لزوم رعایت قواعد آیین دادرسی مدنی در رسیدگی به اعتراض ثالث اجرایی
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۹/۰۳/۲۰
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر اصفهان
موضوع
لزوم رعایت قواعد آیین دادرسی مدنی در رسیدگی به اعتراض ثالث اجرایی
پرسش
با توجه به اینکه بر اساس ماده ۱۴۷ قانون اجرای احکام مدنی، رسیدگی به درخواست اعتراض ثالث اجرایی بدون رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی صورت میگیرد؛ اولاً: چنانچه دادگاه در مقام رسیدگی به ادعای موصوف وقت رسیدگی تعیین کرده باشد، اما طرف دعاوی مزبور (محکومله یا محکومعلیه یا هردو) در جلسه دادرسی حاضر نگردیده و لایحهای نیز ارسال ننموده باشد و اخطاریه وقت رسیدگی نیز به نامبردگان ابلاغ واقعی نشده باشد، آیا رای صادر شده در مقام رسیدگی به اعتراض ثالث اجرایی، غیابی محسوب میگردد یا حضوری؟
ثانیاً: چنانچه فاصله ابلاغ اخطاریه تا تشکیل جلسه دادرسی رعایت نشده باشد، آیا دادگاه باید وقت دادرسی را تجدید کند یا آنکه چون رسیدگی بدون تشریفات است، نیازی به تجدید جلسه دادرسی نمیباشد؟
ثالثاً: با توجه به مواد ۲۲ و۴۷ و ۴۸ از قانون ثبت، چنانچه معترض ثالث با ارائه مبایعهنامه عادی، مدعی مالکیت خود، نسبت به ملک توقیف شده در قالب اعتراض ثالث اجرایی باشد، آیا امکان رد ادعای نامبرده به صرف اینکه مدرک مالکیت وی، سند عادی است و نه سند رسمی، وجود دارد؟
نظر هیات عالی
رعایت حضوری یا غیابی بودن آرا و احکام قضایی و همچنین رعایت فاصله زمانی پنج روز بین اخطاریه و تشکیل جلسه رسیدگی به اعتراض ثالث اجرایی موضوع ماده ۱۴۷ قانون اجرای احکام مدنی، از اصول و قواعد آمره دادرسی و مبتنی بر اصل تناظر و تساوی حقوق طرفین در دادرسی عادلانه است؛ بنابراین چنانچه معترض ثالث با ارائه مبایعهنامه عادی یا اقرارنامه عادی، مدعی مالکیت خود نسبت به ملک توقیف شده باشد، با توجه به ماده ۶۲ قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور مصوب سال ۱۳۹۵ ناظر به مواد ۲۲، ۴۷ و ۴۸ قانون ثبت و در اجرای ماده ۱۴۷ قانون اجرای احکام مدنی دادگاه صادر کننده اجراییه، مکلف به رسیدگی ماهوی و بررسی ادعای معترض ثالث اجرایی است که وفق اصول و مقررات قانون آیین دادرسی ممکن است، رای اصداری حضوری و یا غیابی محسوب شود و درهرحال رای دادگاه قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر میباشد.
نظر اتفاقی
اولاً: نظر به اینکه حضوری یا غیابی محسوب نمودن رای در زمره اصول آیین دادرسی مدنی و از قواعد آمره است، مستفاد از رای وحدت رویه شماره ۷۲۵ مورخ ۱۳۹۱/۰۴/۲۰ هیات عمومی دیوان عالی کشور که مقرر میدارد:.... آراء مذکور مطابق مقررات کلی آیین دادرسی مدنی، قابل تجدیدنظر بوده لذا موضوع مذکور نیز تابع عمومات آیین دادرسی مدنی میباشد.
ثانیاً: در دادرسیهای معمول، وفق ماده ۶۴ قانون آیین دادرسی مدنی، رعایت فاصله پنج روز بین ابلاغ اخطاریه و تشکیل جلسه دادرسی ضرورت دارد، لیکن در دادرسی ویژه موضوع ماده ۱۴۷ قانون اجرای احکام مدنی تجدید وقت رسیدگی به جهت عدم رعایت فاصله زمانی پنج روزه، ضرورت ندارد، مگر آنکه مورد ایراد طرفین دعوی اصلی (محکومله و محکومعلیه) قرار گیرد که در فرض اخیر، به لحاظ رعایت اصل تناظر و تساوی حقوق طرفین و دادرسی عادلانه، تجدید وقت رسیدگی ضرورت دارد.
ثالثاً: با توجه به فلسفه وضع مواد ۱۴۶و ۱۴۷ قانون اجرای احکام مدنی، چون تکلیف اعتراض معترض به عملیات اجرایی در صورت استناد به سند رسمی در ماده ۱۴۶ قانون مذکور مشخص گردیده، و در این فرض، تشکیل جلسه رسیدگی لازم نیست، لذا رسیدگی به شکایت اشخاص ثالث به عملیات اجرایی به استناد سند عادی ضرورت داشته و دادگاه مکلف به رسیدگی و بررسی ادعای معترض ثالث میباشد.