نحوه و امکان افراز و فروش اعیانی املاک مشاع
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۸/۰۹/۰۴
برگزار شده توسط: استان آذربایجان غربی/ شهر بوکان
موضوع
نحوه و امکان افراز و فروش اعیانی املاک مشاع
پرسش
در فرض غیرقابل افراز بودن ملکی که یک دانگ آن وقف است با توجه به مقررات ماده ۵۹۷ قانون مدنی که تقسیم ملک از وقف را جایز می داند دادگاه دستور فروش پنج دانگ مشاع را مطابق ماده ۴ قانون افراز و فروش املاک مشاع مصوب ۱۳۵۷ صادر می کند. در صورت وجود جواز شرعی و قانونی براساس مواد ۸۸ ۸۹ و ۹۰ قانون مدنی مبنی بر فروش یک دانگ موقوفه کل ملک به فروش رسیده و سهم وقف منتزع و ثمن حاصل از فروش پنج دانگ بین مالکین مشاعی تقسیم خواهد شد.
نظر هیئت عالی
در مقررات مختلف از جمله ماده ۱۰۴ مکرر آیین نامه قانون ثبت اسناد و املاک ثبت اعیانی و مالکیت اعیانی جدا از مالکیت عرصه پذیرفته شده است. ماده ۱ قانون افراز و فروش املاک مشاع مصوب سال ۱۳۵۷ راجع به افراز املاک مشاع (اعم از اعیان و عرصه) بود. بنابراین افراز اعیانی قانونا معنی ندارد و بر اساس همین قانون واحد ثبتی محل صالح به اقدام بوده و مطابق ماده ۲ قانون مذکور؛ هر یک از شرکا حق اعتراض به تصمیم واحد ثبتی را دارند و دادگاه در صورت قبول اعتراض باید وارد ماهیت قضیه شده و حکم صادر نماید. با این ترتیب اتفاق نظر اعلام شده تایید می¬شود. نظر اتفاقی: مقنن در قانون افراز املاک مشاع قید اعیان را کتابت ننموده است چرا که اولا: قید املاک اعم شامل عرصه و اعیان خواهد بود و به زمین مملوک عرصه و به اموال غیرمنقول موجود در آن اعیان گفته می¬شود. ثانیا: اهم بحث افراز برخلاف تفکیک شرط اشاعه است. با این وصف پاسخ سوالات به شرح ذیل است: