مخصوص عبور سوارکاران که سایرین حق استفاده از آن را نخواهند داشت نصب گردد.
(ز) حداقل سرعت
علامت D,۷(حداقل سرعت) باین معنی است که سرعت وسائط نقلیه در راهیکه علامت مذکور در ابتدای آن نصب شده نبایستی کمتر از سرعتتعیین شده باشد، رقم روی علامت نشان دهنده حداقل سرعت به واحدی است که معمولاً در کشور مربوطه به کار میرود.ممکن است در زیر یا کنار رقم سرعت عبارت کیلومتر (KM) یا میل (M) اضافه شود.
(ح) پایان حداقل سرعت
علامت D,۸ (پایان حداقل سرعت) باین معنی خواهد بود که حداقل سرعت تعیین شده به وسیله علامت D,۷ دیگر قابل رعایت نمیباشد. اینعلامت شبیه علامت D,۷ بوده به استثنای آنکه در روی آن یک نوار قرمز اریب از سمت راست بالا سرازیر به سمت چپ پائین کشیده خواهد شد.
(ط) زنجیر برف اجباری است
علامت D,۹ (زنجیر برف اجباری است) باین معنی خواهد بود که وسائط نقلیه در راهیکه علامت مذکور در ابتدای آن نصب شده بایستی حداقل دوچرخ خود را به زنجیر مجهز نمایند.
ضمیمه ۵
علائم اطلاعاتی به استثنای علائم پارکینگ
توجه: برای علائم اطلاعاتی مربوط به پارکینگ به ضمیمه شماره ۶ مراجعه شود
مشخصات کلی علائم و نقوش در قسمتالف تا و:
(برای مشخصات علائم و نقوش در قسمت ز بآن قسمت مراجعه شود).
۱ - علائم اطلاعاتی معمولاً مربع شکل میباشند معهذا علائم جهت نما ممکن است بشکل مستطیل باشد طول آن به طور افقی قرار گرفته و بیک سر پیکان ختم شود.
۲ - علائم اطلاعاتی بایستی دارای خط و نوشته با نقوش با رنگ روشن روی زمینه تیره و یا خط نوشتهها و نقوش با رنگ تیره روی زمینه روشن باشند. رنگ قرمز فقط ممکن است به طور استثنائی به کار رود و نبایستی زیاد استعمال شود.
قسمت الف۸ - علائم راهنما
۱ - موارد کلی
علائم E,۱aE,۱bE,۱c نمونههایی از علائم راهنما میباشند.
۲ - موارد ویژه
(الف) علائم E,۲a،E,۲b نمونههائی از علائم راهنما برای نشان دادن بنبست میباشند.
(ب) علامت E,۳ نمونهای از علائم راهنما برای نشان دادن مسیر گردش بچپ در محلی که گردش بچپ در تقاطع بعد ممنوع است میباشد.
(ج) علامت E,۴نمونهای از علائم راهنما جهت انتخاب مسیر قبل از رسیدن به تقاطع میباشد.
قسمت ب - علائم جهتنما
۱ - علائم E,۵aE,۵bE,۵cE,۵d نمونههائی از علائم جهتنما میباشند.
۲ - علائم E,۶aE,۶bE,۶c نمونههائی از علائم جهتنما میباشند که جهت یک فرودگاه را نشان میدهند.
۳ - علائم E,۷جهت منطقه کمپینگ (اردوگاه) را نشان میدهد.
۴ - علامت E,۸جهت اقامتگاه شبانه روزی جوانان را نشان میدهد.
قسمت ج - علائم شناسائی محل
این علائم بشکل مستطیل میباشد که طول آنها بایستی به طور افقی قرار گیرد.
۱ - علائم E,۹aE,۹b نمونهای از علائم شناسائی محل میباشند که ابتدای منطقه مسکونی را نشان میدهند.
۲ - علائم E,۹cE,۹dنمونههائی از علائم شناسائی محل میباشند که پایان منطقه مسکونی را نشان میدهد.
علیرغم مقررات بند ۱ ماده ۶ این کنوانسیون علائم مذکور ممکن است در قسمت پشت علائم شناسائی منطقه مسکونی قرار داده شوند.
قسمت د - علائم تاییدکننده
علامت E,۱۰ نمونهای از یک علامت تاییدکننده میباشد.
علیرغم بند ۱ ماده ۶ این کنوانسیون علامت مذکور ممکن است در قسمت پشت علامت دیگری که برای ترافیک جهت مقابل نصب شده قرار داده شود.
قسمت ه - عبور عابر پیاده
علامت E,۱۱ (عبور عابر پیاده) محل عبور عابرین پیاده را به پیاده روندگان و رانندگان نشان میدهد.
این علامت بایستی برنگ آبی یا سیاه بوده که مثلث آن برنگ سفید یا زرد و نقش آن برنگ سیاه یا آبی تیره باشد این نقش بایستی همان نقش A,۱۱ باشد معهذا ممکن است علامت A,۱۱bنیز که بشکل یک پنجگوش نامنظم با زمینه آبی و نقش سفید میباشد به کار برده شود.
قسمت و - علائم دیگری که اطلاعات لازم را برانندگان وسائط نقلیه میدهد زمینه این علائم بایستی برنگ آبی باشد.
