مرجع صالح به اعتراض متهم نسبت به قرار بازداشت (با فرض عدم وجود دادرس)
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۹-۶۸۱۷
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۱۱/۱۵
برگزار شده توسط: استان اردبیل/ شهر بیله سوار
موضوع
مرجع صالح به اعتراض متهم نسبت به قرار بازداشت (با فرض عدم وجود دادرس)
پرسش
چنانچه از متهم به میزان سی گرم مواد مخدر از نوع هرویین کشف گردد و شهرستان محل وقوع جرم نیز بازپرس وجود نداشته باشد و دادرس علی البدل نیز در ماموریت باشد رییس دادگاه کیفری دو شهرستان به عنوان جانشین بازپرس اقدام به تفهیم اتهام و صدور قرار تامین کیفری می نماید. در فرض فوق اگر قرار تامین کیفری از نوع قرار بازداشت موقت باشد مرجع صالح به اعتراض متهم نسبت به قرار بازداشت (با فرض عدم وجود دادرس یا شعبه کیفری دیگر) کدام مرجع می باشد؟ (لازم به ذکر است در شهرستان محل وقوع جرم دادرس علی البدل دادگاه انقلاب مستقر در شهرستان وجود دارد)
نظر هیئت عالی
در فرض پرسش که در حوزه قضایی دادسرا دادگاه انقلاب تشکیل نشده است و رییس دادگاه کیفری ۲ نیز به جانشینی بازپرس اقدام نموده است و متهم به قرار بازداشت موقت صادره اعتراض دارد و حوزه قضایی فاقد دادرس است با لحاظ نسخ ذیل ماده ۴ قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب مصوب ۱۳۷۳ و اصلاحات و الحاقات بعدی و مستفاد از ماده ۲۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ و ملاک تبصره ۲ ماده ۲۳۵ و تبصره یک ماده ۲۹۶ این قانون نزدیک ترین دادگاه انقلاب واقع در حوزه قضایی آن استان صالح به رسیدگی خواهد بود و لذا نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان بیله سوار استان اردبیل در حدود فوق الذکر مورد تایید است.
نظر اکثریت
۱- نظر به اینکه مجازات جرم ارتکابی در صلاحیت دادگاه انقلاب با تعدد قضات می باشد و اصل بر صلاحیت این دادگاه است و ماده ۲۷۱ ق.آ.د.ک استناد بر اصل است و در صورت نبودن دادگاه کیفری دو محل و به لحاظ اینکه در حوزه قضایی بیله سوار دادگاه انقلاب تشکیل نشده است لذا در صلاحیت دادگاه انقلاب مرکز استان خواهد بود.
نظر اقلیت
دادگاه صالح دادگاه کیفری دو شهرستان همجوار می باشد و دادگاه بخش و دادگاه انقلاب مرکز استان یا دادرس دادگاه انقلاب مستقر در شهرستان صالح به رسیدگی نمی باشد با این توضیح که به صراحت ماده ۲۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری دادگاه انقلاب در مرکز استان تشکیل شده است و صدور ابلاغ برای برخی از دادرسان شهرستان ها به معنی تشکیل دادگاه انقلاب مستقر در شهرستان صالح به رسیدگی به اعتراض به قرار بازداشت نمی باشد از طرفی دیگر نظر به اینکه دادگاه بخش با دادگاه شهرستان هم عرض نمی باشد و نحوه و شکل رسیدگی به شکایت در این دو مرجع تفاوت اساسی دارد لذا دادگاه بخش نیز صالح به رسیدگی نمی باشد و از طرفی دیگر نظر به اینکه قانونگذار در ماده ۲۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری فقط در یک صورت دادگاه انقلاب مرکز را صالح به رسیدگی به قرار بازداشت موقت دانسته است و آن مورد عبارت است از اینکه دادگاه انقلاب در حوزه قضایی دادسرا تشکیل شده باشد و چون در فرض سیوال دادگاه انقلاب در آن حوزه تشکیل نشده است لذا دادگاه انقلاب مرکز نیز صالح به رسیدگی نمی باشد به عبارت دیگر در ذیل ماده اخیرالذکر به صراحت اعلام شده است که اگر دادگاه انقلاب در حوزه قضایی تشکیل نشده باشد (که در فرض سیوال به عقیده ما دادگاه انقلاب تشکیل نشده است) دادگاه کیفری دو صالح به رسیدگی می باشد و با عنایت به اینکه دادگاه کیفری دو شهرستان محل وقوع جرم دادرس دیگری ندارد باید پرونده به دادگاه کیفری دو شهرستان هم عرض ارسال گردد و این موضوع همانند موارد رد دادرس است که در صورت نبود دادرس و به استناد ماده ۴۲۲ قانون آیین دادرسی کیفری به نزدیکترین مرجع قضایی هم عرض فرستاده می شود با این استدلال و با این تنقیح مناط مذکور دادگاه کیفری دو شهرستان (نه بخش) صالح به رسیدگی می باشد.