مالی یا غیر مالی بودن دعوای ابطال اجراییه راجع به چک‌های دارای کد رهگیری

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۱۱/۱۷
برگزار شده توسط: استان بوشهر/ شهر بندر گناوه

موضوع

مالی یا غیر مالی بودن دعوای ابطال اجراییه راجع به چک‌های دارای کد رهگیری

پرسش

در صورتی که صادرکننده چک ادعای تضمینی بودن چک را نماید و به همین جهت دادخواست ابطال اجراییه و استرداد لاشه چک را مطرح نماید ماهیت دعوای ابطال اجراییه از نظر مالی و غیرمالی بودن چیست؟ آیا نیاز به تقویم دارد؟

نظر هیات عالی

دعوی ابطال اجراییه مربوط به چک چه اجراییه موضوع ماده ۲۳ اصلاحی قانون چک و چه در ابطال اجراییه‌های ثبتی در خصوص مطالبه وجه چک، و همچنین دعوای استرداد لاشه‌های چک از دعاوی غیر مالی است و در این خصوص نظریه‌های متعدد اداره کل حقوقی قوه قضائیه در تایید این معنا می‌باشد، با این وصف نظریه اکثریت مطلوب و مورد تایید هیات عالی است.

نظر اکثریت

اگر چه قانون در مورد تعریف دعاوی مالی و غیرمالی ساکت می‌باشد لیکن به عنوان اصل و رویه قضایی هر گاه نتیجه دعوای باعث گردد تا مالی به اموال و دارایی خواهان افزوده گردد پس دعوا مالی می‌باشد. در اینجا هم صدور حکم بر ابطال اجراییه جنبه مالی ندارد زیرا به معنای نفی مالکیت و یا منتفی شدن تعهد نیست. بلکه در این دعوا خواهان صحت عملیات اجرایی را مورد خدشه قرار می‌دهد و یا اینکه ادعا دارند سند در شرایط قانونی نبوده است که دستور اجرا صادر شده است پس این دعوای غیر مالی محسوب می‌شود و نیازی به تقویم خواسته ندارد.
نتیجتاً اینکه در دعوای ابطال اجراییه صادره از دادگاه راجع به چک های دارای کد رهگیری، هرگاه جهت دعوا وجود یکی از شرایط سلبی صدور اجراییه مقرر در ماده ۲۳ قانون صدور چک باشد این دعوا غیرمالی می‌باشد و چنان‌چه جهات دیگری غیر از این موارد که دلالت بر برائت ذمه صادرکننده باشد این دعوا مالی محسوب می‌شود.
در ضمن نظریه مشورتی شماره ۷/۹۹/۱۶۶ مورخ۱۳۹۹/۳/۳ نیز موید همین نظر می‌باشد.

نظر اقلیت

با توجه به اینکه در صورت ابطال اجراییه چک به صورت غیرمستقیم بر دارایی خواهان افزوده می‌شود پس یک دعوای مالی محسوب می‌شود و می‌بایست تقویم شود.