نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۱۳ مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۰۳

در مورد اراضی که از طریق هیأت حل اختلاف موضوع مواد ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون ثبت اسناد و املاک مصوب ۱۳۱۰ با اصلاحات و الحاقات بعدی برای آنها سند تفکیکی صادر شده؛ اما قدرالسهم شهرداری پرداخت نشده است و شهرداری بابت انتقال بعدی اسناد مالکیت این اراضی قدرالسهم خود را مطالبه می‌کند، اولاً، آیا به این اراضی که در راستای مقررات خاص تفکیک شده‌اند، قدرالسهم شهرداری تعلق می‌گیرد؟ ثانیاً، ملاک محاسبه قدرالسهم چه زمانی است؛ زمان تفکیک یا زمان مراجعه به شهرداری یعنی بهای روز زمین؟

اولاً، ماده واحده قانون اصلاح ماده ۱۰۱ قانون شهرداری مصوب ۱۳۹۰ ناظر بر تفکیک و افراز اراضی توسط ادارات ثبت اسناد و املاک و دادگاه‌ها، پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون است و نسبت به اراضی که پیش از تصویب این ماده واحده به موجب مواد ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون ثبت اسناد و املاک مصوب ۱۳۱۰ با اصلاحات و الحاقات بعدی، هرچند بدون اخذ استعلام از شهرداری، در خصوص آنها سند تفکیکی صادر شده است، قابل اعمال نیست و شهرداری مجاز نیست در این فرض، به استناد ماده واحده یادشده، وجه و یا قدرالسهمی از مالکان اخذ کند. ثانیاً، چنانچه پس از لازم‌‌الاجرا شدن ماده واحده قانون اصلاح ماده ۱۰۱ قانون شهرداری مصوب ۱۳۹۰ و در اجرای قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی مصوب ۱۳۹۰ از سوی واحد ثبتی مربوطه سند مالکیت ثبتی صادر شود که منجر به تفکیک ملک شود؛ الزام مالکان فعلی به اعمال مقررات ماده ۱۰۱ یادشده در خصوص پرداخت قدرالسهم شهرداری موضوع تبصره ۳ ماده اخیر منتفی است؛ بدیهی است این امر مانع از مراجعه شهرداری به مالکان اولیه برای وصول و استیفای حقوق قانونی موضوع تبصره ۳ ماده ۱۰۱ (اصلاحی ۱۳۹۰) قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی نخواهد بود.