نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۵۱ مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۲۵
تاریخ نظریه: ۱۴۰۲/۰۲/۲۵
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۲/۵۱
شماره پرونده: ۱۴۰۲-۳/۱-۵۱ح
استعلام:
به موجب بند «و» تبصره ۱۰ قانون بودجه کل کشور در سال ۱۴۰۲: «دستگاههای اجرایی موضوع ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری در مورد احکام قطعی دادگاهها و اوراق لازمالاجرای ثبتی و دفاتر اسناد رسمی و سایر مراجع قضایی علیه خود مکلفند قبل از اتمام مهلت مقرر در قانون نحوه پرداخت محکومبه دولت و عدم تامین و توقیف اموال دولتی مصوب ۱۳۶۵/۸/۱۵ نسبت به پرداخت یا پیشبینی اعتبار در بودجه سنواتی خود با رعایت مهلت قانونی مذکور اقدام نمایند و چنانچه به هر دلیل در مهلت مقرر از اجرای حکم خودداری کنند مرجع قضایی یا ثبتی یاد شده باید نسبت به توقیف حساب بانکی دستگاه اجرایی محکومعلیه و برداشت به میزان محکومبه و پرداخت مستقیم به محکومله اقدام نماید». بر این اساس کسر اعتبار از دستگاههای اجرایی کشور به استناد بند «ج» ماده ۲۴ قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت ۲ مصوب ۱۳۹۳ توسط سازمان برنامه و بودجه امکانپذیر نمیباشد. بنا به مراتب فوق و با توجه به تکلیف صریح قانون مبنی بر توقیف و برداشت از حساب بانکی دستگاههای اجرایی توسط مرجع قضایی در خصوص احکام موصوف از تاریخ لازمالاجرا شدن قانون بودجه کل کشور در سال ۱۴۰۲، مراجع قضایی و یا ثبتی مکلفند راساً نسبت به موضوع اقدام کنند خواهشمند است ترتیبی اتخاذ شود مراتب ساز و کار مقرر در بند «و» تبصره ۱۰ قانون بودجه سال جاری به تمامی مراجع قضایی و ثبتی و شعب اجرای احکام و واحدهای اجرای اسناد رسمی آن مرجع ابلاغ شود. توضیح آنکه، برخی احکام واصل شده از مراجع مذکور در فرآیند اجرا قرار دارد و پرداخت مبالغ مربوط به آنها به دلیل محدودیتهای اعتباری حاکم به سال ۱۴۰۲ موکول شده است، با تصویب بند موضوع یادشده از قانون بودجه محکومبه این احکام قابلیت پرداخت ندارد و ناگزیر باید عودت و به طریق مذکور اقدام شود.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، بند «ج» ماده ۲۴ قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) مصوب ۱۳۹۳، مبنی بر مهلت سه ماهه سازمان برنامه و بودجه جهت پرداخت محکومبه به موجب بند «و» تبصره ۱۰ قانون بودجه کل کشور در سال ۱۴۰۲، نسخ شده است. به این ترتیب، از تاریخ لازمالاجرا شدن قانون بودجه کل کشور در سال ۱۴۰۲ (منتشره در تاریخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۸ در روزنامه رسمی کشور) دستگاههای اجرایی محکومعلیه موظفند در موعد مقرر در قانون نحوه پرداخت محکومبه دولت و عدم تامین و توقیف اموال دولتی مصوب ۱۳۶۵ محکومبه را پرداخت کنند؛ در غیر این صورت و پس از سپری شدن مهلت مندرج در این قانون، مرجع قضایی مطابق عمومات اجرای احکام مدنی مبادرت به توقیف حساب بانکی و اموال دستگاه اجرایی محکومعلیه و وصول محکومبه مینماید. ثانیاً، با توجه به اینکه مطابق قواعد عمومی اجرای احکام، پس از قطعیت حکم و سپری شدن ده روز از تاریخ ابلاغ اجراییه، محکومله حق دارد با توقیف اموال (منقول و غیر منقول) محکومعلیه توسط اجرای احکام، محکومبه را وصول کند و از آنجا که مقررات اجرای احکام مدنی در بیان شیوه اجرای حکم و توقیف اموال محکومعلیه، مقررات آمره و شکلی میباشند، در نتیجه حکم مقرر در بند «و» تبصره ۱۰ قانون بودجه کل کشور در سال ۱۴۰۲ که به نفع محکومله است، به پروندههای سال گذشته که تا کنون به وصول محکومبه منتهی نشده است، نیز تسری مییابد و در مورد این پروندههای اجرایی نیز مطابق مقرره اخیرالذکر عمل خواهد شد.