مراجعه به دادگاه کیفری پس از اعلام ختم مذاکرات در دادگاه حقوقی
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۶۱۷۷
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۲/۲۷
برگزار شده توسط: استان آذربایجان غربی/ شهر تکاب
موضوع
مراجعه به دادگاه کیفری پس از اعلام ختم مذاکرات در دادگاه حقوقی
پرسش
چنانچه خواهان نسبت به طرح دعوای حقوقی در محکمه حقوقی اقدام و سپس در اثنای رسیدگی متوجه این امر شود که موضوع مطروحه واجد وصف کیفری نیز بوده است معاقبا با استرداد دعوا پس از ختم مذاکرات دادگاه قرار سقوط دعوا صادر می نماید و خواهان با طرح شکایت و به همراه تقدیم دادخواست تقاضای جبران خسارت را می نماید با توجه به ماده ۱۶ از قانون آیین دادرسی کیفری که در هر صورت خواهان را مجاز به تقدیم دادخواست به همراه شکواییه نموده است با این وصف دادگاه کیفری در خصوص ادعای خص وصی چه تصمیمی اتخاذ خواهد کرد؟
نظر هیئت عالی
چنانچه نتیجه استرداد دعوی در محکمه حقوقی قرار رد دعوی باشد طرح دعوی در محکمه کیفری بلااشکال است. مع الوصف چنانچه دعوی مطرح در محکمه حقوقی با هیات سقوط دعوی اختتام یافته باشد استماع مجدد دعوی از جنبه حقوقی در دادگاه کیفری فاقد مجوز می باشد.
نظر اکثریت
زمانی که دادگاه حقوقی قرار سقوط دعوا را صادر می کند به علت اعتبار امر مختومه قابل طرح در دادگاه کیفری نمی باشد زیرا قرار سقوط در صورتی صادر می گردد که خواهان از دعوای خود به صورت کلی صرفنظر نماید و برابر بند ج ماده ۱۰۷ از قانون آیین دادرسی مدنی پس از اعلام ختم مذاکرات استرداد دعوی ممکن نیست مگر با رضایت خوانده یا صرفنظر نمودن کلی خواهان از دعوی لذا به نظر می رسد در فرض سوال و علیرغم اینکه خواهان پس از ختم مذاکرات دعوای خود را مسترد نموده است به دلیل اینکه هدف وی مراجعه به دادگاه کیفری برای مطالبه خسارت بوده و با توجه به اینکه ماده ۱۶ از قانون آیین دادرسی کیفری امری استثنایی است لذا دادگاه قرار رد دعوی صادر و خواهان می تواند به دادگاه کیفری مراجعه نماید. در واقع از قواعد حاکم بر دعوای ضرر و زیان ناشی از جرم قاعده حق انتخاب دادگاه است که به موجب آن مدعی خص وصی حق دارد دعوای خود را در دادگاه حقوقی یا کیفری مطرح نماید ولی خواهان حق ندارد که بعد از اینکه یکی از دادگاه ها را انتخاب کرد از این انتخاب عدول کند و به دادگاه دیگر مراجعه کند زیرا مراجعه به یک دادگاه به معنای انعقاد قراردادی است که حق بازگشت را سلب می کند که البته ماده ۱۶ قانون آیین دادرسی موارد استثنا را بیان نموده است. نظر ابرازی: دادگاه پس از ختم مذاکرات در صورت راضی بودن خوانده یا صرفنظر کردن خواهان از دعوای اصلی خود به صورت کلی قرار سقوط دعوی صادر می نماید. در صورتی تقدیم شکایت کیفری همراه با جبران خسارت ناشی از وقوع جرم به دادگاه کیفری ماده ۱۶ قانون آیین دادرسی کیفری این حق را به شاکی داده که با استرداد دعوی در مرجع کیفری برای مطالبه ضرر و زیان به دادگاه حقوقی مراجعه نماید لکن فرض متصور این است که شاکی بدون استرداد دعوی یا به تعبیر دیگر اعلام رضایت به جنبه حقوقی جرم راسا به دادگاه حقوقی مراجعه کرده و مطالبه خسارت نماید بدون اینکه دادگاه کیفری در جریان امر باشد که در این حالت ممکن است در دو دادگاه دو حکم متفاوت صادر شود که در اینصورت طبق تصریح ماده ۶۸ قانون آیین دادرسی کیفری اگر رای قطعی کیفری موثر در ماهیت حقوقی امر باشد برای دادگاهی که به امر حقوقی یا ضرر و زیان رسیدگی می کند لازم الاتباع است.