۱ - علامت «بیمارستان»
این علامت بایستی برای اطلاع رانندگان وسائط نقلیه به منظور اعمال احتیاط لازم بخصوص خودداری از ایجاد صداهای ناهنجار در مجاورتموسسات بهداشتی نصب شود. این علامت دارای دو مدل E,۱۲aE,۱۲bمیباشد و ممکن است به جای صلیب روی علامتE,۱۲b یکی از نقوش مذکور در بند ۲ الف قسمت ز به کار رود.
۲ - علامت راه یکطرفه
ممکن است در نقاط لازم برای اطلاع بیشتر رانندگان از اینکه در یک مسیر یکطرفه در حرکت هستند دو علامت مختلف راه به کار برده شود.
(الف) علامت E,۱۳a که تقریباً به طور قائم بر محور راه قرار داده شده و صفحه آن بایستی بشکل مربع باشد.
(ب) علامت E,۱۳b که تقریباً بموازات محور راه قرار داده شده و صفحه این علامت بایستی بشکل مستطیل بوده و طول آن به طور افقی قرار گیرد.عبارت یکطرفه ممکن است روی فلش علامت E,۱۳b به زبان یا یکی از زبانهای ملی کشور مربوطه نوشته شود. ممکن است علامت E,۱۳aE,۱۳b بدون توجه به اینکه در مدخل راه مورد بحث علائم ممنوعیت یا اجباری قرار دارند یا خیر نیز به کار برده شوند.
۳ - علامت «راه بنبست»
علامت E,۱۴ (راه بنبست) که در مدخل یک راه قرار داده شود باین معنی است که راه بنبست میباشد.
۴ - علائم اعلام ورود یا خروج در شاهراهها
علامت E,۱۵(شاهراه) بایستی در نقطهای از شاهراه قرار داده شود که از آن ببعد مقررات خاص شاهراهها لازمالاجرا است.
علامت E,۱۶ (پایان شاهراه) بایستی در نقطهای از شاهراه قرار داده شود که مقررات شاهراه از آن ببعد نافذ نمیباشد. این علامت ممکن است برای اعلام انتهای یک شاهراه و نیز به طور مکرر به کار برده شود.مسافت بین انتهای شاهراه و هر علامتی که برای این منظور نصب میشود بایستی در قسمت پائین علامت نوشته شود.
۵ - علائم اعلام ورود یا خروج از راهی که مقررات ترافیک در آن راههمان مقررات جاری در شاهراه میباشد.
علامت E,۱۷ (راه برای وسائط نقلیه موتوری) به جزشاهراههائی که فقط برای عبور وسائط نقلیه موتوری اختصاص داشته به املاک مجاور ارتباطندارند بایستی در نقطهای نصب گردد که مقررات خاص شاهراهها در آن راه شروع باجرا میگردد.
ممکن است یک صفحه اضافی زیر علامت E,۱۷ قرار داده شود که استثنائی اجازه ورود وسائل نقلیه را به املاک مجاور بدهد.
علامت E,۱۸(پایان راه برای وسائط نقلیه موتوری) برای اعلام پایان راه و به طور مکرر به کار برده میشود مسافت بین راه و هر علامت که برای اینمنظور نصب میشود بایستی در قسمت پائین علامت نوشته شود.
۶ - علائم مشخصکننده ایستگاه اتوبوس یا تراموای
علامت E,۱۹ (ایستگاه اتوبوس) و E,۲۰ (ایستگاه تراموای) را مشخص مینماید.
۷ - علامت باز یا بسته بودن راه
علامت E,۲۱ (راه باز یا بسته) بایستی برای نشان دادن آن قسمت از راه کوهستانی (یا گردنه) که باز یا بسته است به کار رود. علامت مذکور بایستی درمدخل راه یا راههائی که به منطقه مورد بحث ختم میشود نصب گردد.
تمام آن قسمت از راه (یا گردنه) بایستی برنگ سفید نوشته شود. در علامتی که به عنوان نمونه داده شده نام (اسدآباد) به عنوان مثال به کار برده شدهاست صفحات ۱ و ۲ و ۳ بایستی قابل تعویض باشند.
اگر یک قسمت از راه بسته باشد صفحه ۱ بایستی برنگ قرمز یا کلمه مسدود (CLOSED) و در صورت باز بودن راه رنگ صفحه سبز با کلمه باز(OPEN) و خط نوشتهها با رنگ سفید و حتیالامکان بچند زبان نوشته شود.
صفحههای ۲ و ۳ بایستی دارای زمینه سفید بوده و خط نوشتهها و نقوش آن برنگ سیاه باشد. اگر یک قسمت از راه باز باشد صفحه ۲ بر حسب وضعراه سفید و یا با علامتD,۹(دو زنجیر برف اجباری است) و یا نقش E,۲۲(زنجیر یا لاستیک یخشکن توصیه میشود) مشخص شده و صفحه ۳بایستی سفید باقی بماند.
اگر یک قسمت از راه مسدود باشد روی صفحه ۳ بایستی نام محلی که راه از آنجا باز میشود نوشته شده و صفحه ۲ بایستی بر حسب وضع راه دارای نوشته (باز است تا........) و یا نقشهای E,۲۲ یا D,۹خواهد بود.
قسمت ز - علائم اعلامکننده تسهیلات لازم که ممکن است برای استفادهکنندگان از راه مفید باشد.
