مراجعه به ضامن تاجر ورشکسته پس از تاریخ توقف

رأی متن رأی

رأی متن رأی

رأی متن رأی

ب

رأی خلاصه جریان پرونده

آقایان ک. ح.ع. و م. ک.ق. و خانم الف. چ. با وکالت آقایان ج. د.ف. و الف. م. دادخواستی بطرفیت بانک رفاه کارگران و ف. ق. و ع. الف. و خانم ن. س. بخواسته ابطال سند (موضوع سند مالی) (ابطال صورتجلسه مورخه ۸۶/۳/۲۹ اجرای احکام شعبه اول حقوقی یزد موضوع کلاسه پرونده ۸۶-۸۴ علی الحساب مقوم بمبلغ ۵۰/۰۰۰/۰۱۰ ریال ابطال سند رسمی (موضوع سند ملک است) (ابطال سند قطعی غیر منقول به شماره ۱۰۰۰۴۳- ۸۶/۹/۱۲ دفترخانه اسناد رسمی ... یزد علی الحساب) مقوم بمبلغ ۲۱/۰۰۰/۰۰۰ ریال (ارزش منطقه ای ملک ۱۳۰/۹۰۰ ریال- ابطال سند رسمی (موضوع سند ملک است) (ابطال سند قطعی غیر منقول به شماره ۱۱۳۰۴۷- ۹۲/۹/۲۵ دفترخانه اسناد رسمی ... علی الحساب) مقوم بمبلغ ۲۱/۰۰۰/۰۰۰ ریال ارزش منطقه ای ملک ۱۳۰/۹۰۰ ریال. ابطال سند رسمی (موضوع سند ملک است) (ابطال سند قطعی غیر منقول بشماره ۲۳۱۳۹ دفترخانه اسناد رسمی شماره ...یزد علی الحساب) مقوم بمبلغ ۲۱/۰۰۰/۰۰۰ ریال (ارزش منطقه ای ملک ۱۳۰۹۰۰ ریال: خلع ید خواندگان ردیف سوم و چهارم از ۶ دانگ یکباب منزل مسکونی تحت پلاک ثبتی ... فرعی از ۸۶۲-از ۲۰۲۳ - اصلی واقع در بخش ۵ یزد علی الحساب مقوم بمبلغ۲۱/۰۰۰/۰۰۰ ریال ارزش منطقه ای ملک ۱۳۰۹۰۰ ریال مطالبه خسارات دادرسی تقدیم و اضافه نموده اند نظر باینکه بموجب دادنامه های پیوست این دادخواست شرکت د. ورشکست گردیده و تاریخ توقف شرکت پایان سال۸۵ اعلام گردیده است و از آنجا که بانک محترم رفاه پلاک ثبتی مستند دعوا را که بعنوان مال بابت محکوم به پرونده اجرای کلاسه ۸۴-۷۶ شعبه اول اجرای احکام حقوقی یزد معرفی گردیده را حسب صورتجلسه مورخه ۸۶/۳/۲۹ - اجرای احکام تملک نموده و حسب سند بیع قطعی بشماره ۱۰۰۰۴۳- ۸۶/۹/۱۲ بنام بانک انتقال قطعی گردیده و در مورخه ۹۲/۹/۲۵ حسب سند قطعی شماره ۱۱۳۰۴۷ دفترخانه اسناد رسمی ... یزد آنرا بنام خانم ف. ق. انتقال و نامبرده نیز آن را حسب سند بیع قطعی بشماره ۲۳۱۳۹ مورخه ۹۴/۲/۱۵ دفترخانه ... یزد بخواندگان ردیف ۲و۴ انتقال قطعی داده است علی ای حال و از آنجا که شرکت د. ورشکست و در اواخر سال۸۵ متوقف از پرداخت بدهی اعلام گردیده و در آنجا که حسب بند ۲ ماده۴۲۳ قانون تجارت تأدیه دین و پرداخت قروض ورشکسته به هر طریق که به عمل آمده باشد باطل و بلااثر بوده و حسب آراء وحدت رویه ۱۵۵ و ۵۶۱ هیئت عمومی دیوانعالی کشور به دیون تاجر ورشکسته خسارت تأخیر تأدیه تعلق نمیگیرد و از آنجا که اجرای محترم احکام دادگستری خسارت تأخیر تأدیه را تا زمان مزایده با وجود اینکه بعد از تاریخ توقف بوده محاسبه نموده است علی ای حال تقاضای اثبات خواسته های مندرج در ستون خواسته مورد استدعاست بمتراژ حدود ۲۰۰متر عرصه و ۱۰۰متر اعیان می باشد پرونده به شعبه اول دادگاه عمومی یزد ارجاع شد، طرفین جهت رسیدگی دعوت شده اند وکیل خواهان با حضور در دادگاه اظهار داشته دعوا بشرح