نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۱۰۷ مورخ ۱۴۰۲/۰۷/۱۷
تاریخ نظریه: ۱۴۰۲/۰۷/۱۷
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۲/۱۰۷
شماره پرونده: ۱۴۰۲-۱۸۶-۱۰۷ک
استعلام:
احتراما به استحضار میرساند در موارد ذیل محکومعلیهم دارای حداقل دو محکومیت قطعی در اجرای احکام کیفری بوده که قاعدتاً یا باید مشمول قواعد تعدد یا تکرار موضوع مواد ۱۳۴ و ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی و ۵۱۰ و ۵۱۱ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی واتقلاب در امور کیفری گردند؛ ولی به علل ذیل قواعد تعدد یا تکرار حسب مورد شاملشان نمیگردد و اجرای حکم دو پرونده با مشکل مواجه شده و مشخص نیست که آیا باید هر دو مجازات اجرا گردند یا قاعده خاصی شاملشان گردد. در پرونده اول، پرونده در راستای اعمال ماده ۵۱۱ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری در جهت اتخاذ تصمیم مناسب ارسال گردید احکام صادره بدین شرح میباشد:۱- به موجب دادنامه شماره..... مورخ ۱۴۰۱/۶/۱۵ صادره از یکی از شعب کیفری دو در مقام رد درخواست واخواهی به اتهام سرقت موبایل به تحمل ۶ ماه حبس و تحمل ۳۰ ضربه شلاق تعزیری و پرداخت رد مال در حق شاکی محکوم گردیده است (تاریخ وقوع جرم ۱۴۰۰/۳/۱۰). ۲- ایشان همچنین به موجب دادنامه تجمیعی شماره... مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۲۸ صادره از یکی از شعب دادگاه انقلاب اسلامی دادگستری به اتهام نگهداری ۱/۸۰ گرم هروئین به تحمل ۲ سال و ۲ ماه حبس و ۳۰ ضربه شلاق تعزیری و پرداخت ۱۲۶۰۰۰۰۰ ریال جزای نقدی (به تاریخ وقوع جرم ۱۳۹۸/۷/۱۷) و به اتهام نگهداری ۱۰ عدد قرص متادون به پرداخت ۱۵۰۰۰۰ ریال جزای نقدی و به اتهام ۱۴/۸۰ گرم شیشه و هرویین به تحمل ۶ سال حبس و ۵۵ ضربه شلاق تعزیری و پرداخت مبلغ ۴۵۰۰۰۰۰۰ ریال جزای نقدی و به اتهام نگهداری یک گرم گراس و ۶ عدد قرص متادون به تحمل ۱ ضربه شلاق تعزیری و پرداخت مبلغ ۱۶۰۰۰۰ ریال جزای نقدی (به تاریخ وقوع جرم ۱۳۹۸/۴/۲) محکوم شده است. پرونده پس از ارسال به دادگاه کیفری دو، دادگاه موخر برابر اعمال قواعد تکرار بیان داشتند که با عنایت به نوع جرم که رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه انقلاب بوده و اینکه قواعد تکرار جرم در اینگونه بزهها مطابق قانون اصلاح مبارزه با مواد مخدر تابع نظام و قواعد خاص و رسیدگی افتراقی میباشد و امکان اعمال تکرار جرم در اینگونه موارد از سوی کیفری دو منتفی میباشد پرونده را اعاده نموده است. ۲- در پرونده دوم در خصوص محکومعلیه پرونده در راستای اعمال ماده ۵۱۱ قانون آیین دادرسی به یکی از شعب دادگاه انقلاب اسلامی دادگستری شهرستان قزوین جهت اتخاذ تصمیم مناسب ارسال گردید. احکام صادره بدین شرح میباشد:۱- به موجب دادنامه شماره.... مورخ ۱۳۹۹/۷/۲۳ صادره از یکی از شعب دادگاه انقلاب به اتهام نگهداری مواد مخدر از نوع هرویین به میزان ۷/۳۰ و از نوع شیشه به میزان یک گرم به تحمل ۳ سال و ۹ ماه حبس و تحمل ۳۵ ضربه شلاق تعزیری و پرداخت ۱۳۳۰۰۰۰۰ ریال جزای نقدی در حق صندوق دولت و ضبط کلیه مواد مخدر محکوم گردیده است. تاریخ وقوع جرم ۱۳۹۹/۴/۲۵.۲- ایشان همچنین به موجب دادنامه شماره.... مورخ ۱۴۰۱/۹/۳ صادره از یکی از شعب دادگاه انقلاب به اتهام نگهداری ۲۰ گرم هرویین به تحمل ۱۱ سال و ۸ ماه حبس و تحمل ۴۴ ضربه شلاق تعزیری و پرداخت ۴۰۰۰۰۰۰۰ تومان جزای نقدی در حق صندوق دولت محکوم شده است که در دادنامه... مورخ ۱۴۰۱/۱۰/۱۴ یک چهارم از مجازاتهای وی کسر شده است. تاریخ وقوع جزم ۱۴۰۰/۱۱/۸. پس از ارسال به شعبه گزینه دو بیان داشتند با عنایت به رای وحدت رویه شماره ۷۷۶ مورخ ۱۳۹۸/۲/۱۰ دادنامه صادره این شعبه مشمول قواعد تکرار جرم نمیگردد.