۱ - مشخصات علائم و نقوش
(الف) علائم Fبه شکل مربع مستطیل با زمینه آبی یا سبز میباشند که یک مربع سفید یا زرد در داخل آن قرار داشته و نقش مربوطه بایستی در روی آنترسیم گردد.
(ب) ممکن است فاصله تا نقطه یا مدخل راهی که به تسهیل منتهی میشود در روی نوار آبی یا سبز علامت برنگ سفید نوشته شود.
ممکن است روی علامتی که دارای نقش F,۵ است کلمههتل (HOTEL) یا متل (MOTEL) بهمان ترتیب نوشته شود این علامت همچنین ممکن استدر مدخل راهی که به محل تسهیل ختم میشود نصب شود و در آن صورت بایستی در روی نوار آبی یا سبز رنگ زیر علامت یک فلش سفید جهت نماترسیم گردد.
نقش بایستی برنگ سیاه یا آبی تیره باشد به استثنای نقوش F,۱aF,۱bF,۱cکه بایستی دارای رنگ قرمز باشند.
۲ - شرح نقوش
(الف) نقوش کمکهای اولیه
نقشها بایستی نشان دهنده مراکز کمکهای اولیه در کشورهای مربوطه بوده و به رنگ قرمز باشند نمونههای آن عبارتند از F,۱aF,۱bF,۱c
(ب) نقوش گوناگون
F,۲ سرویس و تعمیرگاه.
F,۳ تلفن.
F,۴ پمپ بنزین.
F,۵ هتل.
F,۶ رستوران.
F,۷ کافه تریا.
F,۸ محوطه پیک نیک.
F,۹ آغاز منطقه پیاده روی.
F,۱۰ محوطه کمپینگ.
F,۱۱ محوطه کاروان.
F۱۲ محوطه کمپینگ و کاروان.
F۱۳ خانه جوانان.
ضمیمه ۶
علائم ایستادن و توقف (پارکینگ)
قسمت الف - علائم ممنوعیت یا محدودیت ایستادن یا پارکینگ
مشخصات کلی علائم و نقوش
این علائم بایستی دایره شکل بوده و قطر آنها نبایستی در خارج از مناطق مسکونی کمتر از ۶۰ سانتیمتر و داخل مناطق مسکونی کمتر از ۲۵ سانتیمترباشد زمینه این علائم بایستی برنگ آبی و کناره و نوارهای اریب آن برنگ قرمز باشد.
شرح علائم
۱ - (الف) نقاطی که پارکینگ ممنوع است بایستی با علامت C,۱۸(پارکینگ ممنوع) و نقاطی که ایستادن و پارکینگ ممنوع باشد با علامت C,۱۹(ایستادن و پارکینگ ممنوع) نشان داده شوند.
(ب) ممکن است به جای علامت C,۱۸ یک علامت دایره شکل با نوار عرضی که دارای حروف یا نقش مورد استعمال در کشور مربوطه برای نمایش(پارکینگ) میباشد با رنگ سیاه روی زمینه سفید یا زرد تابلو کنار رود.
(ج) ممکن است حدود و حوزه ممنوعیت بر حسب مورد با نوشتن روی یک صفحه اضافی که زیر علامت نصب میشود محدود گردد.
i - روزهائی در هفته یا ماه یا ساعاتی در روز که ممنوعیت مجری است.
ii - مدت زمانی که بیش از آن پارکینگ ممنوع میباشد با علامت C,۱۸ و ایستادن و پارکینگ ممنوع با علامت C,۱۹ نشان داده میشود.
iii - استثنائاتی که برای بعضی از استفادهکنندگان از راه در نظر گرفته شده است.
(د) ممکن است مدت زمانی که بیش از آن پارکینگ یا ایستادن ممنوع است به جای نشان دادن روی یک صفحه اضافی با نوشتن روی قسمت پائیندایره قرمز رنگ علامت مشخص گردد.
۲ - (الف) هنگامیکه پارکینگ متناوباً در طرف دیگر راه مجاز باشد بایستی علامت C,۲۰a و C,۲۰b (پارکینگ متناوب) به جای علامتC,۱۸ به کار برده شود.
(ب) در طرفی که علامت C,۲۰a نصب شده پارکینگ در روزهای فرد و طرفی که علامت C,۲۰b نصب گردیده پارکینگ در روزهای زوج ممنوع خواهد بود و ساعت تعویض روزها طبق مقررات محلی تعیین شده لزومیندارد که لحظه شروع حتماً از نیمه شب باشد. ممکن است مقررات محلی همچنین تناوب دیگری غیر از تناوب روزانه را برای پارکینگ تجویز نماید. که در آن صورت به جای اعداد iو ii روی علائم مذکور روز تغییر قیدخواهد مثلاً ۱۵ - ۱ و ۳۱ - ۱۶ برای تغییر از اول و شانزدهم ماه.
(ج) دولتهائی که علائم C,۲۰aC,۲۰bC,۱۹را اختیار نکرده باشند ممکن است بر طبق بند ۴ ماده ۸ این کنوانسیون علامت C,۱۸رابا افزون یک خط نوشته زیر آن به کار برند.
۳ - (الف) جز در موارد استثنائی علائم بایستی طوری نصب شوند که صفحه آنها بر محور راه بوده و یا با یک زاویه جزئی به صفحه قائم بر محور راهقرار گیرند.