دادخواست تقدیمی است و مطالب مندرج در دادخواست را تکرار نموده وکیل خوانده ردیف یکم (بانک رفاه) اظهار داشته سمت خواهان ردیف اول محرز میباشد لذا درخواست ارائه سمت مشارالیه را دارد ثانیاً مطابق ماده۶۵ قانون آئین دادرسی مدنی نظر به طرح دعاوی متعدد در یک دادخواست که با یکدیگر ارتباط کامل نداشته اند دادگاه نمیتواند ضمن یک دادرسی بآن رسیدگی نماید ثالثاً خواهان های ردیف دوم و سوم ذینفع در پرونده مذکورنمیباشد با توجه باینکه خواهان های مذکور اشخاص ثالث میباشند در صورت هر گونه مطالبه بایستی بطرفیت مدیر تصفیه شرکت د. مطرح نمایند و طرح دعوا علیه خوانده ردیف اول فاقد وجاهت قانونی است در خصوص خواسته بدوی دعوای مذکور که ابطال صورتجلسه مورخ ۸۶/۳/۲۹ اجرای احکام مدنی شکایت راجع به تنظیم صورتجلسه و ارزیابی و تخلف از مقررات بر عهده دادگاه صادر کننده حکم بدوی میباشد و ابطال صورتجلسه و در مرحله اول مستلزم طرح ابطال اجرائیه می باشد لذا ابطال صورتجلسه فاقد وجاهت قانونی میباشد در خصوص ماهیت دعوای مطروحه لایحه تکمیلی ظرف مهلت پنج روز تقدیم دادگاه می نماید. خوانده ردیف سوم نیز اظهار داشته دفاعیات بشرح لایحه ایست که تقدیم مینماید. (لایحه به شماره ۳۴۶۶ ثبت دفتر گردید) وکیل خواهان در ادامه اظهار داشته بتجویز قانون آئین دادرسی تقاضای جلب ثالث شرکت تعاونی م. و م.ع. و ح. و م. و ع. ک.ق. و م. ف. و س. ه.ن. را بدادرسی دارم در مورخه ۸۴/۷/۲۲ آقای ک. ح.ع. (مدیر تصفیه شرکت د. و م. ک.ق. و خانم الف. چ. بطرفیت شرکت تعاونی م. و م.ع. و ع. و ح. و م. شهرت همگی ک.ق. و م. ف. و س. ه.ن. و دادخواست جلب ثالث در پرونده کلاسه بایگانی ۹۴۰۶۷۲ شعبه اول حقوقی یزد بخواسته ۱- ابطال صورتجلسه مورخ ۸۶/۳/۲۹ اجرای احکام شعبه اول حقوقی یزد موضوع کلاسه پرونده ۸۴/۷۶ ۲- ابطال سند قطعی غیر منقول بشماره ۱۰۰۰۴۳ مورخ ۸۶/۹/۱۲ دفتر خانه اسناد رسمی شماره ... یزد ۳- ابطال سند قطعی شماره ۱۱۳۰۴۷ مورخ ۹۲/۹/۲۵ دفترخانه ... یزد ۴- ابطال سند قطعی غیر منقول شماره ۲۳۱۳۹ دفترخانه شماره ...یزد ۵- خلع ید خواندگان ردیف ۳و۴ دعوی اصلی از ۶ دانگ یک باب منزل مسکونی تحت پلاک ثبتی ...فرعی از ۸۶۲ از۲۰۲۳ اصلی واقع در بخش ۵ یزد خواسته اول مقوم به پنجاه میلیون و صد ریال و خواسته های بعدی مقوم به بیست و یک میلیون ریال تقدیم و توضیح داده اند مجلوبین ثالث ردیف یک الی هفت مسئول تضامنی موضوع درخواست ابطال صورتجلسه مورخه ۸۶/۳/۲۹ اجرای احکام حقوقی شعبه ۵ حقوقی یزد در پرونده اجرائی ش ۷۶/۸۴ شعبه ۵ اجرای احکام حقوقی یزد بوده اند و با در نظر گرفتن اینکه در اولین جلسه دادرسی تقاضای جلب ثالث نامبردگان گردیده با تقدیم این درخواست تقاضای جلب ثالث نامبردگان در پرونده کلاسه فوق مبنی بر اثبات خواسته های مندرج در ستون خواسته مورد استدعاست دادگاه طرفین هر دو پرونده را جهت رسیدگی دعوت نموده در جلسه مورخ ۹۴/۸/۲۶ وکیل خواهان دعوی جلب ثالث با حضور خود در دادگاه اظهار داشته چون تاریخ توقف تاجر ورشکسته در سال۸۵ میباشد لذا مستداً به ماده۴۲۳ (بند۲) قانون دیون تاجر ورشکسته به هر شکل بعمل آمده باشد باطل و بالاثر است و برابر رأی وحدت رویه ۱۵۵- ۴۷/۱۲/۱۴ خسارت تأخیر تأدیه به بعد از تاریخ توقف تعلق نمیگیرد. بانک رفاه کارگران به اضافه اصل بدهی نسبت به محاسبه خسارت تأخیر تأدیه اقدام و از ضامنین م. ک.