مصوبه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور در مورد علل افزایش میزان تلفات ناشی از تصادفات رانندگی در استانهای یزد و خوزستان

پیرو دعوت نامه شماره ۴۱۳۱۶ مورخ ۲۷ /۳ /۹۹ یکصد و پنجاه و هشتمین جلسه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور در ساعت ۳۰: ۹ روز چهارشنبه مورخ ۴ /۴ /۹۹ در محل سالن جلسات پیامبر اعظم با حضور اعضای اصلی شورای عالی با موضوع "گزارش عملکرد پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا در سال ۱۳۹۸ و بررسی اقدامات پلیس راهور ناجا در خصوص مصوبه ۱۵۳ شورای عالی" تشکیل و تصمیماتی به شرح ذیل اتخاذ گردید:
توضیحات: به علت کمبود وقت، دستور کار دوم به جلسه آتی ارجاع گردید.

- گزارش عملکرد پلیس راهور ناجا در سال ۱۳۹۸:
با عنایت به مکاتبه شماره ۱ /۹۹ /۱ /۲۵ /۱۳ مورخ ۱۵ /۲ /۹۹ فرمانده محترم ناجا به جانشین محترم فرماندهی معظم کل قوا (مدظله العالی) در امور ناجا و وزیر کشور با موضوع "گزارش عملکرد پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا در سال ۱۳۹۸"و دستور وزیر محترم کشور به شماره ۳۹۰ /۱۳ /د /ح مورخ ۲۴ /۲ /۹۹ به شرح ذیل:
"بسمه تعالی - جناب آقای جمالی نژاد - با سلام، گزارش عملکرد ۱۳۹۸ راهور را ملاحظه و در شورای عالی ترافیک مطرح و برای سال جاری هم برنامه ریزی تا روند کاهشی ادامه یابد. از تلاش ها هم تشکر می‌شود."
لذا، با توجه به توضیحات صدرالذکر، موضوع عملکرد پلیس راهور در سال ۱۳۹۸ در دستور کار جلسه ۱۵۸ شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور قرار گرفت.
در ابتدای جلسه، سردار هادیان فر، رئیس محترم پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا گزارشی از وضعیت تصادفات رانندگی در سال ۱۳۹۸ و مقایسه آن با سال ۱۳۹۷ را به شرح ذیل ارائه نمودند:
- تعداد تلفات ناشی از تصادفات رانندگی درون شهری در سال ۱۳۹۸ (۴۱۸۷ نفر) نسبت به مدت مشابه سال ۱۳۹۷ (۴۲۵۹ نفر) به میزان ۷. ۱ % کاهش داشته است و در مقایسه سال ۱۳۹۸ با ۱۳۹۷ استانهای بوشهر (۳۶ %)، یزد (۳۵ %) و کرمانشاه (۲۹ %) دارای بیشترین افزایش و استانهای کهگیلویه و بویراحمد (۳۲ % -)، گلستان (۳۰ % -) و چهارمحال و بختیاری (۲۳ % -) دارای بیشترین کاهش تلفات درون شهری ناشی از تصادفات رانندگی بوده اند.
- آمار تلفات موتورسیکلت در حوزه درون شهری در سال ۱۳۹۸ (۱۲۵۴ نفر) نسبت به مدت مشابه سال ۱۳۹۷ (۱۴۳۷ نفر) به میزان ۷. ۱۲% کاهش داشته است.
- آمار تلفات عابرین پیاده در حوزه درون شهری در سال ۱۳۹۸ (۱۹۴۷ نفر) نسبت به مدت مشابه سال ۱۳۹۷ (۱۹۳۷ نفر) به میزان ۵. ۰% افزایش داشته است.
- در استانهای یزد، قم، کرمانشاه، مازندران، لرستان و بوشهر علی رغم کاهش تعداد تصادفات شاهد افزایش تعداد تلفات ناشی از تصادفات رانندگی و افزایش تعداد جان باختگان حین انتقال و در مراکز درمانی بوده ایم.
- در تحلیل آمار و علل شکل گیری تصادفات سال ۱۳۹۸ سواری (۵۸ %)، موتورسیکلت (۳۴ %)،‌وانت (۵ %)، کامیون (۲ %) و مسافربری عمومی (۱ %) نقش داشته اند.
- نسبت جان باختگان سوانح ترافیکی حوزه درون شهری به کل جان باختگان در نقاط حادثه خیز کشور ۴۰ % می‌باشد.
- نسبت جان باختگان سوانح ترافیکی حوزه برون شهری به کل جان باختگان در نقاط حادثه خیز کشور ۲۸ % می‌باشد.
در ادامه، اعضای شورای عالی با توجه به گزارش ارائه شده توسط سردار هادیانفر، ضمن قدردانی از گزارش ارائه شده، مواردی را به شرح ذیل مصوب نمودند:

۱. با توجه به اهمیت اجرای مصوبات ۱۳۹، ۱۴۳ و ۱۵۳ شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور، مجدداً بر لزوم اجرای کامل مصوبات مذکور و پیگیری لازم به منظور اجرای کامل بندهای مصوبات با اولویت موارد ذیل تاکید می‌گردد:
- پیگیری بند (۲) مصوبه شماره ۱۵۳ شورای عالی در خصوص تهیه و اجرای برنامه جامع کاهش تصادفات رانندگی هر استان با تاکید بر نقش عابر و موتورسیکلت.
- پیگیری بند (۶) مصوبه شماره ۱۵۳ شورای عالی در خصوص بررسی عملکرد استان ها توسط دبیرخانه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور با دعوت مجدد از مدیران مربوطه در استان هایی که عملکرد آن ها پس از ارزیابی سالانه استانی ضعیف تلقی گردیده است.
- پیگیری بند (۷) مصوبه شماره ۱۵۳ شورای عالی در خصوص بررسی عملکرد سالانه کلان شهرهای کشور توسط دبیرخانه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور با دعوت از شهرداران و دیگر مدیران مربوطه.
- پیگیری بند (۲۱) مصوبه شماره ۱۵۳ شورای عالی در خصوص ارائه شاخص های مورد نیاز به منظور بررسی عملکرد بیمارستان ها در رسیدگی به مصدومین تصادفات رانندگی توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با همکاری سازمان پزشکی قانونی کل کشور.
- پیگیری بند (۴) مصوبه ۱۴۳ شورای عالی در خصوص راهبری مناسب برنامه کاهش آمار تصادفات و بررسی سهم و عملکرد بخش های درگیر در تصادفات در سطح استان های کشور با برگزاری جلسات راهبری وضعیت تصادفات استان با حضور استاندار هر شش ماه یک بار.
- پیگیری بند (۹) مصوبه شماره ۱۳۹ شورای عالی در خصوص برگزاری جلسات شورای همتا و شهرستان ها حداقل یک بار در ماه.
- پیگیری بند (۱۳) مصوبه شماره ۱۳۹ شورای عالی در خصوص ایمن سازی محدوده ورودی و خروجی شهرها توسط شورای همتا و با همکاری کمیته ایمنی راههای استان.
- پیگیری بند (۱۷) مصوبه شماره ۱۳۹ شورای عالی در خصوص تسری مفاد قانون الحاق سه تبصره به بند (۱۲) ماده (۴) قانون تشکیل نیروی انتظامی مصوب ۱۳۷۹/۲/۱۸ به شهرهای بالای یک میلیون نفر.

۲. وزارت کشور با مشارکت وزارت راه و شهرسازی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، پلیس راهور ناجا و سایر دستگاه های ذیربط مقدمات برگزاری نشست مشترک شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور با کمیسیون ایمنی راه های کشور را با حضور رئیس جمهور محترم یا معاون اول ایشان به منظور رفع دغدغه های موجود در حوزه ایمنی حمل و نقل فراهم آورد.

۳. با توجه به آن که شرح وظایف دستگاه های درگیر در حوادث رانندگی با عنوان برنامه اجرایی ارتقای ایمنی راه های ایران در کمیسیون ایمنی راه های کشور ارائه شده است لذا، مقرر گردید دبیرخانه شورای عالی ترافیک با بررسی سند مذکور و دیگر اسناد مرتبط، ضمن استخراج مشخصات مطالعات ایمنی، موضوعات درون شهری دارای قابلیت اجرایی و متناسب با امکانات دستگاه ها را با تاکید بر محیط های شهری تنظیم و به منظور تصویب نهایی و تعیین شرح وظایف دستگاه های ذیربط در حوزه شهری، به شورای عالی ارائه نماید.

۴. پلیس راهور ناجا مکلف است حداکثر تا ۳ ماه آینده با مشارکت بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و دیگر دستگاه های ذیربط نسبت به ارائه طرح پیشنهادی خود در خصوص نحوه برخورد با تخلفات عابر پیاده و کنترل هوشمند عابر اقدام و نتیجه را برای تصویب نهایی برای دفتر حمل و نقل و دبیرخانه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور ارسال نماید.

۵. با توجه به بالا بردن تعداد تلفات ناشی از تصادفات موتورسیکلت سواران و لزوم بازنگری و اصلاح دستورالعمل های قبلی مرتبط با ساماندهی موتورسیکلت سواران، پلیس راهور ناجا می‌بایست حداکثر تا ۳ ماه آینده طرح پیشنهادی خود در خصوص ساماندهی موتورسیکلت سواران (طرح غدیر) را تهیه و برای تصویب نهایی برای وزارت کشور ارسال نماید.