(ب) کلیه ممنوعیتها و محدودیتهای پارکینگ فقط در طرفی از راه مجری خواهد بود که علائم در آن طرف نصب شدهاند.
(ج) به استثنای مواردی که مسافت اجرای ممنوعیت روی یک صفحه اضافی مطابق مدل ۲ ضمیمه ۷ و یا بر طبق بند ه اعلام شده ممنوعیت بایستی ازمحل علامت تا اولین تقاطع راه مجری گردد.
(د) ممکن است یک صفحه اضافی مطابق مدل ۳aیا ۴a مذکور در ضمیمه ۷ از نقطه شروع ممنوعیت در زیر علامت قرار داده شود و نیزممکن است یک صفحه اضافی مطابق مدل۳bیا ۴b مذکور در ضمیمه ۷ به منظور تکرار ممنوعیت زیر علامت قرار داده شده و یک علامتممنوعیت منضم به یک صفحه اضافه مطابق مدل ۳cیا ۴c مذکور در ضمیمه ۷ در نقطه پایان ممنوعیت نصب گردد.
صفحههای مدل ۳ نبایستی بموازات محور راه و صفحههای مدل ۴ قائم بر محور راه قرار داده شده و چنانچه روی صفحه مدل ۳ مسافتی ذکر شدهباشد منظور مسافتی خواهد بود که ممنوعیت در جهت پیکان مجری میباشد.
(ه-) اگر ممنوعیت قبل از اولین تقاطع راه پایان یابد بایستی یک علامت که دارای یک صفحه اضافی (پایان ممنوعیت) مشروحه در بند (د) میباشد نصب گردد معهذا در تقاطعی که ممنوعیت فقط در مسافت کوتاهی اجرا میشود نصب تنها یک علامت به شرح زیر مجاز میباشد:
- در داخل دایره قرمز مسافتی که ممنوعیت مجری است نشان داده شود.
- دارای یک صفحه اضافی مدل ۳ باشد.
(و) در نقاطیکه دستگاه پارکمتر نصب شده است بایستی حق پارکینگ محدود به زمانی که پارک متر عمل میکند پرداخت شود.
(ز) در نقاطی که مدت پارکینگ محدود بوده ولی پارکینگ مشمول پرداخت نمیباشد به جای آنکه محدودیت با علامت C,۱۸ بانضمام صفحهاضافی نشان داده شود ممکن است با یک نوار آبی رنگ تقریباً به ارتفاع ۲ متر روی تیرهای چراغ یا درختها و غیره که در کنار راه قرار دارند یا با خطوطی روی حاشیه راه اعلام گردد.
۴ - در مناطق مسکونی برای مشخص ساختن شروع منطقهایکه پارکینگ اعم از پولی یا مجانی محدود بزمان میباشد ممکن است تابلو C,۲۱ (منطقه پارکینگ محدود) نصب شود.
زمینه این تابلو که علامت C,۱۸روی آن نشان داده شده بایستی برنگ روشن باشد.ممکن است به جای علامت C,۱۸ علامت C,۲۱ نیز به کار برود و در آن صورت زمینه آن ممکن است برنگ آبی باشد.
ممکن است برای نشان دادن سیستم محدودیت پارکینگ در یک منطقه شکل پارکمتر و یا صفحات ساعتی در زیر این علامت نصب گردد.در صورت لزوم روزها و ساعاتی از روز که محدودیت پارکینگ مجری است سیستم محدودیت ممکن است روی خود علامت یا با یک صفحه اضافی زیر تابلوC,۲۱ نشان داده شود.
قسمت ب - علائم اطلاعاتی مربوط به پارکینگ
۱ - علامت توقف (پارکینگ)
علامت E,۲۳ (پارکینگ آزاد) ممکن است بموازات محور جاده نصب شود و نقاطی را نشان میدهد که در آن نقاط پارکینگ آزاد است. این علامتبایستی بشکل مربع باشد. روی آن نوشته یا نقشی که در کشور مربوطه مفهوم (پارکینگ آزاد) را برساند درج گردد. زمینه این علامت بایستی برنگآبی باشد. نقوش با خط نوشتهها روی صفحه اضافی زیر علامت یا روی خود علامت ممکن است جهتی را که در آن سمت محل پارکینگ قرار دارد یا برای توقف نوعی از وسائط نقلیه پیشبینی شده است نشان دهد.این خط نوشتهها همچنین ممکن است محدودیت زمان پارکینگ را هم در بر داشته باشد.
۲ - علامت نشان دهنده پایان منطقه پارکینگ محدود
در مناطق مسکونی برای نشان دادن پایان منطقهایکه کلیه پارکینگ از نظر مدت زمان محدود میباشد و شروع آن منطقه به وسیله تابلو C,۲۱ مشتملبر علامت C,۱۸ نشان داده شده بایستی تابلو C,۲۴ به کار برده شود این تابلو بایستی به شکل مربع برنگ روشن باشد که دارای علامت C,۱۸ بارنگ خاکستری روشن با یک نوار اریب سیاه یا خاکستری تیره رنگ و خطوط موازی خاکستری یا سیاه که تشکیل چنین نواری را بدهند میباشد.اگر شروع منطقه پارکینگ با تابلو C,۲۱ مشتمل بر علامت E,۲۳ نشان داده شود پایان منطقه ممکن است با یک تابلو که دارای نوار سیاه یا خاکستریتیره باشد یا با خط موازی سیاه یا خاکستری که تشکیل چنین نواری را بدهند و یک صفحه ساعتی روی زمینه روشن نشان داده شود.