ق. و خانم الف. چ. از طریق ملک مورد دعوا وصول نموده است علیهذا چون عقد ضمان عقد تبعی و متکی بوجود دین است و ضامنین تعهدی مازاد بر تعهد مدیون اصلی ندارند بنابراین ضامنین تعهدی بر پرداخت خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ توقف تاجر ورشکسته بعنوان مدیون اصلی ندارند این در حالی است که بانک رفاه علاوه بر اصل مبلغ وام سود و خسارت تأخیر تأدیه هم محاسبه و از طریق اجرای احکام با معرفی مال ضامنین موکل اقدام بوصول نموده اند علیهذا طبق خواسته استدعای صدور حکم را دارم وکیل بانک رفاه نیز اظهار داشته تقاضای تفکیک خواسته های مندرج در دادخواست تقدیمی خواهان ها با توجه به عدم ارتباط کامل با یکدیگر و منشأ آن مورد تقاضاست و در ماهیت دعوی عرض میشود با توجه بماده ۴۲۳ قانون تجارت که معاملات باطله را بدو شرط مقید نموده. اول آنکه توقف انجام شده باشد دوم آنکه معاملات را تاجر انجام داده باشد بنابراین اگر ازطرف مراجع قانونی با رعایت تشریفات اقدام بوصول و ابطال طلب داین قبل از صدور حکم ورشکستگی شده باشد چون عملیات مراجع قانونی اقدام تاجر محسوب نمیگردد نافذ و معتبر است و قسمت اخیر ماده۴۱۹ قانون تجارت ناظر به بعد از حکم ورشکستگی میباشد که خود دال بر آن است که از نظر مقنن معاملات قبل از صدور حکم بوده تصریح می نموده با توجه باینکه بدهی شرکت د. به قبل از سال۱۳۸۵ و کلاسه پرونده... آن در سال۱۳۸۴ تشکیل و اقدام شده است و مربوط بدوران قبل از توقف میباشد ضمن اینکه پلاک ثبتی شماره ... فرعی از ۸۲۶ از ۲۰۲۳ بخش۰۰۵ بابت بدهی یکی از محکوم علیهمای کلاسه پرونده اجرائی موصوف آقای م.ع. ک.ق. از طرف خواهان های ردیف دوم و سوم ( م. ک.ق. و خانم الف. چ. ) بعنوان وثیقه محکوم علیهما در کلاسه پرونده اجرائی ۷۶-۸۴ شعبه دوم معرفی شده است مصداق ماده۴۲۳ قانون تجارت نمیباشد ماده مذکور ناظر بمواردی است که تاجر شخصاً و اختیاراً مبادرت بتأدیه فروض خود بنماید نه موردی که قهراً بموجب حکم دادگاه که هیچ مقام رسمی نمیتواند حکم آنرا تغییر دهد یا از اجرای آن جلوگیری کند اقای م.ع. ک. دفاعاً نیز اظهار داشته من شرکتی داشتم و برادرم ضامن من شده است و آخرین بار هم که استعلام شد ۱۵۰ میلیون ببانک پرداخت شد و تقاضای برگشت خانه بوی را دارم آقای ع. الف. نیز اظهار داشته آخرین نفری بود که خانه بمن منتقل شده و در دفترخانه بصورت رسمی و یا سند تک برگی بمن منتقل شده و همه چیز بر مبنای قانون و از طریق مراجع قانونی بوده است حسب برگ ۷۱ پرونده دادگاه خلاصه پرونده استنادی (کلاسه ۷۶-۸۴) را در پرونده محاکماتی منعکس نموده که دلالت دارد بر اینکه بر اساس دادنامه صادره در سال۸۲ اجرائیه ای در تاریخ ۸۴/۳/۹ صادر و بدواً محکوم له اموالی از محکوم علیهم معرفی و النهایه در تاریخ ۸۵/۱۰/۲ خانم الف. چ. و آقای م. ک. بعنوان شخص ثالث و با رضایت محکوم علیهم پلاک موضوع خواسته را بعنوان مال خود و در ازای اموال توقیف شده از آقای س. ه.