ماهیت تعهد به فروش ملک

رأی خلاصه جریان پرونده

در پرونده کلاسه ۹۳۴۰۰۷۵ شعبه چهارم دادگاه عمومی حقوقی نجف‌آباد آقای غ. ف. با وکالت خانم ز. ق. دادخواستی به طرفیت آقایان و خانم‌ها ۱- ح. ۲- ا. ب. ۳- ر. ب. ۴- ط. د. ۵- ن. ۶- س. ۷- و. همگی ب. به خواسته ابطال سند ..... مورخ ۱۳۹۱/۱۲/۲۰ دفترخانه .... نجف آباد مقوم به ۵۱۰۰۰۰۰۰ ریال و الزام خواندگان به بیع مقوم به ۵۱۰۰۰۰۰۰ ریال تقدیم دادگاه نموده ضمن دادخواست توضیح داده خوانده اول آقای ح. ب. مالک ۴/۵ دانگ مشاع و مستأجر ۴۸ ساله ششدانگ یک باب مغازه تحت پلاک ...... واقع در قطعه دوم نجف آباد بوده که مالک ۱/۵ دانگ دیگر (خانم ک. ا.) به فرزند خود آقای ا. ب.(خوانده ردیف دو) وکالت می‌دهد برای مطالبه اجاره بها علیه مستأجر آقای ح. ب. (خوانده ردیف یک) اقدام نماید از اینرو پرونده.... با همان موضوع در شعبه اول دادگاه حقوقی نجف‌آباد مطرح می‌گردد متعاقب آن آقایان ح. ب. و ا. ب. (مالک ۴/۵ دانگ و وکیل مالک ۱/۵ دانگ دیگر) به موکل مراجعه و پیشنهاد فروش مغازه را می‌نماید از اینرو قرارداد عادی ۱۳۸۹/۱۰/۲۶ مابین طرفین منعقد می‌شود ۳- آقای ا. ب. وکیل خانم ک. ا. (مالک ۱/۵دانگ) در بند چهارم قرارداد ۱۳۸۹/۱۰/۲۶ و در حضور شهود از سوی موکل قول می‌دهد که حداکثر تا تاریخ تخلیه ۱۳۸۹/۱۱/۳۰ سند مالکیت را به نام موکل انتقال دهد (بفروشد) و ثمن آن را دریافت نماید از اینرو با تعهد وکیل خانم ا. موکل قبول می‌کند که مغازه را خریداری نماید و قرارداد ۱۳۸۹/۱۰/۲۶ تنظیم می‌شود ۴- خانم ک. ا. و وکیل وی آقای ا. ب. به تعهد خود عمل نکرده تا اینکه خانم ا. به رحمت ایزدی می‌پیوندد ۵- تعدادی از خواندگان برخلاف تعهدی که مورث آن‌ها به موکل بنده داده‌اند اقدام به فروش سهم‌الأرث خود به خوانده ردیف سوم (ر. ب.) برابر سند رسمی منتقل می‌نماید ۶- در مورد الزام خواندگان به بیع اظهارنامه مورخ ۱۳۹۲/۱۱/۲۰ ارسال شده لذا به شرح خواسته تقاضای رسیدگی به انضمام خسارات دادرسی دارم در جلسه ۱۳۹۳/۸/۲۱ طرفین حاضر نشدند لوایحی از طرفین واصل و به پیوست شده لایحه آقای س. ب. خوانده ردیف به شماره وارده ۱۹۲۷-۹۳۰ مورخ ۱۳۹۳/۹/۲۱ ثبت دفتر و پیوست پرونده شده آقای ا. ش.به وکالت از بقیه خواندگان لایحه‌ای تقدیم به شماره ۹۳۰۰۱۹۲۵-۱۳۹۳/۸/۲۱ ثبت و پیوست پرونده گردیده لایحه وکیل خواهان نیز شماره ۹۳۱۹۳۰ مورخ ۱۳۹۳/۸/۲۱ ثبت گردیده آقای س. ب. به شرح لایحه اشعار داشته نسبت به پلاک ثبتی ..... بخش ..... ثبت اصفهان نسبت به سهم اینجانب به صورت یکباب مغازه تجاری در تصرف خواهان است فاقد وجاهت قانونی است مالکیت بنده به صورت موروثی در پی فوت مورث خانم ک. ا. و ن. بوده هیچ تعهدی نسبت به آن داده نشده حتی اخیراً به موجب دادنامه شماره ۹۳۰۰۴۳۲-۱۳۹۰/۵/۲۷ صادره از شعبه دوم دادگاه حقوقی نجف‌آباد در پرونده کلاسه ۹۲۰۷۴۷ح /۲ رأی بر خلع ید مشاعی براساس مالکیت احد از وراث مرحوم مادر علیه خواهان (خوانده آن پرونده) صادر شده که در جریان تجدیدنظرخواهی است ضمناً دادخواست تقابل به مطالبه اجرت المثل ایام تصرفات خواهان تقدیم نمودم که ثبت شعبه گردیده وکیل بقیه خواندگان ضمن تکذیب ادعای خواهان در مورد فروش یک و نیم دانگ مورث موکلین تصرفات وی را غیرقانونی با استناد به بند ۳ و ۴ دادخواست و وقت نظر در بند ۴ قرارداد هیچ تعهدی از سوی ا. ب. وکیل مورث موکلین مشاهده نمی‌شود. تقاضای رد دعوی را دارم آقای س. ب.در تاریخ ۱۳۹۳/۸/۲۰ دادخواست تقابل در پرونده کلاسه ۹۳۰۵۵۹ مطروحه در شعبه ۴ دادگاه حقوقی نجف‌آباد تقدیم دادگاه نموده الزام خوانده به پرداخت اجره المثل ایام تصرف مغازه بر حسب حصه مالکیت مشاعی را نموده ضمن دادخواست توضیح داده طبق سند رسمی مالک دو پنج هشتم حبه مشاع ۵/۸ -۲ از هفتاد و دو حبه ششدانگ یکباب مغازه دارای شماره ثبتی ..... بخش .... ثبت اصفهان می‌باشد در پی فوت مادر در غم اینجانب قرار گرفته در مورد دعوی خواهان اصلی وی در مورد حصه اینجانب حقی ندارد چون تصرف وی در مالکیتم بدون اذن بوده و در حکم غصب است تقاضای رسیدگی به شرح خواسته با جلب نظر کارشناسی دارم در جریان رسیدگی در جلسه ۱۳۵۴/۱۰/۲۷ وکیل خواهان به شرح لایحه تقدیمی در شرح ماجرا اشعار داشته آقای ح. ب. مالک ۴/۵ دانگ مغازه که مستأجر بیش از ۴۰ سال مغازه یاد شده بوده قدرالسهمی خود ۴/۵دانگ را به موکل می‌فروشد مالک ۱/۵دانگ طی وکالتنامه محضری به آقای ا. ب. واگذار می‌نماید وکیل یاد شده علیه پدر خود ( ح. ب.) طرح دعوی می‌نماید بعد ح. مغازه‌اش را می‌فروشد ا. ب. حاضر به خرید مغازه متنازع فیه می‌شود و قرارداد ۱۳۸۹/۱۰/۲۶ تنظیم می‌شود آقای ا. ب. در حضور شهود متعهد می‌شود که همزمان با تحویل مغازه سند ۱/۵دانگ را هم انتقال خواهد داد هر دو مالک اقدام به تهیه مقدمات انتقال سند می‌نمایند از جمله استعلام از دارائی و شهرداری ضمن العقد وکیل خانم ک. ا. متعهد شده تا تاریخ تحویل مغازه سند را انتقال دهد و ثمن را حداکثر به همان نسبت قیمت ۴/۵ دانگ دریافت نماید که شهود هم در جریان هستند با استناد به ماده ۶۷۴ قانون مدنی و رد دفاعیات خواندگان تقاضای رسیدگی به شرح خواسته نموده دادگاه با کیفیت فوق ختم رسیدگی را اعلام طی دادنامه شماره ۴۰۱۰۱۷-۱۳۹۳/۱۰/۲۷ ضمن انعکاس خواسته خواهان با این استدلال نظر به اینکه ۱- تعهد ا. ب. به فروش ۱/۵دانگ حصه مادرش با وصف عدم مالکیت به صورت مطلق و اصالتاً بوده و برای مالک تعهدی ایجاد نمی‌کند و ادعای خواهان مبنی بر تعهد به نمایندگی از سوی مالک خلاف اصل بوده و دلایل ابرازی ایشان مثبت ادعا نیست ۲- بر فرض صحت ادعا تعهد به بیع از نوع دینی است و به معاملات انجام نشده نسبت به عین خللی ایجاد نمی‌کند لذا موجبی برای بطلان سند نیست لذا دادگاه با استناد به ماده ۱۹۶ قانون مدنی حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر می‌نماید نسبت به دعوی تقابل به لحاظ استرداد دادخواست و با استناد به بند الف ماده ۱۰۷ قانون آئین دادرسی مدنی قرار ابطال دادخواست خواهان را صادر می‌نماید این رأی در تاریخ ۱۳۹۳/۱۱/۲۶ به وکیل خواهان ابلاغ شده در تاریخ ۱۳۹۳/۱۲/۲۴ از رأی مذکور فرجام‌خواهی نموده به شرح لایحه تقدیمی پیوست اشعار داشته ۱- مطابق صورتجلسه ۱۳۹۳/۱۰/۲۷ به نظر می‌رسد دادگاه به لایحه ۹۴۰۰۴۰۲۵۴۷ مورخ ۱۳۹۳/۱۰/۲۷ توجهی نکرده زیرا در صورتجلسه به صراحت قید شده طرفین لایحه‌ای تقدیم دادگاه نکرده‌اند این درحالی است که لایحه ام به شماره مذکور ثبت شده ۲- به موجب مستند دعوی آقای ا. ب. به وکالت از سوی مادر خود متعهد به فروش ۱/۵دانگ متعلق به موکلش (مادرش شده است) وکالت وی هم محرز است زیرا محضری می‌باشد از سویی شهود در جریان تعهد به فروش بوده‌اند هر چند در قرارداد قید به وکالت شده ولی آقای ح. فروشنده ۴/۵دانگ و ا. ب. عالم و آگاه به متعهد شدن برابر وکالتنامه بودند زیرا کلمه به وکالت به قرینه عبارات محرز است تاکنون فساد بند ۴ قرارداد مورخ ۱۳۸۹/۱۰/۲۶ در محکمه ثابت نشده با بیان مطالب تکراری دیگر تقاضای نقض رأی فرجام‌خواسته را نمود پرونده پس از وصول پاسخ از سوی احد از خواندگان ر. ب. و عدم مشاهده پاسخ از سوی بقیه فرجام‌خواندگان به دیوان عالی کشور ارسال به این شعبه ارجاع به کلاسه فوق ثبت شده است لوایح طرفین به هنگام شور قرائت می‌شود. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده پس از قرائت گزارش عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

وکیل فرجام‌خواه اعتراض موجه و مستدلی که نقض رأی فرجام‌خواسته را ایجاب نماید به عمل نیاورده بر مبانی و جهات استدلال دادگاه هم ایراد مهمی به نظر نرسیده آن قسمت از ایراد وکیل فرجام‌خواه به عدم توجه دادگاه به لایحه تقدیمی وی در جلسه ۱۳۹۳/۱۰/۲۷ با توجه به اینکه تعهد خوانده (ا. ب.) ولو اینکه به وکالت از مالک باشد یک تعهد ابتدائی در حد وعده و قول به فروش می‌باشد لذا از تعهدات الزام آور به نظر نمی‌رسد بنا به مراتب ایراد مذکور ماهیتاً مؤثر در خدشه دار بودن رأی فرجام‌خواسته نمی‌‌شود با این بیان ضمن رد فرجام‌خواهی فرجام‌خواه مستنداً به مواد ۳۷۰ و ۳۹۶ از قانون آئین دادرسی مدنی دادنامه فرجام‌‌خواسته را ابرام می‌‌نماید.
رئیس و مستشار شعبه ۱۰ دیوان عالی کشور
محمدهادی عبداله‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌پور - سیدحجت‌‌‌‌‌اله میرمجیدی