ضمیمه
صفحههای اضافی
۱ - این صفحهها بایستی دارای زمینه سفید یا زرد با دوره سیاه یا آبی تیره یا قرمز باشند که در آن صورت مسافت یا طول با رنگ سیاه یا آبی تیره نوشتهخواهد شد یا زمینه سیاه یا آبی با دوره سفید یا زرد یا قرمز که در آن صورت مسافت با طول با رنگ سفید نوشته خواهد شد.
۲ -(الف) - صفحههای اضافی (مدل ۱) مسافت را از محل نصب علامت تا ابتدای قسمت خطرناک راه یا منطقهایکه در آنجا مقررات مجری است نشان میدهد.
(ب) - صفحههای اضافی (مدل ۲) طول قسمت خطرناک راه یا منطقه را که در آنجا مقررات مجری نشان میدهد.
(ج) صفحههای اضافی زیر علائم قرار داده میشوند. معهذا ممکن است در مورد علائم خطر مدل Abاطلاعات مندرج در روی صفحههای اضافیدر قسمت پائین علامت نوشته شود.
۳ - صفحههای اضافی (مدل ۳ و مدل ۴) مربوط به ممنوعیت یا محدودیت پارکینگ به ترتیب عبارتند ۳a-۳b-۳c-۴a-۴b-۴c (به بند ۳ قسمتالف ضمیمه ۶ مراجعه شود).
ضمیمه ۸
خطکشی راه
فصل ۱ - کلیات
۱ - خطکشی راه نباید از مواد لیز و لغزنده بوده و بیش از ۶ میلیمتر از سطح سوارهرو برآمدگی داشته باشد.
میخکوبیها و نظائر آن که برای علامتگذاری راه به کار میرود نباید بیش از ۵/۱ سانتیمتر و در مورد میخکوبهای منعکسکننده نور (چشم گربهای) بیشاز ۵/۲ سانتیمتر از سطح سوارهرو برآمدگی داشته باشد. اینگونه وسایل بایستی با توجه بشرایط ایمنی ترافیک راهها به کار برده شوند.
فصل ۲ - خطکشی طولی
(الف) - ابعاد
۲ - عرض خطوط ممتد یا منقطع در خطکشی طولی بایستی حداقل ۱۰ سانتیمتر باشد.
۳ - فاصله بین دو خط طولی متوازی (خط دوبله) بایستی بین ۱۰ تا ۱۸ سانتیمتر باشد.
۴ - خط منقطع عبارتست از پارهخطهایی که بطول مساوی و با فواصل مساوی یکنواخت از یکدیگر ترسیم شده باشند. طول پارهخطها و نیز فواصل آنها بستگی بسرعت و حرکت وسائط نقلیه در جاده مورد بحث دارد.
۵ - طول پارهخطها در خارج از مناطق مسکونی بایستی بین ۲ تا ۱۰ متر باشد.
طول پارهخطهائی که خطوط نزدیک شدن مذکور در بند۲۳ این ضمیمه را تشکیل میدهند بایستی ۲ تا ۳ برابر طول فواصل آنها باشد.
۶ - طول و فواصل بین پارهخطها در مناطق مسکونی کمتر از طول و فواصل آنها در مناطق غیر مسکونی باشد. ممکن است طول پارهخطها به ۱ متر نیزتقلیل داده شود معهذا در بعضی از شاهراههای شهری که سرعت ترافیک بیشتر است مشخصات خطکشی طولی ممکن است عیناً همان باشد که درخارج از مناطق مسکونی عمل میشود.
(ب) خطکشیهای مسیر ترافیک (گذرگاه)
۷ - مسیرهای ترافیک بایستی با خطوط منقطع یا ممتد یا سایر وسایل مناسب مشخص گردد.
i مناطق غیر مسکونی
۸ - در راههای دوطرفهای که دارای دو مسیر حرکت باشند خط وسطراه باید با خطکشی طولی مشخص گردد.
این خطکشی معمولاً به صورت خط منقطع بوده و فقط در موارد بخصوص بایستی خط ممتد نیز به کار برده شود.
۹ - در راههای دارای سه گذرگاه به طور کلی بایستی مسیرهای حرکت در قسمتهایی که دید کافی وجود دارد با خطوط منقطع مشخص شده و در مواردخاص به منظور ایجاد ایمنی بیشتر میتوان خطوط ممتد یا خطوط منقطع در کنار یکدیگر به کار برد.
۱۰ - در راههای دارای بیش از سه گذرگاه دو جهت حرکت بایستی به وسیله یک یا دو خط ممتد از یکدیگر جدا شوند مگر در مواردی که جهت حرکت در دو گذرگاه وسط بتواند از هر دو طرف مورد استفاده قرار گیرد. در این صورت گذرگاههای مذکور بایستی با خطوط منقطع مشخص شوند (شکل۱a-۱b).
ii مناطق مسکونی
۱۱ - در مناطق مسکونی توصیههای مندرج در بند ۸ تا ۱۰ این ضمیمه در مورد خیابانهای دوطرفه و نیز در مورد خیابانهای یکطرفه که حداقل دارای دوگذرگاه باشند قابل اجرا است.