۳- در پرونده سوم در راستای اعمال ماده ۵۱۰ قانون آیین دادرسی به یکی از شعب دادگاه جهت اتخاذ تصمیم مناسب ارسال گردد. احکام صادره بدین شرح میباشد:۱- ایشان به موجب دادنامه شماره... مورخ ۱۳۹۷/۷/۱۱ صادره از یکی از شعب دادگاه به اتهام نگهداری ۱ کیلو و ۹۹۰ گرم شیشه به تحمل ۲۵ سال و ۱ ماه حبس و پرداخت ۱ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال جزای نقدی محکوم شده است که در دادنامه... مورخ ۱۳۹۷/۸/۲۹ در مقام اعمال ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری یک چهارم از مجازات وی کسر شده است. تاریخ وقوع جرم ۱۳۹۷/۷/۸.۲- همچنین به موجب دادنامه شماره... مورخ ۱۴۰۰/۶/۱۷ صادره از یکی از شعب دادگاه انقلاب به اتهام نگهداری و فروش ۴ کیلو شیشه و ۱۷۰ گرم و ۹۰ سانت قرص بوپرنورفین به تحمل ۳۰ سال حبس تعزیری و پرداخت ۵ میلیارد و ۶۰۰ میلیون ریال جزای نقدی برای نگهداری شیشه و ۲۵ میلیون ریال جزای نقدی بدل ۶ ماه حبس تعزیری برای نگهداری قرص بوپرنورفین ضبط کلیه مواد مخدر محکوم گردیده است که با توجه به اعمال ماده ۴۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری در دادنامه... مورخ ۱۴۰۰/۸/۲۳ یک چهارم مجازات وی کسر گردیده است. تاریخ وقوع جرم ۱۳۹۹/۷/۱۵.که پس از ارسال پرونده به شعبه (هر دو رای را یک شعبه صادر نموده است) بیان داشتند در صورت اعمال قواعد تکرار نسبت دادنامه دوم مجازات اخیرالذکر تبدیل به اعدام میگردد؛ فلذا مشمول قواعد تکرار نمیگردد.۴- در پرونده بعدی، پرونده در راستای اعمال ماده ۵۱۱ قانون آیین دادرسی به یکی از شعب دادگاه انقلاب جهت اتخاذ تصمیم مناسب ارسال گردد. احکام صادره بدین شرح میباشد:۱- ایشان همچنین به موجب دادنامه شماره... مورخ ۱۳۹۷/۱۰/۱۱ صادره از یکی از شعب دادگاه انقلاب شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی دادگستری شهرستان قزوین به اتهام نگهداری ۱۳ گرم هرویین و یک عدد پایپ به تحمل ۷ سال حبس و تحمل ۳۵ ضربه شلاق تعزیری و پرداخت ۳۶۰۰۰۰۰۰ ریال جزای نقدی و به اتهام نگهداری یک عدد پایپ به تحمل ۲۰ ضربه شلاق محکوم شده است که در دادنامه... مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۲۴ یک چهارم از مجازات کسر شده است. تاریخ وقوع جرم ۱۳۹۶/۱۰/۲۷. ۲- به موجب دادنامه شماره... مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۱۳ صادره از یکی از شعب دادگاه انقلاب به اتهام نگهداری ۱/۲۰ گرم هرویین و ۵۰ سانتی گرم شیشه به تحمل دو سال و ۸ ماه حبس و تحمل ۳۹ ضربه شلاق تعزیری و پرداخت مبلغ ۱۶۲۰۰۰۰۰ ریال جزای نقدی در حق صندوق دولت و ضبط کلیه مواد مخدر محکوم گردیده است. تاریخ وقوع جرم ۱۳۹۸/۱۱/۴. که دادگاه بیان داشته نظر به رای وحدت رویه شماره ۷۷۶ مشمول قواعد تکرار نمیگردد؛ فلذا از شما مقام محترم درخواست ارشاد نسبت به اینکه در موارد بالا و مشابه آن کدام یک از مجازاتها و طبق کدام قاعده اجرا گردند را دارم.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اصل بر این است که هرکس برای ارتکاب جرمی محکوم شود مجازات مندرج در آن حکم در مورد وی اجرا میشود و عدم اجرای مجازات، امری استثنایی و نیازمند تصریح قانونی است که در مورد تعدد جرم این تصریح قانونی وجود دارد؛ ولی در مورد تکرار جرم، چنین استثنایی مقرر نشده است؛ بنابراین در فرض سوال، در تعدد جرایم تعزیری برابر بندهای «ث» و «ح» ذیل ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی اصلاحی ۱۳۹۹ فقط مجازات اشد مندرج در دادنامه یا مجازات اشد مقرر در حکم تجمیعی با شرایط مقرر در بندهای یادشده اجرا میشود و چنانچه مرتکب، محکومیت کیفری دیگری که مشمول مقررات تکرار جرایم تعزیری است نیز داشته باشد، مجازات اخیر نیز در مورد وی اجرا میشود.