۶. پلیس راهور ناجا می‌بایست حداکثر تا ۳ ماه آینده با مشارکت دیگر دستگاه های ذیربط طرح پیشنهادی خود در خصوص بازنگری گواهی نامه های رانندگی (رنگ بندی گواهینامه های رانندگی) را با هدف توسعه انضباط ترافیکی، کاهش تخلفات و ایجاد نظام تنبیه و تشویق برای ترغیب رانندگان به رعایت قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی، تهیه و به منظور بررسی و تصویب نهایی برای دبیرخانه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور ارسال نماید.

۷. پلیس راهور استان ها مکلف هستند هر ساله فهرست نقاط پرتصادف شهری هر استان را به شورای همتا ارائه نمایند و شورای همتا نیز موظف است ضمن بررسی نقاط معرفی شده و در صورت تایید آن ها، موارد را به شهرداری ها جهت رفع نقاط پرتصادف ابلاغ نمایند.

۸. با عنایت به آنکه مطابق ماده (۲۲) قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، میزان جریمه های مقرر در قانون مذکور متناسب با افزایش یا کاهش تورم هر سه سال یک بار بنا به پیشنهاد نیروی انتظامی و تایید وزارتخانه های دادگستری، کشور و راه و شهرسازی و تصویب هیات وزیران قابل تعدیل است و با توجه به نقش بازدارندگی جرایم رانندگی در تخلفات راهنمایی و رانندگی مقرر گردید پیگیری لازم توسط وزارت کشور و وزارت راه و شهرسازی به منظور اصلاح میزان جرایم رانندگی صورت گیرد.

۹. دبیرخانه شورای عالی با همکاری دفتر حمل و نقل عمومی سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور و با اخذ نظرات اعضای شورای عالی، پیشنهادات لازم در زمینه موضوعات ایمنی ترافیک شهری را جمع بندی و پس از تصویب شورای عالی برای دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام برای به هنگام سازی سیاست های کلی نظام در زمینه حمل و نقل ارسال نماید.

۱۰. دبیرخانه شورای عالی با همکاری دفتر حمل و نقل عمومی سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور و با اخذ نظرات اعضای شورای عالی پیشنهادات لازم در زمینه موضوعات ایمنی ترافیک شهری را جمع بندی و پس از تصویب شورای عالی برای سازمان برنامه و بودجه جهت تنظیم و تدوین برنامه هفتم توسعه کشور ارسال نماید.

۱۱. بر اساس تکلیف مقرر در ماده (۱۳) قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، دبیرخانه شورای عالی با همکاری پلیس راهور می‌بایست نسبت به به هنگام سازی تعرفه حق توقف در پارکینگ های توقیفی و هزینه انتقال خودروهای توقیفی اقدام و پیشنهاد مربوطه را جهت سیر مراحل تصویب برای هیات محترم وزیران ارسال نماید.

۱۲. روسای محترم شوراهای هماهنگی ترافیک استان های سراسر کشور مکلف هستند عملکرد شوراهای هماهنگی ترافیک شهرستان های استان تابعه خود را بررسی و هر ساله نسبت به ارزیابی و رتبه بندی عملکرد فرمانداران در بخش حمل و نقل و ترافیک (تقدیر، تذکر و توبیخ کتبی) اقدام نموده و گزارش سالیانه آن را برای دبیرخانه شورای عالی ارسال نمایند.

۱۳. دبیرخانه شورای عالی می‌بایست با بررسی وضعیت استان ها و نحوه عملکرد آن ها در حوزه حمل و نقل و ترافیک و ایمنی نسبت به ارزیابی عملکرد سالانه استان ها اقدام نماید.

۱۴. با توجه به اعلام آمادگی معاون محترم حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران در خصوص ضرورت ابداع روش هایی با هدف برآورد صحیح هزینه های مستقیم و غیرمستقیم تصادفات رانندگی در شهر تهران، مقرر گردید موضوع مذکور در قالب یک پروژه مطالعاتی (به نحوی که خروجی آن برای دیگر شهرهای کشور نیز قابل استفاده و سازنده باشد) در دستور کار آن معاونت قرار گیرد و پس از تهیه به منظور بررسی، تصویب و ابلاغ آن به سایر استان ها برای دبیرخانه شورای عالی ارسال گردد.