۱۲ - گذرگاهها در نقاطی که عرض راه به وسیله جدول - جزیره یا جزایر جهتنما کمتر میگردند بایستی خطکشی شوند.
۱۳ - در نزدیک شدن به تقاطعهای بزرگ (مخصوصاً تقاطعهائی که عبور و مرور تحت کنترل قرار دارد) محلی که عرض راه برای دو یا چند ردیفترافیک کافی باشد گذرگاهها بایستی مانند آنچه در شکلهای ۲ و ۳ نشان داده شده خطکشی شود. در این گونه موارد ممکن است، خطوطی که گذرگاهها را مشخص میسازد یک علامت پیکان اضافه نمود (به بند ۳۹ این ضمیمه مراجعه شود).
(ج) خطکشی برای موقعیتهای خاص
i خطوط ممتد
۱۴ - برای ایجاد ایمنی بیشتر و عبور و مرور به جای خطوط منقطع وسط در بعضی تقاطعها (شکل ۴) بایستی خط ممتد به کار برده و یا خط ممتد بخطوط منقطع اضافه گردند (شکلهای ۵ و ۶).
۱۵ - در تقاطعی که ضرورت ایجاب نماید قسمتی از راه به ترافیک طرف مقابل اختصاص داده شود و در آنجا میدان دید محدود باشد (قله - تپه -پیچراه و غیره) و یا در قسمتهائی که راه باریک و وضع خاص دیگری دارد محدودیت بایستی در قسمتهائی که میدان دید از یک حداقل Mکمتر است بهوسیله خط ممتد که بر طبق شکلهای ۷a تا ۱۶ƒ۱ترسیم میشود اعمال گردد.
در کشورهائی که نوع وسائط نقلیه ایجاب بنماید ممکن است ارتفاع دید چشم را که در شکلهای ۷aتا ۱۰aیک متر تعیین گردیده به ۲۰/۱ مترتغییر داد.
پاورقی تعریف مسافت رویت که در این بند (بند ۱۵) به کار رفته عبارت است از مسافتی که یک شیء یک متری به وسیله شخصی که چشمهایشدر ارتفاع یک متری سطح راه باشد دیده شود.
۱۶ - میزانیکه بایستی برای M اتخاذ گردد برحسب وضعراه تغییر میکند.
شکلهای ۷a-۷b-۸a-۸b-۸c-۸dنمونه خط کشی را به ترتیب برای راههای دارای دو یا سه گذرگاه در قله یک تپه که میدان دید محدود میباشد نشان میدهد. این شکلها مربوط به قسمتهای طولی شکل بالای همان صفحه و نیز مسافت معینه در بند ۲۴ ضمیمه میباشد A یا D نقطهایست که میدان دید از M کمتر میشود در حالی کهB یا C نقطهای است که میدان دید دوباره شروع به تجاوز از Mƒ۲ مینماید.
پاورقی به جای خطکشی بین A و D در شکلهای ۷aو ۷bممکن است به جای خطوط منقطع محور راه یک خط ممتد کشیده شودمشروط بر آنکه این خطوط در حد فاصل AB و CD به وسیله خط منقطعی که حداقل دارای ۳ قطعه میباشد همراهی گردد. این نوع خطکشی بایستیبا احتیاط کامل و فقط در موارد استثنایی به کار برده شود زیرا راننده را فقط از سبقت گرفتن در طول مسافت تعیین شده حتی اگر مسافت رویت هم کافی باشد منع خواهد نمود. از به کار بردن هر دو طریق در یک راه یا راههای مشابه در همان منطقه بایستی خودداری شود زیر این عمل موجب اختلالخواهد شد.
۱۷ - رد محلهائیکه قسمتهای AB و CDروی هم قرار گیرند یعنی موقعیکه مسافت رویت طرف مقابل در هر دو جهت قبل از رسیدن به قله تپهبزرگتر از M میگردد خطوط بایستی به همان ترتیب تنظیم گردند لیکن خطوط ممتد مجاور خط منقطع نبایستی روی هم قرار گیرند این موضوع درشکلهای ۹-۱۰a-۱۰bنشان داده شده است.
۱۸ - شکلهای ۱۱a و ۱۱b وضعیت خطوط را برای همان حالت در یک راه که دارای دو گذرگاه روی قوس با مسافت رویت محدود میباشد نشان میدهد.
۱۹ - در راههائیکه دارای سه گذرگاه میباشد ممکن است به دو طریق عمل شود این طریق در شکلهای ۸a-۸b-۸c-۸d یا ۱۰a-۱۰b نشان داده شدهاند. شکلهای ۸a یا ۸b یا۱۰a بایستی در راههایی که قسمت اعظم ترافیک با وسائط نقلیه دوچرخ وشکلهای ۸c یا ۸d یا ۱۰bدر راههایی که ترافیک عمده با وسائط نقلیه چهار چرخ میباشد به کار رود. شکل ۱۱c ترتیب خطوط رابرای همان حالت در یک قوس با مسافت رویت محدود روی یک راه دارای سه گذرگاه نشان میدهد.
۲۰ - در شکلهای ۱۲ و ۱۳ - ۱۴ خطوطی را که دلالت بر کم عرض شدن سوارهرو راه دارد نشان میدهد.
۲۱ - در شکلهای ۸a-۸b-۸c-۸d-۱۰a-۱۰b تمایل خط اریب نسبت به خط وسط نباید از یک بیستم تجاوز کند.
