مطالبه همزمان حق سرقفلی و حق کسب و پیشه

صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۵۸۲۵
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۳/۰۷/۲۴
برگزار شده توسط: استان آذربایجان غربی/ شهر خوی

موضوع

مطالبه همزمان حق سرقفلی و حق کسب و پیشه

پرسش

آیا حق سرقفلی مشمول قانون مالک و مستاجر سال ۵۶ می باشد و با حق کسب و پیشه توامان قابل مطالبه می باشد یا خیر؟

نظر هیئت عالی

در قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶ حق کسب و پیشه و تجارت در اماکن تجاری پذیرفته شده و اشاره ای به حق سرقفلی نام برده شده و به طور توامان حق سرقفلی با حق کسب و پیشه قابل مطالبه است اما مطالبه حق کس و پیشه به طور مستقل موضوعیت ندارد و حق سرقفلی نیز مطابق قانون سال ۱۳۵۶ مستقلا قابلیت مطالبه ندارد.

نظر اکثریت

با توجه به مفاد ماده واحده قانون الحاقی یک ماده به قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۶۵ و رای وحدت رویه شماره ۶۱۸- ۷۶/۶/۱۸ هیات عمومی دیوان عالی کشور و مصوب سال ۶۹ مجمع تشخیص مصلحت نظام و ماده ۳۰ قانون مالک و مستاجر سال ۵۶ حق سرقفلی مورد شناسایی قرار گرفته و رویه قضایی مبین همین حق در رسیدگی قضایی می باشد که فی الواقع و نفس الامر با انعقاد قرارداد اجاره (عقد اجاره) و به تبع ناشی از قرارداد مذکور حق سرقفلی نیز ایجاد می گردد که ریشه قراردادی دارد به همین جهت هم بصورت مستقل قابل مطالبه می باشد در حالیکه حق کسب و پیشه بدون ارتباط به عقد اجاره و به تبع فعالیت مستاجر در شغل خاص و موقعیت و شان شغل و فعالیت وی تحصیل می گردد بعبارت دیگر پس از عقد اجاره و به لحاظ فعالیت با حضور مستاجر ایجاد می گردد.

نظر اقلیت

در قانون روابط موجر و مستاجر سال ۵۶ حق به عنوان سرقفلی مورد شناسایی واقع نشده و به همین جهت قابل مطالبه می باشد لکن از سال ۷۶ به بعد این حق مورد شناسایی واقع شده است و توامان با حق کسب و پیشه قابل مطالبه بوده و مستقلا قابلیت رسیدگی و استماع ندارد.