نحوه صدور حکم در بزه نشر اکاذیب

رأی خلاصه جریان پرونده

به موجب دادنامه شماره ۱۵۷-۱۳۹۱/۱۱/۱۶ شعبه ۷۶ دادگاه کیفری استان ... متهم آقای م.د. ، به اتهام نشر اکاذیب به قصد اضرار و هجو (موضوع شکایت آقای م.ی.) مستنداً به مواد ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی و ۶ (بند ۱۱) و ۳۵ قانون مطبوعات، علاوه بر اعاده حیثیت از شاکی، به دو فقره جزای نقدی محکوم و رأی صادره توسط شعبه ۳۳ دیوان‌عالی‌کشور نقض و پرونده به شعبه هم‌عرض ارجاع گردیده است. مشروح جریان امر در گزارش و دادنامه شماره ۶۳۵-۱۳۹۲/۱۱/۳۰ این شعبه آمده و نیازی به تکرار آن نیست. شعبه ۷۸ دادگاه کیفری استان ... به عنوان شعبه هم‌عرض در مورخ ۱۳۹۳/۰۳/۲۵ با حضور نماینده دادستان، هیئت منصفه مطبوعات، طرفین و وکلای آنان تشکیل گردیده است، در این جلسه طرفین و وکلای آنان اظهارات قبلی خود را تکرار و هیئت منصفه مطبوعات، درباره هر دو اتهام، متهم را مجرم تشخیص و او را مستحق تخفیف نیز دانسته است. دادگاه با اعلام ختم رسیدگی مبادرت به صدور رأی نموده و طی دادنامه شماره ۹۰۰۰۲۹-۱۳۹۳/۰۳/۲۸، متهم موصوف را مستنداً به مواد ۶۹۸ و ۷۰۰ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ و بند ۱۱ ماده ۶ و تبصره ماده ۳۵ قانون مطبوعات و ماده ۱۳۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ متهم نام­برده را بابت نشر اکاذیب به پرداخت یازده میلیون جزای نقدی بدل از حبس و نیز بابت هجو به پرداخت مبلغ نه میلیون ریال جزای نقدی بدل از حبس محکوم نموده‌است. پس از ابلاغ رأی آقای م.س. به وکالت از شاکی نسبت به آن اعتراض و خواستار تجدیدنظر و نقض دادنامه گردیده است. وکیل یاد شده در لایحه اعتراضی خود به ۲ نکته اشاره و استدلال کرده است: ۱- این دادگاه به استناد ماده ۳۵ قانون مطبوعات مجازات قانونی را به جزای نقدی تبدیل کرده است در حالی که دادگاه در اعمال تخفیف و تبدیل مبسوط‌‌الید نیست و لازم است جهات تخفیف که در قانون مجازات اسلامی ذکر شده وجود داشته باشد، از جمله حسن سابقه، در صورتی که متهم دارای محکومیت کیفری است و از طرفی دادگاه، موظف است برابر ماده ۳۸ قانون مجازات اسلامی، جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید نماید. ۲- به موجب ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی دادگاه می‌بایست در حکم خود، علاوه بر مجازات، متهم را به اعاده حیثیت از طریق چاپ عذرخواهی محکوم می‌نمود. همان طور که شعبه ۷۶ اقدام نموده بود و در دادنامه معترضٌ‌عنه متأسفانه این مجازات قانونی مورد توجه دادگاه قرار نگرفته است. پرونده جهت رسیدگی به اعتراض وکیل شاکی در مورخ ۱۳۹۳/۰۵/۱۹ به این شعبه ارجاع گردیده‌است.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

نظربه این‌که برابر ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی (مستند رأی به محکومیت متهم آقای م.د.) دادگاه مکلف بوده، نام­برده را علاوه بر مجازات مقرره به اعاده حیثیت نیز محکوم نماید و این اقدام صورت نگرفته است، بنابراین ضمن وارد دانستن اعتراض وکیل شاکی از این حیث و مستنداً به بند ۲ قسمت (ب) ماده ۲۶۵ قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری، دادنامه تجدیدنظرخواسته به شماره ۹۰۰۰۲۹-۱۳۹۳/۰۳/۲۸ شعبه ۷۸ دادگاه کیفری استان ...، نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به همان شعبه رسیدگی‌کننده ارجاع می‌گردد.
شعبه ۳۳ دیوان عالی کشور - مستشار و عضو معاون
سید نصرت الله اعتماد - محمد نیازی