نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۱۱۱۰ مورخ ۱۴۰۳/۰۲/۰۲

تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۰۲/۰۲
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۲/۱۱۱۰
شماره پرونده: ۱۴۰۲-۳/۱-۱۱۱۰ح
استعلام:
چنانچه محکوم‌علیه که به پرداخت وجه چک و خسارت تاخیر تادیه از سررسید تا زمان وصول آن محکوم شده است فوت کند، آیا خسارت تاخیر تادیه از محل ترکه و تا زمان فوت محاسبه می‌شود و یا تا زمان وصول محکوم‌به؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، در صورتی که متوفی (محکوم‌علیه) تاجر باشد، از آن جا که ماده ۲۷۴ قانون امور حسبی مصوب ۱۳۱۹، تصفیه ترکه متوفای بازرگان را تابع مقررات تصفیه امور تاجر ورشکسته و در واقع تابع رژیم خاص ورشکستگی قرار داده است و در نتیجه آن، ورثه از تصرف در اموال تاجر ممنوع هستند و با توجه به ملاک رای وحدت رویه شماره ۱۵۵ مورخ ۱۳۴۷/۱۲/۱۴ هیات عمومی دیوان عالی کشور، در این فرض که حسب مورد، اداره تصفیه امور ورشکستگی یا مدیر تصفیه متکفل امر تصفیه است، محاسبه خسارت تاخیر تادیه پس از فوت نیز منتفی است. ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ موید این برداشت است. ثانیاً، چنانچه متوفی (صادر‌کننده چک) غیر تاجر باشد و ورثه یا برخی از آن‌ها ترکه را وفق مواد ۲۴۲ تا ۲۴۸ قانون امور حسبی مصوب ۱۳۱۹ قبول کرده باشند، خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید چک تا یوم‌الاداء باید پرداخت شود؛ اما در فرضی که متوفی فاقد ورثه است و یا وراث ترکه را رد کرده باشند، خسارت تاخیر تادیه صرفاً تا زمان فوت صادرکننده چک محاسبه می‌شود و از آن تاریخ به بعد، خسارتی تعلق نخواهد گرفت.