نحوه ورود نماینده حقوقی در پرونده های کیفری با موضوع شکایت از پرسنل اداره متبوع
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۴/۰۷
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر قزوین
موضوع
نحوه ورود نماینده حقوقی در پرونده های کیفری با موضوع شکایت از پرسنل اداره متبوع
پرسش
با در نظر گرفتن ماده واحده قانون حمایت قضایی از کارکنان دولت و پرسنل نیرو های مسلح مصوب ۱۳۶۶/۱۲/۰۴ و تبصره یک ماده واحده موصوف و نیز آییننامه این ماده واحده ۱۶/ ۰۶/ ۱۳۷۹ که همگی حکایت از آن دارند که:
اولا: دستگاه های دولتی و نیروهای مسلح موظف هستند در صورت درخواست کارکنان، خدمات حقوقی به آن ها ارائه کنند مشروط بر اینکه موضوع و دعوای جز مواردی باشد که انجام وظیفه آن ها ناشی میشود یا به نحوی با وظایف آن ها مرتبط باشد.
ثانیا: چنانچه شاکی دستگاه های دولتی باشد افراد موصوف شامل این حمایت نخواهند بود.
ثالثا: تاکید شده که بایستی دعاوی ناشی از انجام وظیفه یا به نحوی مرتبط با انجام وظیفه باشد تا امکان این حمایت حقوقی فراهم شود.
حال سوال این است: در صورتی که این دعاوی ناشی از شکایت یکی از دستگاه دولتی باشد حمایت و خدمات حقوقی به متهم یا مشتکی عنه آن ممکن است یا خیر؟ و اینکه اگر مراجع رسیدگی کننده (مثلا دادستان اعلام جرم علیه مامور یا کارمند دولت کرده باشد) طرف شکایت آن فرد باشند در اینجا باز هم حمایت حقوقی امکان پذیر هست یا خیر؟
اگر حفاظت اطلاعات یگان اعلام جرم علیه احدی از ماموران یا کارمندان نماید از حمایت حقوقی برخوردار هست یا خیر؟
نظر هیات عالی
در صورتی که گزارش علیه فرد نظامی از سوی بازرسی و حفاظت اطلاعات یگان اعلام گردد و یا کارکنان نظامی از همدیگر شکایت نمایند، چون به نوعی یگان خود فرد نظامی گزارش دهنده جرم است و از طرفی هر دو نظامی و همکار هستند بنابراین یگان نمیتواند با معرفی نماینده حقوقی از ایشان دفاع نماید. اما اگر فرد نظامی در راستای انجام وظایف نظامی و انتظامی مرتکب جرمی شود که شخص خصوصی حقیقی و یا اشخاص حقوقی دولتی یا غیر دولتی از فرد نظامی شکایت نمایند، یگان مکلف است در صورت درخواست فرد نظامی مستند به ماده واحد قانون حمایت قضایی از کارکنان دولت و نیروهای مسلح برای دفاع از نامبرده نماینده حقوقی معرفی نماید.
نظر اکثریت
در صورتی که دعاوی دارای جنبه عمومی میباشند و با گزارش یا اعلام جرم به دادستان (به عنوان یکی از جهات شروع به تعقیب موضوع ماده ۶۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲) تعقیب شروع گردد و با مطمح نظر قرار دادن تبصره یک ماده واحده قانون حمایت از قضایی از کارکنان دولت و پرسنل نیروهای مسلح مصوب ۱۳۶۶ و ایضا ماده ۲ و ۱۲ آییننامه واحده ماده موصوف مصوب ۱۳۷۹ و با عنایت به اینکه دادستان مدعی العموم و طرف دعوی تلقی میگردد، به نظر میرسد که در صورت حصول شرایط مقرر، نماینده حقوقی استفاده مرتبط حق ارائه معاضدت حقوقی به پرسنل اداره متبوع را ندارد.
نظر اقلیت
ممنوعیت موضوع تبصره ماده واحد و مواد ۲ و ۱۲ آییننامه صدر الذکر صرفا در جرائمی است که دستگاه های دولتی علیه فرد (کارمند یا پرسنل) طرح شکایت نمایند و الا در سایر موارد از معاضدت قضایی برخوردار هستند ضمن اینکه مفاد مقررات ماده ۲ و ۱۲ آییننامه اجرایی بوده که ناظر به قانون مربوطه و الزام آور نیست و در خصوص اینکه در پرونده های مطروحه با اعلام حفاظت اطلاعات نماینده حقوقی حق ورود و حمایت از پرسنل ندارد، مستند به مقرره قانونی نمیباشد هرچند ممکن است آییننامه یا دستور العمل در این خصوص میباشد ولکن به نظر میرسد که در این مورد نیز پرسنل میتواند از حمایت قضایی نماینده حقوقی برخوردار گردد.