نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۷ مورخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۱
تاریخ نظریه: ۱۴۰۳/۰۸/۰۱
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۷
شماره پرونده: ۱۴۰۳-۱۱۵-۷ح
استعلام:
۱- چنانچه شرکت سهامی به موجب مصوبه مجمع عمومی فوقالعاده و با رعایت موازین قانونی منحل شود و پس از ثبت انحلال، بار دیگر مجمع دوم فوقالعاده با رعایت موازین تشکیل و مصوبه انحلال را لغو کند، آیا مصوبه دوم دارای اعتبار است و یا آنکه مجمع فوقالعاده دوم فاقد صلاحیت برای اتخاذ چنین تصمیمی است؟۲- در صورتی که شرکت در نتیجه حکم مرجع قضایی باطل شود و عملیات ختم تصفیه آغاز شود، آیا شرکت مذکور در دوران تصفیه دارای شخصیت حقوقی (ناقص) است؟ طرح دعوای حقوقی از سوی بستانکاران شرکت مذکور علیه چه اشخاصی باید باشد؛ شرکت و یا سهامداران؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
۱- در فرض سوال که شرکت سهامی با تصمیم مجمع عمومی فوقالعاده منحل و این تصمیم ثبت شده است، احیاء شرکت وفق مقررات قانونی، امکانپذیر نیست؛ زیرا اولاً، به موجب ماده ۲۰۸ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷، اختیارات شرکت پس از انحلال محدود به انجام امور مربوط به تصفیه است.ثانیاً، به موجب ماده ۸۳ لایحه قانونی یادشده، اختیارات مجمع عمومی فوقالعاده، انحصاری است و موارد آن در قانون مشخص شده است و احیاء شرکت منحله از جمله این اختیارات نمیباشد. ثالثاً، با انحلال شرکت، برای سهامداران اقلیت حقوقی ایجاد میشود که بدون رعایت آن، احیاء شرکت امکانپذیر نمیباشد؛ بنا به مراتب پیشگفته، در فرض سوال راهاندازی مجدد شرکت منحله فاقد وجاهت قانونی است.۲- به موجب بند ۵ ماده ۱۹۹ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷، صدور حکم قطعی دادگاه بر بطلان شرکت، از جمله موارد انحلال شرکت سهامی است و وفق ماده ۲۷۴ این لایحه قانونی، دادگاه ضمن صدور حکم بر بطلان شرکت، یک یا چند نفر را به عنوان مدیر تصفیه تعیین میکند تا طبق مقررات این قانون انجام وظیفه نمایند و مطابق ماده ۲۰۸ لایحه قانونی یادشده، شخصیت حقوقی شرکت صرفاً از جهت انجام امور تصفیه و خاتمه دادن به دعاوی جاری و انجام تعهدات آن باقی است؛ بر این اساس، تمامی دعاوی مربوط به شرکت منحله که ناشی از فعالیت آن بوده و یا مربوط به امور تصفیه است، باید به طرفیت شرکت اقامه شود و دعوا متوجه شرکا و مدیران تصفیه نیست؛ چرا که شخصیتی مستقل از شرکت منحله دارند و نمیتوانند طرف دعوا قرار گیرند؛ بنابراین، در فرض سوال، بستانکاران شرکت باید به طرفیت شرکت در حال تصفیه (منحله) اقامه دعوا کنند.