مطالبه نفقه از پدر در صورتی که حضانت به مادر محول شده
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۱/۰۶/۰۸
برگزار شده توسط: استان ایلام/ شهر ایلام
موضوع
مطالبه نفقه از پدر در صورتی که حضانت به مادر محول شده
پرسش
در پرونده ای آقای (الف) حسب شکایت فرزندان ذکورش که بیش از هجده سال سن دارند و دانشجو نیز می باشند متهم به ترک انفاق می باشد پدر در دفاع از خود اعلام داشته که در زمان صغر سن فرزندان از مادر آن ها جدا شده و در صورت جلسه طلاق که به ثبت نیز رسیده توافق کرده اند که حفاظت و سرپرستی فرزندان با مادر باشد و در مقابل منزل مسکونیش را به مادر و فرزندان انتقال داده است (که این امر نیز محقق شده است) تا هرگونه دخل و تصرفی که بخواهند در آن انجام دهند و در نتیجه اینجانب از پرداخت نفقه و حضانت و سرپرستی آن ها معاف شده ام. حال سوال این است که آیا فرزندان حق دریافت نفقه و به تبع آن شکایت و مطالبه نفقه علیه پدر خود را دارند؟ آیا توافق زوجین موجب سقوط حق نفقه فرزندان بر پدر می شود؟ آیا پدر مسیولیت کیفری دارد؟
نظر هیئت عالی
طبق ماده ۶۴۲ قانون مجازات اسلامی و مواد ۱۱۹۷ و ۱۱۹۸ قانون مدنی با احراز استحقاق و واجب ال نفقه بودن فرزندان و حضانت پدر مسیولیت کیفری پدر در تادیه نفقه باقی است. به موجب بند ۹ ماده ۵۸ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ ماده (۶۴۲) قانون مجازات اسلامی مصوب ۲/۳/۱۳۷۵نسخ شده است. مراجعه کنید به ماده ۴۷ و ۵۳ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱.
نظر اکثریت
در صورتی که فرزندان ندار باشند و نتوانند به وسیله اشتغال به شغلی وسایل معیشت خود را فراهم کنند و پدر نیز متمکن از دادن نفقه باشد به استناد مواد ۱۱۹۷ ۱۱۹۸ ۱۱۹۹ قانون مدنی پدر ملزم به انفاق است و چون پرداخت نفقه تکلیف قانونی پدر می باشد و مادر نیز ولایتی بر فرزندان ندارد و در نتیجه تعهد پدر و مادر در صورت جلسه طلاق و این که فرزندان بعد از بلوغ نیز علی الفرض فضولی بودن آن را تایید نکرده اند نافذ نمی باشد و پدر تکلیف به انفاق دارد و چون جهت تحقق بزه ترک انفاق لازم است که عنصر روانی و معنوی نیز احراز شود و در فرض مسیله عنصر روانی مفقود است پدر را نمی توان از حیث کیفری قابل تعقیب دانست و توافق به عمل آمده بین پدر و مادر در زمان اجرای صیغه طلاق موجب اسقاط حق نفقه فرزندان نمی شود.
نظر اقلیت
گروه اول: با پذیرش استدلال نظر اکثریت چون بزه ترک انفاق جرم مادی صرف است پدر از حیث کیفری نیز قابل تعقیب می باشد.