ماهیت دعاوی راجع به تنظیم وصیت نامه هبه نامه الزام به تنظیم سند استرداد لاشه چک و اوراق بهادار

صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۷-۵۴۹۹
تاریخ برگزاری: ۱۳۷۹/۱۲/۰۶
برگزار شده توسط: استان قم/

موضوع

ماهیت دعاوی راجع به تنظیم وصیت نامه هبه نامه الزام به تنظیم سند استرداد لاشه چک و اوراق بهادار

پرسش

آیا دعاوی راجع به تنظیم وصیت نامه هبه نامه الزام به تنظیم سند یا استرداد لاشـه چـک و سایر اوراق بهادار که مبلغ در متن آن درج شده مالی است یـا غیرمـالی؟ اصـولا مـلاک در تشخیص دعاوی مالی از غیرمالی چیست؟

نظر هیئت عالی

اگر خواسته مطالبه مـال یـا هـدف اصـلی از طـرح دعـوا رسیدن به مالی باشد دعوای مالی والا غیرمالی است. نمونه بارز دعوای غیرمالی نصب قیم و اصلاح شناسنامه است. بنابراین هرگـاه خواسـته خواهـان مطالبـه وجـه مـال معینی باشد و یا از طرح دعوا مالی نصیب خواهـان شـود دعـوای مـالی اسـت. ولـی در دعوای غیرمالی مال یا وجهی مورد مطالبه نبوده و خواسته به هر صورت قابـل تقـویم بـه پول نیست. به این ترتیب تنفیذ وصیت نامه و هبه نامه و الزام به تنظـیم سـند رسـمی مـالی است.

نظر اکثریت

اگرچه تعریف قانونی درباره ملاک تشخیص دعاوی مالی و غیرمالی وجود ندارد ولی از راه تنقیح مناط قطعی نمونه های مذکور در بند (۳) ماده ۱۶ قانون آیین دادرسی مـدنی الحـاقی مصوب ۱۳۳۴ که تقـویم خواسـته را در حقـوق غیرمـالی مثـل تولیـت نسـب و وصـایت امکان پذیر ساخته است معلوم می شود که هر دعوایی کـه هـدف مـدعی آن اولا و بالـذات مطالبه مال باشد آن دعوا مالی است در غیر این صورت دعوا غیرمالی محسوب مـی شـود.

نظر اقلیت

از بند (۶) ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی مدنی سابق و بند (۲) همان ماده اسـتفاده مـی شـود کـه دعاوی راجع به اشیایی که بهای معین نداشته ولی دارای نـوعی از اعتبـار و متعلـق اغـراض و مقاصد مدعی است از دعاوی غیرمالی محسوب می شود. اثر دعاوی تنظیم سندرسـمیت دادن به مالکیت مدعی است نه تثبیت آن. چک و اوراق بهادار فی نفسه بهای معین ندارنـد. بنـابراین دعوای راجع به آنها غیرمالی است.