۱۵. ارزیابی عملکرد شوراهای همتا استان های سراسر کشور در سال ۱۳۹۸ بر اساس دو شاخص تعداد جلسات و آمار تلفات به شرح ذیل صورت گرفته است و بر اساس آن استان های برتر در سه گروه به شرح ذیل می‌باشند:

فرآیند رتبه بندی استان ها:
در ابتدا بنا به پیشنهاد پلیس راهور ناجا، استان ها، در سه دسته بر اساس میزان برخورداری از امکانات، وضعیت تردد و. .. طبقه بندی شدند.
در ادامه دو معیار برای رتبه بندی استان ها در نظر گرفته شد. به معیار اول ۴۰ امتیاز (معادل ۴۰ درصد) و به معیار دوم نیز ۶۰ امتیاز (معادل ۶۰ درصد) از مجموع ۱۰۰ امتیاز کل (معادل ۱۰۰ درصد) تخصیص یافت. این معیارها و محاسبه آنها عبارتند از:

۱) عملکرد ستادی دبیرخانه شورای هماهنگی ترافیک استان
- شامل تشکیل جلسات شورای همتا برای ۱۲ ماه سال ۱۳۹۸ به تعداد حداقل ۱۲ جلسه و بیشتر به عنوان امتیاز کامل از ۴۰

۲) عملکرد کاهش تلفات تصادفات نسبت به مدت مشابه سال قبل
- محاسبه نرخ تغییر (کاهش یا افزایش) تلفات هر استان در سال ۱۳۹۸ نسبت به ۱۳۹۷ با خود آن استان با لحاظ کاهش ۱۰ درصد یا بیشتر به عنوان امتیاز کامل از (۶۰+) و افزایش ۱۰ درصدی یا بیشتر نیز به عنوان امتیاز منفی کامل (۶۰ -)
در انتها امتیاز نهایی استان ها به صورت حاصل مجموع دو معیار مذکور از ۱۰۰ لحاظ شده و رتبه بندی نهایی صورت گرفت. (جدول پیوست ۱)
بر اساس آمار تصادفات شهری و عملکرد شورای هماهنگی ترافیک استان ها (تعداد جلسات) در سال ۹۸، استان های برتر در سه گروه مختلف به شرح ذیل معرفی گردیدند:
در گروه اول شامل استان های: اصفهان، خراسان رضوی، خوزستان، فارس، البرز، آذربایجان شرقی، تهران، مازندران، گیلان.
۱ - خراسان رضوی
۲ - گیلان
در گروه دوم شامل استان های: کردستان، همدان، کرمان، یزد؛ قم، قزوین، هرمزگان، آذربایجان غربی، کرمانشاه، سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، اردبیل و مرکزی.
۱ - کردستان
۲ - آذربایجان غربی
در گروه سوم شامل استان های: چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، بوشهر، سمنان، خراسان شمالی، لرستان، گلستان، ایلام، زنجان.
۱ - چهارمحال و بختیاری
۲ - کهگیلویه و بویراحمد
علاوه بر رتبه بندی استان ها بر اساس عملکرد یک ساله و مقایسه سال ۱۳۹۸ با ۱۳۹۷، نظر به اهمیت کاهش تلفات تصادفات رانندگی برای دستیابی به هدف تعیین شده توسط بند (۳) جزء (ج) ماده (۳۰) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵، با در نظر گرفتن آمار سال ۱۳۹۵ به عنوان سال پایه، تعداد تلفات مورد انتظار هر سال مطابق برنامه ۱۰ درصد کاهش محاسبه شده و پس از مقایسه با عملکرد واقعی آن سال، میزان دستیابی استان به هدف مورد انتظار به صورت درصدی بیان شده است که درصد مثبت به معنای جلوتر بودن از برنامه و درصد منفی نیز به معنای عقب بودن از برنامه می‌باشد. در نهایت رتبه بندی استان ها بر اساس گروه های سه گانه نشان از جایگاه آنها در دستیابی به هدف برنامه تا سال ۱۳۹۸ دارد. (جدول پیوست ۲)
بر این اساس،‌تنها استان همدان (از گروه دوم) جلوتر از هدف برنامه می‌باشد. همچنین، استان های فارس، قزوین، اردبیل، کهگیلویه و بویراحمد و چهارمحال و بختیاری نیز کمتر از ده درصد از برنامه عقب هستند و سایر استان ها اختلاف بیشتری از هدف برنامه داشته و بایستی برنامه ریزی لازم برای جبران عقب ماندگی را به عمل آورند.

مهدی جمالی نژاد - وزارت کشور
شهرام آدم نژاد - وزارت راه و شهرسازی
حسین نعمتی - وزارت ارتباطات و فن آوری اطلاعات
حمیدرضا عدل - سازمان برنامه و بودجه کشور
مسعود تجریشی - سازمان حفاظت محیط زیست
کمال هادیان فر - نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
علیرضا احمدی - شورای عالی استان ها
غلامرضا جلالی - سازمان پدافند غیرعامل
پوریا محمدیان یزدی - دبیرخانه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور

(جدول پیوست ۱) رتبه بندی استان ها بر اساس عملکرد سال ۹۸ در مقایسه با سال ۹۷

(جدول پیوست ۲) رتبه بندی استان ها بر اساس کاهش ۱۰ درصد سالانه از سال ۹۶ لغایت سال ۹۸