نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۱۱۶۹ مورخ ۱۴۰۳/۰۲/۱۵

تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۰۲/۱۵
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۲/۱۱۶۹
شماره پرونده: ۱۴۰۲-۱۸۶/۱-۱۱۶۹ک
استعلام:
آیا بزه کلاهبرداری رایانه‌ای موضوع ماده ۷۴۱ قانون جرایم رایانه‌ای با بزه کلاهبرداری و جرایم در حکم کلاهبرداری از لحاظ اعمال ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی، جرایم مختلف می‌باشد یا غیر مختلف؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- ارتکاب یک جرم خاص به صورت متعدد؛ مانند ارتکاب متعدد سرقت‌های منطبق با یک ماده مشخص. مثال مذکور در فرض استعلام از مواردی است که جرم غیر مختلف محسوب می‌شود؛۲- جرایمی که به‌رغم تعدد عنصر قانونی و متفاوت بودن مجازات‌ها، تحت عنوان جرم واحد شناخته ‌می‌شوند؛ مانند سرقت‌های متعدد، جعل اسناد مختلف، صدور چک بلامحل به هر شیوه که در قانون مقرر شده است؛۳- رفتارهای متعدد مجرمانه که موضوع آن‌ها واحد است؛ مانند حمل، نگهداری، فروش، صادرات، واردات و ساخت مواد مخدر از نوع واحد، مشروبات الکلی، تجهیزات دریافت از ماهواره و اسلحه و مهمات از نوع واحد؛۴- دو یا چند رفتار مجرمانه که در یک ماده قانونی ذکر و برای آن‌ها مجازات پیش‌بینی شده است؛۵- ارتکاب جرایمی که مجازات جرم دیگر درباره آن‌ها مقرر شده است یا طبق قانون جرم دیگری محسوب می‌شود؛ مانند کلاهبرداری و جرایمی که مجازات کلاهبرداری درباره آن‌ها مقرر شده است و یا طبق قانون کلاهبرداری محسوب می‌شود؛۶- شروع، معاونت و مباشرت در یک جرم.ضمناً در مواردی که به موجب نص خاص یا رای وحدت رویه دیوان ‌عالی کشور از قبیل رای شماره ۶۲۴ مورخ ۱۳۷۷/۰۱/۱۸ هیات عمومی دیوان ‌عالی کشور (جعل و استفاده از سند مجعول) بر خلاف ضوابط و معیارهای فوق احکام خاصی مقرر شده است، به همان ترتیب عمل می‌شود. بنابراین کلیه سرقت‌های موضوع بندهای مختلف ماده ۶۵۶ و همچنین سرقت‌های مسلحانه و عادی که در مواد ۶۵۱ به بعد قانون مجازات اسلامی(تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵ آمده است، تحت عنوان کلی سرقت‌های تعزیری، از نوع جرایم مشابه تلقی می‌شوند.