ماهیت حقوقی حق ارتفاقی و انتفاعی
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۷-۵۵۱۰
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۰/۱۱/۱۰
برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر مشهد
موضوع
ماهیت حقوقی حق ارتفاقی و انتفاعی
پرسش
حقوق ارتفاقی و انتفاعی جزو دعاوی مالی هستند یا غیرمالی؟
نظر هیئت عالی
طبق ماده ۱۸ قانون مدنی حق انتفاع از اشیای غیرمنقـول مثل حق عمری و سکنی و همچنین حق ارتفاق نسبت به ملک غیـر از قبیـل حق العبور و حق المجری و دعاوی راجع به اموال غیرمنقول از قبیل تقاضای خلع یـد و امثال آن تابع اموال غیرمنقول است و مطابق قسمت دوم از بنـد (ج) بنـد (۱۲) مـاده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصـوب ۱۳۷۳ در دعاوی غیرمنقول تقویم خواسته به عهده خواهان است که در دادخواست تعیین می کنـد.
نظر اکثریت
در خصوص حق ارتفاق و غیرمالی بودن دعوای آن اختلاف نظری نیست ماننـد حـق ممـر و مجری که یک ملک نسبت به املاک مجاور خود دارد اصولا چنین امری نمی تواند مالی باشد چون مورد خواسته مالی نیست و صرفا یک امتیاز است امـا در خصـوص حـق انتفـاع مسـاله متفاوت است. در قانون مدنی در فصل اول
نظر اقلیت
هرچند که برای حقوق ارتفاقی و انتفاعی علی الظاهر نمی توان قیمت تعیـین کـرد بـا توجه به تعریف قانون مدنی از مال و دعاوی مالی به نظر می رسد دعاوی مـرتبط بـا حقوق ارتفاقی و انتفاعی از جمله دعـاوی مـالی هسـتند چـون بـه تبـع مـال مطـرح می شوند مانند خلع ید و الزام به تنظیم سند که به تبـع مـال دعـوای مـالی محسـوب می شوند.