ن. معرفی و پس از توقیف و ارزیابی پلاک مزایده برگ از دو پلاک موصوف در سال۸۶ توسط محکوم له در قبال محکوم به تملک میگردد مالاً دادگاه با اعلام ختم رسیدگی طبق دادنامه شماره ۰۰۶۲۷- ۹۴/۹/۱۲ ا ج. اً چنین رأی داده در خصوص دادخواست آقای ج. د.ف. و الف. م. بوکالت از آقایان ک. ح.ع. بعنوان مدیر تصفیه شرکت د. ۲ آقای م. ک.ق. و خانم الف. چ. بطرفیت بانک رفاه کارگران و خانم ها ف. ق. و ن. س. و آقای ع. الف. بخواسته ۱- ابطال صورتجلسه مورخ ۸۶/۳/۲۹ پرونده کلاسه ۷۶-۸۴ اجرای احکام شعبه اول حقوقی شهرستان یزد ۲- ابطال اسناد قطعی غیر منقول بشماره ۱۰۰۰۴۳ مورخ ۸۶/۹/۱۲ پرونده کلاسه ۷۶-۸۴ اجرای احکام شعبه اول حقوقی شهرستان یزد ۳- ابطال اسناد قطعی غیر منقول بشماره های ۱۰۰۰۴۳- ۸۶/۹/۱۲ دفترخانه اسناد رسمی ... یزد ۱۱۳۰۴۷- ۹۳/۹/۲۵ دفترخانه موصوف و ۲۳۱۳۹ دفترخانه اسناد رسمی شماره ... یزد ۴- خلع ید خواندگان ردیف ۳و۴ از ششدانگ یک باب منزل مسکونی تحت پلاک ثتی ... فرعی از ۸۶۲- از ۲۰۲۳ بخش ۵ یزد با احتساب خسارات دادرسی و نیز دادخواست جلب ثالث مطروحه از سوی وکلای فوق بطرفیت خواندگان دعوای اصلی و ۱- شرکت تعاونی م. ۲- آقایان م.ع. ۳- ع. ۴- ح. ۵- م. شهرت همگی ک.ق. و ۶- م. ف. ۷- س. ه.ن. بخواسته های ذکر شده و رد دعوای اصلی که در جریان رسیدگی آقای ب. س. از بانک قبول وکالت نموده است. بدین شرح که وکلای خواهان ها با تقدیم دادخواستی اظهار داشته اند که تاریخ توقف شرکت ورشکسته د. پایان سال۸۵ - اعلام گردیده (دادنامه بدوی ورشکستگی در سال۱۳۹۳ صادر و در سال۱۳۹۴ قطعی گردیده است) و بانک پلاک موضوع خواسته را به عنوان محکوم به در سال۸۶ تملک نموده و متعاقب آن نیز املاک بخوانده ردیف ۲ اصلی و سپس بدیگر خواندگان دعوی موصوف منتقل گردیده در حالی که اولاً اجرای احکام با محاسبه خسارت تأخیر دوران توقف مدیون اصلی (شرکت ورشکسته) اقدام بانتقال پلاک به محکوم له در ازای محکوم به نموده است و ثانیاً تأدیه هر یک از دیون ورشکسته پس از تاریخ توقف بهر طریق باطل و بلااثر میباشد دادگاه با عنایت بمفاد دادخواست تقدیمی و اظهارات طرفین و با لحاظ این امر که ۱- وفق مفاد پرونده اجرایی پلاک موضوع خواسته از سوی خواهان های ردیف ۲و۳ اصلی و بعنوان شخص ثالث معرفی کننده مال در ازای دیون آقای س. ه.