۲۲ - در شکلهای ۱۳ و ۱۴ که برای اعلام تغییر عرض راه و نیز در شکلهای ۱۵ - ۱۶ - ۱۷ که برای اعلام وجود موانع در سر راه و لزوم انحراف از خط ممتد به کار میروند لزوماً تمایل خط در راههای سریع بایستی کمتر از یک پنجاهم و در راههائی که سرعت از ۵۰ کیلومتر در ساعت تجاوز نمینماید بایستی کمتر از یک ییستم بوده به علاوه قبل از خطوط اریب ممتد بایستی یک خط ممتد موازی با خط وسط راه نیز کشیده شود. طول خط ممتد برابرمسافتی است که در یک ثانیه با سرعت تعیین شده طی میشود.
۲۳ - هنگامیکه لازم نباشد روی یک قسمت معمولی راه گذرگاههای عبور با خطوط منقطع مشخص شود بایستی قبل از خط ممتد یک خط نزدیک شدن که عبارت از خطوط منقطع است برای مسافت ۵۰ متر بر حسب سرعت معمولی وسائط نقلیه کشیده شود. در محلهائیکه گذرگاههای عبور روی یک قسمت معمولی راه با خطوط منقطع مشخص میشوند همچنین بایستی قبل ازخط ممتد یک خط نزدیک شدن برای مسافت ۵۰ متر بر حسب سرعت معمولی وسائط نقلیه در آن راه کشیده شود.ممکن است خطکشی را با یک یا چند پیکان که رانندگان را در انتخاب جهت راهنمائی کند تکمیل نمود.
ii) شرایط به کار بردن خط ممتد
۲۴ - در جدول زیر به منظور تعیین مسافت رویت مقادیر توصیه شده M در قسمتهائی که وجود خط ممتد ضروری است برای سرعتهای مختلف نشان داده شده است
پاورقی- سرعت نزدیک شدن در محاسبات بالا عبارت است از سرعت طرح راه و یا سرعتی که ۸۵% وسائط نقلیه از آن تجاوز نمیکند
مقادیر سرعت مقادیر M
۱۰۰ کیلومتر در ساعت ۱۶۰ تا ۳۲۰ متر
۸۰ کیلومتر در ساعت ۱۳۰ تا ۲۶۰ متر
۶۵ کیلومتر در ساعت ۹۰ تا ۱۸۰ متر
۵۰ کیلومتر در ساعت ۶۰ تا ۱۲۰ متر
۲۵ - مقدار M برای سرعتهای ذکر نشده در جدول فوق بایستی بین ارقام مذکور بر اساس قرائن تعیین گردد.
(د) خطوطی که حدود سوارهرو را نشان میدهد
۲۶ - حدود سوارهرو ترجیح دارد که به وسیله خط ممتد تعیین و مشخص گردد و نیز ممکن است از میخکوب یا پایههای مجهز بوسائل نورتاب(منعکسکننده نور) با این خطوط تواماً استفاده شود.
(ه-) خطکشی مخصوص موانع
۲۷ - شکلهای ۱۵ و ۱۶ و ۱۷ طریقه خطکشی نزدیک شدن به جزیره یا هر گونه مانع دیگری را در راه نشان میدهد.
(و) خطوط هدایتکننده برای گردش وسائط نقلیه
۲۸ - در کشورهائیکه از سمت راست رانندگی مینمایند در بعضی از تقاطعها لازم است به وسیله خطوط هدایتکننده طریقه گردش بچپ برایرانندگان مشخص گردد.
فصل ۳ - خطکشی عرضی
(الف) کلیات
۲۹ - با توجه بزاویه رویت راننده خطکشی عرضی بایستی پهنتر از خطکشی طولی راهها باشد.
(ب) خط ایست
۳۰ - عرض خط ایست بایستی حداقل ۲۰ سانتیمتر و حداکثر ۶۰ سانتیمتر باشد عرض ۳۰ سانتیمتر توصیه میگردد.
۳۱ - هنگامیکه خط ایست توام با علامت ایست به کار رفته باشد در آنصورت خط ایست بایستی در محل ترسیم گردد که رانندگان متوقف در پشت آن کلیه ترافیک را اعم از ایستاده یا وسائط نقلیه در انشعابات دیگر تقاطع بخوبی رویت نمایند.
۳۲ - خط ایست ممکن است با خطوط طولی دیگری تکمیل گردد (شکلهای ۱۸ و ۱۹) و نیز ممکن است با نوشتن کلمه STOP (ایست) روی راه طبقه آنچه که در شکلهای ۲۰ و ۲۱ به عنوان نمونه درج شده مشخص گردد. فاصله بین بالای حروف کلمه STOP و خط ایست بایستی بین ۲ تا ۲۵ مترباشد.
(ج) خطوط مشخصکننده نقاطی که رانندگان بایستی رعایت حق تقدم را بنمایند.
۳۳ - حداقل عرض این خطوط بایستی ۲۰ سانتیمتر و حداکثر ۶۰ سانتیمتر بوده و اگر دو خط وجود داشته باشد فاصله بین آنها بایستی حداقل ۳۰سانتیمتر باشد. ممکن است به جای خطوط مذکور مثلثهائی در سطح سوارهرو در کنار هم ترسیم گردند که راس آنها بطرف رانندگانی که بایستیرعایت حق تقدم را بنمایند باشد.
