نحوه اعمال مقررات تخفیف مجازات در بزه کلاهبرداری

رأی خلاصه جریان پرونده

به‌موجب دادنامه شماره ۹۳۲- ۱۳۹۰/۱۱/۰۹ شعبه ۱۰۲ دادگاه جزایی ... آقای ع. با وکالت ح. به اتهام انتقال مال غیر نسبت به هشتاد هکتار از اراضی ملی و مستنداً به فقدان سوءنیت و اصل ۳۷ قانون اساسی و ماده ۱۷۷ قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری حکم برائت وی صادر شده است و به‌موجب دادنامه شماره ۸۴۶- ۱۳۹۱/۰۵/۲۸ شعبه ۱۷ دادگاه تجدیدنظر استان ... حکم بدوی نقض و نام­برده با استناد به ماده یک قانون راجع به انتقال مال غیر و ناظر به ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری و رعایت ماده ۲۲ قانون مجازات اسلامی به تحمل دو سال و شش ماه حبس با احتساب ایام بازداشت قبلی و پرداخت مبلغ هفت میلیارد ریال جزای نقدی در حق دولت و ردّ مال معادل وجه مأخوذه به نسبت سهم خویش محکوم و رأی صادره قطعیت یافته است. ح. وکیل محکومٌ­ علیه ضمن پرداخت هزینه دادرسی و با ارسال لایحه به دیوان عالی کشور، مستنداً به بند ۵ و ۶ ماده ۲۷۲ قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری خواستار اعاده دادرسی گردیده است. و در توضیح بیان نموده که: ۱- موکل بدون سوءنیت و حتی بدون این‌که نقش مؤثری در خرید اراضی موصوف داشته باشد و صرفاً نام وی در قرارداد خریدوفروش آورده شده، محکوم شده است. ۲- به نظر می‌رسد مرز بین اراضی منابع ملی و مستثنیات قانونی پلاک ... ثبتی ت. مشخص نیست و به‌نوعی تداخل پلاک وجود دارد و به همین جهت درخواست اعاده دادرسی خانم‌ها الف. و ح. و ز. و گ. و آقای ن. در شعبه ۳۳ دیوان عالی کشور مورد پذیرش واقع و درنهایت تبرئه شدند و مجدداً درخواست مشابه آقایان ج. و ح. در همین شعبه پذیرفته شده و تبرئه گردیده اند و پرونده دو نفر دیگر آقایان ع. و ح. نیز پس از پذیرش اعاده دادرسی در حال رسیدگی است. ۳- دادگاه تجدیدنظر ازیک‌طرف به ماده ۲۲ قانون مجازات اسلامی سابق استناد کرده و از طرف دیگر، موکل را به دو سال و ۶ ماه حبس محکوم نموده و کیفر غیرمتناسب داده است. ۴- وقتی فروشندگان و مالکین اولیه و خریداران بعدی تبرئه شده‌اند، موجبی جهت مجازات خریداران و ایادی بعدی وجود ندارد. پرونده پس از ثبت در دبیرخانه دیوان عالی کشور، در مورخ ۱۳۹۳/۱۲/۰۲ به این شعبه ارجاع گردیده است و به شرح آتی اظهارنظر و اتخاذ تصمیم می‌نماید.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

در خصوص درخواست آقای ع. با وکالت ح. مبنی بر درخواست تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه شماره ۸۴۶- ۱۳۹۱/۰۵/۲۱ صادرشده از شعبه ۱۷ دادگاه تجدیدنظر استان ...؛ با توجه به این‌که دادگاه تجدیدنظر در رأی خود نام­برده را به دلیل وضعیت خاص مستحق تخفیف در مجازات دانسته و به ماده ۲۲ قانون مجازات اسلامی نیز استناد کرده و در این صورت برابر تبصره یک ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری مکلف بوده حداقل مجازات حبس(یعنی یک سال حبس) را تعیین کند و تعیین دو سال و شش ماه حبس بدین‌جهت غیرمتناسب بوده و مشمول بند ۶ ماده ۲۷۲ قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری است، تقاضای نام­برده صرفاً در خصوص مجازات حبس موجه تشخیص و با استناد به ماده ۲۷۴ قانون آئین دادرسی موصوف ضمن تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه مذکور، پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه هم‌عرض دادگاه صادرکننده حکم قطعی ارجاع می‌نماید.
شعبه ۳۳ دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون
محمد نیازی - سید مجتبی قریشی