ن. معرفی گردیده است ۲- اجرائیه مستند پرونده اجرایی در سال۱۳۸۴ صادر و مال موضوع خواسته پیش از تاریخ توقف مدیون اصلی باجرای احکام معرفی و پس از تاریخ توقف و برگزاری مزایده بتملیک بانک درآمده است ۳- آنچه مسلم است فلسفه وضع ماده۴۲۳ قانون تجارت حمایت از هیأت غرما در برابر اقدامات تاجر ورشکسته و مقدم دانستن احدی از طلبکاران بر سایرین در ایفای دین است که وفق رأی وحدت رویه شماره ۵۶۱- ۷۰/۳/۲۸ هیأت عمومی دیوان عالی کشور ورود ضرر به طلبکاران نیز یکی از شروط آن می باشد در حالیکه در مانحن فیه اولاً بانک در راستای اعمال ماده۴۰۳ قانون موصوف حق رجوع به کلیه ضامنین را داشته و دادنامه و اجرائیه مبنای پرونده اجرائی نیز بر این اساس صادر گردیده است. ثانیاً مال معرفی شده توسط شخص ثالث در ازای دین ضامن (اقای ه.ن. ) بوده و از این حیث شرکت ورشکسته هیچ گونه ایفای دینی را انجام نداده تا مشمول ماده۴۲۳ گردد. ۴- هر چند عقد ضمان بعنوان عقد تبعی بوده و از این حیث مسئولیت ضامن در حدود مسئولیت دیون اصلی است و یا صدور حکم ورشکستگی داین وفق رأی وحدت رویه شماره ۱۵۵- ۴۷/۱۴/۱۴ هیأت عمومی دیوان عالی کشور و حق مراجعه به ضامن بابت خسارت تأخیر از تاریخ توقف را ندارد لیکن اولاً بر مبنای اقدامات اجرائی صورت گرفته دادنامه و اجرائیه ای بوده که خللی به صحت آن وارد نگردیده و ثانیاً از یک سو جبران ضرر وارده در راستای اخذ خسارت تأخیر دوران توقف در صورت ثبوت بسهولت و بدون ضرورت طرح خواسته های مطروحه میسر میباشد و از سوی دیگر تعدد انتقالات صورت گرفته نصب پلاک و وجود حقوق اشخاص ثالث ضرورت استحکام بخشی به اسناد رسمی و جلوگیری از تزلزل آنها بلحاظ اعمال و وقایع حقوقی متأخر ایجاب مینماید تا در تعارض حق فردی با عمومی و با وجود امکان احقاق حق فرد از طریق دیگر ، حق عمومی ملاک امر قرار گیرد زیرا نسبی بودن اجرای حق محدودیت هایی را برای صاحب آن د راجرای حق خود بلحاظ ضرورت رعایت حقوق دیگران به بوجود میآورد علیهذا من حیث المجموع خواسته خواهان ها را وارد و ثابت تشخیص نداده و ضمن ارشاد بطرح دعوا جهت مطالبه وجوه ادعایی مستنداً بمواد فوق و ماده۱۹۷ قانون آئین دادرسی مدنی مبادرت بصدور حکم به بیحقی مینماید رأی صادره بلحاظ عدم تضمین محکومیتی برای خواندگان حضوری محسوب و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان یزد میباشد آقای م. ک.ق. و خانم الف. چ. و آقای ک. ح.ع. (مدیر تصفیه شرکت د.) از دادنامه مذکور با وکالت اقایان الف. م. و ج. د.ف. درخواست رسیدگی فرجامی در تاریخ ۹۴/۱۰/۲۱ نموده اند که پس از تبادل لوایح پرونده بدیوانعالی کشور ارسال و در دستور کار این شعبه قرار گرفته . هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل است پس از بررسی اوراق پرونده و قرائت گزارش تنظیمی مشاوره نموده چنین رأی می دهد:

رأی دادگاه بدوی

با ملاحظه دادنامه فرجام خواسته و مبانی صدور آن و محتویات پرونده اعتراضات و جهات فرجامخواهی فرجامخواهان منطبق با شقوق ماده۳۷۱ و مفاد ماده۳۷۲ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب نمیباشد با این تقدیر ضمن رد اعتراضات فرجامی دادنامه فرجامخواسته را که صحیحاً صادر و خالی از ایراد و اشکال است مستنداً بماده۳۷۰ قانون مرقوم ابرام می نماید.
شعبه ۲۵دیوان عالی کشوررئیس: رحمت اله سعیدی مستشار: ح. نقیب الحسینی