نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۴/۴۲ مورخ ۱۴۰۴/۰۷/۰۷

دعوای قلع و قمع مستحدثات باید به طرفیت چه شخصی اقامه شود؟ احداث‌کننده و یا متصرف؟ به عبارت دیگر، چنانچه هویت دقیق احداث‌کننده بنا مشخص نباشد و یا آنکه به رغم مشخص بودن این موضوع، مستحدثات در تصرف شخصی غیر از احداث‌کننده ابنیه باشد، آیا صرف اقامه دعوا به طرفیت متصرف کافی و مسموع است؟

از مواد ۳۱۷، ۳۲۳، و ۳۲۷ قانون مدنی چنین مستفاد است که مالک حق دارد به هر یک از غاصبان مراجعه کند و این حق، حقی استقلالی برای مالک است و به همین سبب، عدم طرح دعوای استرداد مال یا مطالبه خسارت به طرفیت ایادی قبلی، مانع استماع و رسیدگی به دعوای مطروحه به طرفیت ایادی بعدی نمی‌باشد؛ همچنان‌که در فرض غاصبانه بودن بنای احداثی، که صرفاً دعوای قلع و قمع بنا قابل طرح است، طرح چنین دعوایی به طرفیت غاصب اولیه (احداث‌کننده) ضرورت ندارد.