مسئولیت اشخاص در چک های شرکتی در صورت عدم امضاء رئیس هیئت مدیره
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۴۰۰-۸۱۲۰
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۳/۰۹
برگزار شده توسط: استان مرکزی/ شهر خمین
موضوع
مسئولیت اشخاص در چک های شرکتی در صورت عدم امضاء رئیس هیئت مدیره
پرسش
چنانچه در اساس نامه شرکت خص وصی صدور اسناد تجاری با امضا مدیر عامل و رییس هیات مدیره و مهر شرکت اعتبار داشته باشد و توسط مدیر عامل چکی صادر گردد و مهر شرکت هم در چک ممهور شده باشد لیکن رییس هیات مدیره آن را امضا نکرده باشد مسیولیت اشخاص فوق در برابر دارنده به چه نحوی است و در صورت امضا آیا مسیولیت تضامنی است یا نسبی؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال مسیولیت مدیر عامل شرکت در صدور چک بدون امضا رییس هیات مدیره در صورتی که هنگام افتتاح حساب میزان مسیولیت تعیین نشده باشد مسیولیت به تنصیف است به طوری مدیرعامل و شرکت بنابر اصل تنصیف دارای مسیولیت نسبی هستند لیکن در مقابل دارنده با حسن نیت که از میزان مسیولیت آنان اطلاعی ندارد به استناد ماده ۱۹ قانون صدور چک دارای مسیولیت تضامنی می باشند. نظر اتفاقی: با توجه به نظریه مشورتی شماره ۱۸۴۳/۹۲/۷-۹۲/۹/۲۳ اداره کل حقوقی قوه قضاییه که بیان داشته: (با توجه به اینکه تضامن موضوع ماده ۲۴۹ قانون تجارت ناظر به مسیولیت امضا کنندگان در خط طولی است و نه عرضی و اصل عدم تضامن است؛ بنا بر این مسیولیت هر یک از امضا کنندگان چک صادره از حساب مشترک به میزانی است که در هنگام افتتاح حساب تعیین شده و اگر میزان مسیولیت مزبور تعیین نشده باشد اصل بر تنصیف است)؛ لذا مسیولیت امضا کنندگان نسبی است لیکن در مقابل دارنده چک که از میزان مسیولیت بی اطلاع است اصل تنصیف مسیولیت جاری است و مسیولیت بین امضا کنندگان که به عنوان نماینده شرکت می باشند با شرکت حسب ماده ۱۹ قانون صدور چک تضامنی است و در فرضی که فاقد امضا یکی از صاحبان امضا باشد اشخاصی که امضا نموده اند در برابر ثالث مسیول هستند؛ لیکن شخصی که امضا نکرده دعوی متوجه وی نمی باشد؛ هر چند که برخی نیز معتقدند دارنده در زمان اخذ چک شرکتی بایستی در خصوص صاحبان امضا اعتبار و اسناد تعهد آور شرکت تحقیق و با توجه به آگهی تاسیس و تغییرات شرکت اقدام به اخذ چک نموده و زمانی که یکی از صاحبان امضا اقدام به امضا ننموده است اساسا چکی صادر نگردیده است.