قاعده این مثلث بایستی حداقل ۴۰ سانتیمتر و حداکثر ۶۰ سانتیمتر بوده و ارتفاع آن نیز از حداقل ۶۰ سانتیمتر و حداکثر ۷۰ سانتیمتر تجاوز ننماید.
۳۴ - خطکشیهای تقاطع بایستی در شرایطی که برای خطوط ایست مذکور در بند ۳۱ این ضمیمه توصیف شده ترسیم گردند.
۳۵ - ممکن است به خط کشیهای مذکور در بند ۳۴ فوق یک مثلث طبق آنچه به طور نمونه در شکل ۲۲ نشان داده شده در روی سطح سوارهرو راه ترسیم و اضافه گردد. فاصله بین قاعده مثلث و خطکشی متقاطع بایستی بین ۲ تا ۲۵ متر باشد.
قاعده مثلث بایستی حداقل یک متر و ارتفاع آن سه برابر قاعده باشد.
۳۶ - ممکن است به این خطکشی متقاطع خط طولی نیز اضافه شود.
(د) گذرگاه عابر پیاده
۳۷ - فاصله بین خطوطی که در محل عبور عابرین پیاده کشیده میشود بایستی حداقل معادل عرض خطوط بوده و از دو برابر آن بیشتر نباشد. عرض یک خط و فاصله آن روی هم بایستی بین ۱ متر تا ۴/۱ متر باشد.
حداقل عرض توصیه شده برای محل عبور عابرین پیاده در راههائیکه سرعت محدود به ۶۰ کیلومتر در ساعت ۵/۲ متر و در راههای با سرعت بیشتر ۴متر میباشد.
(ه-) گذرگاه دوچرخه سوارها
۳۸ - محل عبور دوچرخه سوارها بایستی با دو خط منقطع نشان داده شود خط منقطع ارجحا بایستی مرکب از مربعهائی بابعاد ۴۰ تا ۶۰ سانتیمترباشد که فاصله بین آنها بایستی ۴۰ تا ۶۰ سانتیمتر و عرض محل عبور نبایستی کمتر از ۸/۱ متر باشد.استفاده از میخکوب توصیه نمیگردد.
فصل ۴ - سایر خط کشیها
(الف) فلشها
۳۹ - راههائیکه دارای عرض کافی برای تفکیک گذرگاه جهت وسائط نقلیهای که به تقاطع نزدیک میشوند ممکن است گذرگاههائی را که بایستی مورد استفاده ترافیک قرار گیرد با ترسیم فلش روی سطح راه (شکلهای ۲ - ۳ - ۱۹ - ۲۳) مشخص نمود. ممکن است برای نشان جهت ترافیک در راه یکطرفه از فلش استفاده نمود.
طول فلشها نبایستی کمتر از ۲ متر بوده و نیز ممکن است همراه آنها روی سطح راه کلماتی هم نوشته شود.
(ب) خطوط موازی اریب
۴۰ - شکلهای ۲۴ و ۲۵ نمونههای قسمتهائی از راه را که وسائط نقلیه نبایستی بآن قسمت داخل شوند نشان میدهد.
(ج) خط نوشتهها
۴۱ - خط نوشته روی راه ممکن است برای تنظیم ترافیک یا اعلام و آگاه ساختن استفادهکننده از راه به کار برده شود. کلماتی که به کار میروند ارجحاً بایستی نامهای محل - شماره راهها یا کلماتی باشند که به طور بینالمللی و بسهولت قابل فهم باشد (مثلاً ایست) STOP اتوبوس BUS تاکسیTAXI
۴۲ - حروف باید به طور مشخص در جهت حرکت ترافیک و به نحوی نوشته شود تا به علت زاویه دید رانندگانی که بآن نزدیک میشوند کاملاً قابل رویت باشد (شکل ۲۰)
۴۳ - در تقاطعیکه سرعت نزدیک شدن بیش از ۵۰ کیلومتر در ساعت است ارتفاع کلمات بایستی حداقل ۵/۲متر باشد.
(د) مقررات توقف و پارکینگ
۴۴ - محدودیتهای توقف و پارکینگ ممکن است با خطکشی روی جدول یا سوارهرو راه مشخص گردد.
حدود محل پارکینگ ممکن است با خطوط مناسب روی سطح راه تعیین شود.
(ه-) خطکشی روی راه یا ساختمانهای مجاور
i) خطکشی نشاندهنده محدودیتهای پارکینگ.
۴۵ - شکل ۲۶ نمونه خط شکسته میباشد.
ii) خطکشی روی موانع.
۴۶ - شکل ۲۷ نمونه خطکشی روی یک مانع را نشان میدهد.
کنوانسیون فوق مشتمل بر یک مقدمه و چهل و هشت ماده و نه ضمیمه منضم بقانونالحاق ایران بکنوانسیون عبور و مرور در جادهها و کنوانسیون مربوط بعلائم راهها میباشد.
رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی
N. B The figures given in diagrams ۲.۴.۵.۶. ۱۸ and ۱۹ for the length of the strokos and the gaps between them should be considered only as a rough guide
ارقام مندرج در اشکال۱۹.۱۸.۶.۵.۴.۳.۲.۱ برای طول خطوطو فاصله بین آنها
به عنوان یک راهنمای کلی در نظر گرفته شده است.
۳۰A
۳۰A Dhagrama ۲