نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۵۰۸ مورخ ۱۴۰۰/۰۷/۰۶
تاریخ نظریه: ۱۴۰۰/۰۷/۰۶
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۰/۵۰۸
شماره پرونده: ۱۴۰۰-۷۶-۵۰۸ ح
استعلام:
آیا اعمال خیار تفلیس موضوع ماده ۳۸۰ قانون مدنی، صرفاً در خصوص اشخاص تاجر ورشکسته امکان پذیر است یا اینکه این ماده را میتوان نسبت به اشخاص غیر تاجر معسر از پرداخت ثمن نیز مجرا دانست؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
با عنایت به اینکه مقررات ورشکستگی با حفظ نظام اجتماعی و نظام اقتصادی جامعه مرتبط است، در قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ و قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی مصوب ۱۳۱۸ مقررات ویژهای در خصوص تجار ورشکسته وضع شده است و در مواد ۵۲۸ تا ۵۳۵ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ مقررات کاملتری نسبت به قانون مدنی در خصوص استرداد اموال پیشبینی شده است؛ لذا استناد به ماده ۳۸۰ قانون مدنی راجع به تاجر ورشکسته منتفی است؛ ضمن آنکه احکام راجع به وضعیت معاملات تاجر ورشکسته در مواد ۴۲۳ تا ۴۲۶ و ۵۵۷ قانون تجارت و قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی مصوب ۱۳۱۸ پیشبینی شده است. بنابراین در فرض سوال خیار تفلیس موضوع ماده ۳۸۰ قانون مدنی منصرف از تاجر ورشکسته و ناظر به اشخاص غیر تاجر است. اعمال اصل تساوی بین طلبکاران و دیگر اصول حاکم بر ورشکستگی نیز موید این برداشت است./