نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۱۳۴ مورخ ۱۴۰۴/۰۵/۰۸

به استحضار می‌رساند در آرای متعدد هیأت عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض بیش از یک برابر و یک و نیم برابر برای ساختمان‌های ابقا شده توسط کمیسیون‌های موضوع ماده ۱۰۰ قانون شهرداری توسط شوراهای اسلامی مغایر با قانون و خارج از حدود و اختیارات شوراهای اسلامی تشخیص داده شده و از مصادیق اخذ عوارض مضاعف شناخته شده است؛ از آرای مذکور چنین مستفاد است که در صورت ابقای بنای ساخته شده مازاد بر پروانه یا بدون پروانه در کمیسیون موضوع ماده ۱۰۰ قانون شهرداری، عوارض مربوط ‌باید بدون ضریب افزایش از مالک ساختمان اخذ شود. از طرفی به موجب ماده ۱۰ قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری‌ها و دهیاری‌ها مصوب ۱۴۰۱، پرداخت عوارض و بهای خدمات شهرداری‌ها و دهیاری‌ها پس از موعد مقرر قانونی و ابلاغ، موجب تعلق جریمه‌ای (در هنگام وصول) به میزان دو درصد (۲%) به ازای هر ماه نسبت به مدت تأخیر و حداکثر تا میزان بیست و چهار درصد (۲۴%) خواهد بود؛ با توجه به توضیحات و مستندات پیش‌گفته، خواهشمند است اعلام فرمایید: در صورت رأی به ابقای بنا توسط کمیسیون موضوع ماده ۱۰۰ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی، عوارض بنای ابقا شده، باید به چه تاریخی محاسبه شود؟ تاریخ روز تخلف؛ تاریخ رأی قطعی شده کمیسیون یادشده و یا به نرخ روز؟

به موجب آراء وحدت رویه شماره ۲۱۰ مورخ ۲/۴/۱۳۸۷ و ۴۲ مورخ ۲۵/۲/۱۳۷۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، جریمه تخلفات ساختمانی به مأخذ ارزش معاملاتی ساختمان در زمان وقوع تخلف محاسبه و وصول می‌شود؛ اما در مورد عوارض ساختمانی پس از جریمه تعیین شده از سوی کمیسیون موضوع ماده ۱۰۰ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی، با استفاده از آراء هیأت عمومی دیوان عدالت اداری؛ از جمله رأی وحدت رویه شماره ۲۷۱۵ مورخ ۱۹/۹/۱۳۹۸ آن مرجع، زمان تعلق عوارض، زمان انجام اعمال دیوانی است که در فرض سؤال، چنین زمانی، زمان صدور پایان کار ساختمانی است.